(100) 2015: Corruptieschandalen blootgelegd bij de FIFA

De val van Sepp Blatter

Arrestaties, corruptie en conservatisme dreigen de wereldvoetbalbond FIFA te gronde te richten. Na een bewogen periode stapt voorzitter Sepp Blatter – sinds 1998 onafgebroken op de troon – in 2015 toch op. Het imago van de FIFA is onherstelbaar beschadigd. De FBI onderzoekt de zaken en tevens dubieuze WK toewijzingen. Er moet schoon schip gemaakt worden bij FIFA, de Wereldvoetbalbond.

Een totaal verziekte cultuur van corruptie, schandaal op schandaal. De Verenigde Staten namen het voortouw in het vier jaar durende onderzoek naar de FIFA. Hoewel de Ameri- kanen geen uitgesproken voetballiefhebbers zijn, is het niet vreemd dat juist de FBI zijn tanden in de FIFA zette. "Iemand moet het doen", menen journalisten als John Gapper van de Financial Times, maar het Kremlin (gastheer van het WK 2018) sprak niet on- verwachts over een illegale vervolging. De belangrijkste spil in het onderzoek was Chuck Blazer, voormalig toplid van de FIFA. Hij bekende eerder schuld en hielp vanaf toen bij het onderzoek; van voetbalbobo tot FBI-spion.

De onrust binnen de FIFA en daarbuiten over de FIFA werd steeds groter. Dit omdat de corruptie binnen de FIFA inmiddels gezien wordt als een algemeen bekend fenomeen. Daarom kwamen er voor de verkiezingen in 2015 verschillende tegenkandidaten. De leden konden in Zürich stemmen voor een nieuwe voorzitter. Er waren vijf kandidaten: de Jordaanse prins Ali Bin Al Hussein, Gionni Infantino (UEFA), de favoriet, Sjeik Salman bin Ebrahim Al Khalifa , Tokyo Sexwale en Jérôme Champagne.

Ook oud-Ajax en KNVB-voorzitter Michael van Praag stelde zich kandidaat voor het FIFA-voorzitterschap, maar tegelijk met oud-voetballer Luís Figo trok hij zich terug uit de race. De lobbykoning kon dit keer geen voetbalvrienden maken. Van Praag en Figo steunden Al-Hussein.

Wat het dit keer nog boeiender maakte, is dat er 2 dagen voor de verkiezingen ver- schillende prominenten van de FIFA opgepakt werden. Dit keer leek Blatter ook de dans niet te kunnen ontspringen. Maar twee dagen later werd hij opnieuw tot voorzitter van de FIFA gekozen, ondanks de grote roep om zich terug te trekken. 3 dagen later kondigt Blatter alsnog zijn vertrek aan. Hij heeft, zoals hij zelf aangeeft, het idee dat de voetbal -wereld niet meer voldoende achter zijn voorzitterschap staat.

Net toen de rust een beetje teruggekeerd leek te zijn werd op 17 september 2015 Jerome Valcke op non-actief gesteld wegens corruptie. Een paar dagen later werd bekend dat Blatter de dans dit keer toch niet kan ontspringen. Hij wordt verdacht van fraude en ernstige bestuurlijke misstanden.

Het kwade genius: Sepp Blatter

Wat heeft Blatter eigenlijk allemaal op zijn geweten, of in ieder geval, waar is hij van verdacht in zijn leven? Wie is Sepp Blatter dus echt?

Blatter, bij het horen van die naam denken velen meteen aan corruptie bij de FIFA. Dit is tot nu toe alleen nog nooit bewezen. Hoe dit kan is een vraag die bijna niet te beant- woorden is. Maar wat heeft Blatter eigenlijk allemaal op zijn geweten, of in ieder geval, waar is hij van verdacht in zijn leven? Wie is Sepp Blatter dus eigenlijk echt?

Blatter is op 10 maart 1936 geboren in Zwitserland. In zijn loopbaan heeft hij verschillende banen gehad. Zijn achtergrond komt met name uit de zakenwereld en public relations. In 1975 is Blatter begonnen om bij de FIFA te werken. Eerst heeft hij daar zes jaar als technisch directeur gewerkt, vervolgens 17 jaar als algemeen secretaris, om in 1998 voorgedragen te worden als voorzitter van de FIFA. En vanaf dat moment wordt het interessant.

In 1998 was de tegenstander van Blatter de favoriet, hij was voorzitter van de UEFA geweest. Toch won Blatter met 111 tegen 80 stemmen. Dit kan op zichzelf nog gezien worden als geluk hebben, of een goede campagne gevoerd hebben. Maar een paar jaar later kwamen er geluiden over dikke enveloppen met geld die uitgedeeld zouden zijn om op Blatter te stemmen in 1998. Dit waren de eerste geruchten over de integriteit van Blatter.

De herverkiezing van Blatter was omstreden, toch hebben de meeste landen op hem gestemd.

Sepp Blatter en de geur van corruptie
foto: Mirror

In 2001 kreeg hij het zwaarder te verduren. Sportmarketingbedrijf ISL ging failliet, wat problemen veroorzaakte voor het WK van 2002. Er was geld verdwenen, en Blatter werd verdacht. Dit omdat Blatter een eigen marketingbedrijf had, wat vermoedelijk in relatie stond met ISL. Toch kon dit niet bewezen worden, en ondanks deze beschuldigingen werd Blatter opnieuw gekozen als voorzitter van de FIFA. De ethische commissie oordeelde uiteindelijk dat Blatter onhandig was geweest, maar verder had hij niets fout gedaan. De herverkiezing van Blatter was daarom wederom wel omstreden, maar ook nu weer hadden de meeste landen op hem gestemd.

De voornaamste reden dat hij herkozen werd was vanwege zijn charisma. Veel mensen vonden dat hij altijd straalde, en daarmee iets uitstraalde. Daarnaast ging het ook heel goed met het voetbal, en ontwikkelde zich dit in Afrika en Azië heel sterk. Er kwamen veel tribunes, voetbalvelden en andere middelen om voetbal mogelijk te maken in deze gebieden. Niet verrassend is dat al deze landen hun stem gaven aan Blatter als blijk van dank.

In 2006 was er ook gedoe rond de sponsoring van Mastercard. De FIFA had namelijk ook afspraken gemaakt met hun rivaal, VISA. Er volgde hier een rechtszaak over en een deel van de marketingafdeling van de FIFA werd ontslagen. Wat overigens heel opvallend was, was dat het hoofd van de marketingafdeling, Jerome Valcke, werd ontslagen, en een half jaar later werd benoemd tot algemeen secretaris van de FIFA.

In 2007 werd Blatter opnieuw gekozen als voorzitter van de FIFA. In 2011 waren opnieuw verkiezingen. De enige tegenkandidaat van Blatter, afkomstig uit Qatar, trok zich enkele dagen voor de verkiezingen terug. Eindelijk leek Blatter in Mohamed Bin Hammam een geduchte concurrent te hebben. Kort voor de stemming struikelde de Qatari plotseling over concrete beschuldigingen van omkoping in het Caribisch gebied. De 35 stemmen van de CONCACAF werden als cruciaal beschouwd. Blatter beloofde alle bonden uit de Cariben officiële FIFA-financiering van één miljoen dollar per bond. Bin Hammam had daar een officieuze beloning van 40 duizend dollar per bond tegenover willen stellen.

Toen hij gekozen werd gaf hij aan dat dit de laatste keer was dat hij mee deed aan de verkiezingen.

Toch bleef het bij de FIFA niet rustig tot 2015. De onrust begon bij het toewijzen van het WK van 2018 en 2022. Rusland kon nog enigszins begrepen worden, maar het toewijzen van het WK aan Qatar leidde tot een hoop ophef. Hier wordt onderzoek naar gedaan en verschillende FIFA topmensen zijn al op non-actief gesteld in deze zaak. Verrassend genoeg kon de FIFA geen belastende bewijzen over de FIFA overleggen.

FIFA baas Sepp Blatter verricht de toewijzingsloting voor het WK 2014.
foto: Wikimedia

De onrust binnen de FIFA en daarbuiten over de FIFA werd steeds groter. Dit omdat de corruptie binnen de FIFA inmiddels gezien wordt als een algemeen bekend fenomeen. Daarom kwamen er voor de verkiezingen in 2015 verschillende tegenkandidaten. Wat het dit keer nog boeiender maakte, is dat er 2 dagen voor de verkiezingen verschillende prominenten van den FIFA opgepakt zijn. Dit keer leek Blatter ook de dans niet te kunnen ontspringen. Maar twee dagen later werd hij opnieuw tot voorzitter van de FIFA gekozen, ondanks de grote roep om zich terug te trekken. 3 dagen later kondigt Blatter alsnog zijn vertrek aan. Hij heeft, zoals hij zelf aangeeft, het idee dat de voetbalwereld niet meer voldoende achter zijn voorzitterschap staat.

Naam: Sepp Blatter.
Geboren: 10 maart 1936 in Visp (Zwi).
Sportieve carrière: amateurvoetballer (1948-1971).
Bestuurlijke carrière: technisch directeur FIFA (1975-1981), secretaris-generaal FIFA (1981-1998), voorzitter
FIFA (sinds 1998).
Privé: drie keer gescheiden, vader van dochter Corinne.
Bijzonderheden: wordt al sinds 1998 in verband gebracht met corruptie. Werd op 29 mei voor de vierde keer herkozen als FIFA-voorzitter, ondanks een groot omkoopschandaal binnen de organisatie. Hij besloot vier dagen later alsnog terug te treden en wordt sinds 25 september door de Zwitserse justitie officieel verdacht van fraude en bestuurlijke misstanden en het betalen van 1,8 miljoen euro aan smeergeld aan Michel Platini, de voormalige voorzitter van de UEFA.

De val van UEFA voorzitter Michel Platini

De Afrikaanse landen zijn Blatter eeuwig dankbaar voor het WK in Zuid-Afrika in 2010 – waar volgens de aanklagers ook sprake was van corruptie -, en ook de Aziatische landen bleven achter de Zwitser te staan. De voorzitter van de UEFA, Michel Platini, gaf na aanleiding hiervan dat een breuk tussen de UEFA en de FIFA een serieuze optie is. De Fransman riep Blatter op om zelf op te stappen, die oproep bleek aan dovemansoren gericht.

Dat Michel Platini weinig recht van spreken had blijkt in september 2015. Zijn drijfveer om Blatter op een zijspoor te zetten waren van persoonlijke aard. In eerste instantie werd Platini door de Zwitserse justitie in het onderzoek naar omkoping bij de FIFA slechts als getuige gehoord. De Fransman leverde bewijs aan de Zwitsers in het onderzoek tegen Blatter.

Platini gold als de belangrijkste kandidaat om Blatter begin 2016 op te volgen als FIFA-voorzitter. In juli 2015 maakte hij bekend dat hij zich verkiesbaar stelt. De UEFA-preses kon rekenen op flink wat steun wereldwijd. Ook de KNVB stond achter de kandidatuur van Platini.

Vrienden en vijanden tegelijk: Sepp Blatter (l) en Michel Platini (r)
foto: CNN

In september 2015 komt boven water dat Blatter 1,83 miljoen euro smeergeld betaalde aan Platini. Hierdoor kwam Platine in plaats van een rol als getuige en aanklager in het ver- dachtenlegioen terecht. FIFA-voorzitter Sepp Blatter zou 2 miljoen Zwitserse frank (1,8 miljoen euro) hebben betaald aan UEFA-voorzitter Michel Platini volgens de Zwitserse openbaar aanklager. Hij zou daarmee tegen de belangen van de wereldvoetbalbond FIFA hebben gehandeld.

Blatter betaalde het geld in februari 2011 aan de voormalige baas van de Europese voetbalbond, volgens justitie voor ‘diensten’ die tussen januari 1999 en juni 2002 werden geleverd. Wat daarmee wordt bedoeld, werd niet duidelijk. Platini werkte in die periode als persoonlijk adviseur van Blatter bij de wereldvoetbalbond. Hij werd daarna lid van het dagelijks bestuur van de FIFA en kreeg in 2007 de belangrijkste functie bij de UEFA in handen.

Een harde klap volgt voor de carrière van de twee kopstukken in het voetbal. Sepp Blatter en Michel Platini worden in eerste instantie voor acht jaar geschorst door de ethische commissie van de Wereldvoetbalbond. Blatter werd acht uur lang verhoord door de commissie. Platini weigerde te komen en liet zijn advocaten een verklaring voorlezen. "Ik ben bij voorbaat al veroordeeld", stond daarin. De jarenlange schorsing kwam hard aan bij Platini die Blatter wilde opvolgen als FIFA-baas.

De baas van de FIFA en de voorzitter van de UEFA werden op 8 oktober 2015 al voor negentig dagen geschorst voor de betaling van 2 miljoen Zwitserse Frank (ongeveer 1,85 miljoen euro) aan Platini. Blatter noemde het een ‘herenakkoord’. Beide mannen hebben altijd ontkend dat ze iets fout hebben gedaan.

De commissie gaf de bestuurders bovendien een boete. Blatter moest 50.000 Zwitserse francs betalen, omgerekend 43.500 euro. Platini kreeg een boete van zo’n 70.000 euro.

Uiteindelijk kregen beide boeven vermindering van straf (van acht naar zes jaar).

Naam: Michel Platini.
Geboren: 21 juni 1955 in Joeuf (Fra).
Loopbaan als speler: Nancy (1972-1979), Saint-Etienne (1979-1982), Juventus (1982-1987), 72 interlands voor Frankrijk.
Voornaamste successen: Europees kampioen met Frankrijk (1984), Europa Cup 2 (1984), Europa Cup 1 (1985), wereldbeker (1985), Europees voetballer van het jaar (1983, 1984, 1985).
Loopbaan als trainer: bondscoach van Frankrijk (1988-1992).
Loopbaan als bestuurder: vice-voorzitter organisatiecomité WK 1998, persoonlijk adviseur FIFA-voorzitter Blatter (1998-2002), vice-voorzitter Franse voetbalbond (vanaf 2001), lid dagelijks bestuur UEFA en FIFA (sinds 2002), voorzitter UEFA (vanaf 2007), kandidaat FIFA-voorzitterschap.

Ook Franz Beckenbauer in het nauw: ‘Keizer valt van voetstuk’

Eén van de grootste Duitse voetbaliconen staat op het punt van zijn sokkel te vallen. In november 2015 werd bekend dat Franz Beckenbauer in 2000 vlak voor de toewijzing van het WK in 2006 aan Duitsland een contract ondertekende met Jack Warner, de spil in het corruptieschandaal rond de FIFA. De Duitse voetbalbond wil antwoorden van Becken- bauer. Media reageren verontwaardigd op het nieuws. Zelfs ‘zijn’ Bild laat hem in de steek. ‘Er is een keizer van zijn voetstuk gevallen.’ Bild staat te boek als een van de trouwste kameraden van Beckenbauer. Beckenbauer schreef onder meer een column in de krant. Maar zelfs in die relatie lijken nu scheuren te komen. Wanneer het hard tegen hard gaat, tellen oude relaties niet meer.

Wolfgang Niersbach en Helmut Sandrock, twee van de officials, hebben mogelijk geen melding gemaakt van een overtreding waar zij van wisten. Franz Beckenbauer, Theo Zwanziger, Horst Schmidt en Stefan Hans worden verdacht van het doen van dubieuze betalingen en het afsluiten van verdachte contracten, om zo het WK van 2006 binnen te slepen.

Uit het rapport, dat begin 2015 verscheen, bleek niet onomstotelijk dat het WK in Duitsland was gekocht, maar ook het tegendeel kon niet worden bewezen. Wel werd duidelijk dat er verschillende dubieuze betalingen zijn gedaan via rekeningen van Beckenbauer, Adidas-topman Robert Louis-Dreyfus en een Zwitsers advocatenkantoor.
Na verschillende transacties was 10 miljoen Zwitserse frank (destijds 6,7 miljoen euro) overgemaakt naar Qatar en was de Duitse bond hetzelfde bedrag lichter.

De zes mannen waar de ethische commissie van de FIFA nu onderzoek naar gaat doen, waren stuk voor stuk actief bij de Duitse voetbalbond DFB én onderdeel van het organisatiecomité van het WK. De onderzoekscommissie brengt uiteindelijk verslag uit aan de tuchtkamer van de ethische commissie. Die bepaalt dan of een straf op zijn plaats is.

Is Beckenbauer de volgende pion die zal omvallen. Bayer: Hij is de laatste tijd verdacht stil geworden. Wat hij tot nu toe over de zaak heeft gezegd, heeft totaal geen inhoud, schreef de Duitse pers. Uitgerekend de man die de afgelopen jaren over bijna alles een mening had, heeft plots geen woorden meer. Het is tijd voor antwoorden op de drie belangrijkste vragen: waar kwam die 6,7 miljoen euro vandaan? Waar ging dat geld heen? En waarom?

Franz Beckenbauer (r) wordt er van verdacht het WK 2006 voor Duitsland ‘gekocht’ te hebben.
foto: Reuters

Klaus Veit van de Frankfurter Neue Presse schreef dat ‘smerige sport’ nu zelfs ‘het schijnende licht van het Duitse voetbal’ heeft besmet. Veit koppelt de zaak-Beckenbauer aan het WADA-rapport dat in 2015 verscheen. Het rapport legde een jarenlange cultuur van doping en intimidatie bloot in de Russische atletiekwereld. Veit: "Deze zaken hebben één ding gemeen: topsport stinkt, in ieder geval in sommige sectoren. Hoe meer geld er met iets gemoeid is, hoe groter de bereidheid om te bedriegen, te bestelen en te erdoezelen."

Veit stelt dat het naïef is geweest te denken dat Duitsland het WK vanuit het gigantische moeras dat mondiale voetbalwereld heet kon binnenhalen ‘met een paar koekoeksklokken en wat Beierse leverkaas’. Beckenbauer moet gaan spreken, vindt Veit. "Zodat we zijn licht in ieder geval mogen blijven herinneren. Een keizer is van zijn voetstuk gevallen."

Maltese bondsvoorzitter beschuldigt Beckenbauer van omkoping

Franz Beckenbauer zou in aanloop naar de toewijzing van het WK 2006 het stem- gerechtigde FIFA-lid uit Malta hebben omgekocht. Dat laat de huidige voorzitter van de voetbalbond van Malta alvast uitschijnen in een gesprek met The Mail on Sunday in november 2015.

Beckenbauer zou in 2000 een geheim contract afsloot met de toenmalige Maltese bondspreses Josef Mifsud, tevens een lid van het Uitvoerend Comité van de FIFA.

Beckenbauer beloofde daarin 250.000 dollar te betalen aan de voetbalbond van Malta om de nationale ploeg van het land een oefenwedstrijd te laten spelen tegen Bayern München. Beckenbauer was op dat moment voorzitter van het Duitse bidcomité voor het WK 2006 en voorzitter van Bayern.

Enkele weken na het afsluiten van het contract stemde Mifsud voor Duitsland, dat in een nipte stemming Zuid-Afrika versloeg. De oefenmatch tussen Malta en Bayern werd in 2001 gespeeld.

Is Franz Beckenbauer (l) ook gevallen voor de corruptietrucje van Sepp Blatter (r) ?
foto: EPA

The Mail on Sunday liet Norman Darmanin Demajo aan het woord, de huidige voorzitter van de Maltese voetbalbond en op het moment van de feiten de penningmeester van de federatie. "Franz Beckenbauer was direct betrokken bij de onderhandelingen omtrent de oefenmatch. Op de dag dat het contract werd ondertekend met Mifsud, bevond hij zich volgens mijn informatie in Malta. De Duitsers hebben steeds volgehouden dat er niets verkeerds is gebeurd. Ze hebben misschien geen geld in een omslag gestoken, maar het resultaat was hetzelfde. Vier maanden na de ondertekening stond er ineens 250.000 dollar op de rekening van onze organisatie. Het geld leek wel uit de lucht gevallen."

Volgens Demajo onderhandelde Mifsud het akkoord met de Duitsers alleen, en vernam hij pas achteraf de details.

Beckenbauer en co kwamen eerder al in opspraak nadat het Duitse magazine Der Spiegel melding had gemaakt van een "zwarte kas" waarmee stemmen zouden zijn gekocht. Beckenbauer gaf daarop in een reactie toe dat er "fouten" zijn gemaakt in het bidproces maar ontkende met klem elke vorm van omkoping.

De nieuwe FIFA voorzitter Gianni Infantino

Sinds 26 februari 2016 is Gianni Infantino (23 maart 1970) de voorzitter van de wereldvoetbalbond FIFA. Gianni Infantino is een Zwitsers bestuurder, zakenman en advocaat. Tussen 2009 en 2016 was Infantino werkzaam als secretaris-generaal bij de UEFA. Daarvoor bekleedde hij diverse andere functies binnen de Europese voetbalbond. Hij verzorgde in zijn rol als secretaris-generaal onder meer de lotingen voor diverse kampioenschappen georganiseerd door de UEFA, zoals de Champions League en Europa League. In het verleden was Infantino onder meer werkzaam als adviseur van de Primera División.

Nooit eerder kenden de voorzittersverkiezingen bij de FIFA een turbulentere aanloop. In 2015 barstte het FIFA-schandaal in alle hevigheid los. Het kostte onder meer uittredend FIFA-voorzitter Sepp Blatter en UEFA-voorzitter Michel Platini de kop. Beiden kregen een schorsing van acht jaar, inmiddels herleid tot zes jaar.

Infantino staat voor een bijzonder lastige uitdaging. Meerdere gerechtelijke onderzoeken naar het FIFA-schandaal zijn nog aan de gang en de kans is dan ook niet onbestaande dat er in de toekomst nog meer onregelmatigheden aan het licht komen. De FIFA hoopt alvast dat met de verkiezing van een nieuwe voorzitter en de goedkeuring van een pakket her- vormingen een einde komt aan de meest hectische periode in de geschiedenis van de Wereldvoetbalbond.

Is voorzitter Gianni Infantino de juiste man om de FIFA te redden ?
foto: onbekend

Maar ook Gianni Infantino lijkt besmet met het FIFA virus.

De Panama Papers

De UEFA is één van de organisaties die wordt genoemd in de Panama Papers, een lek waarbij meer dan 11,5 miljoen documenten van het bedrijf Mossack Fonseca zijn vrijgegeven.

Volgens de Süddeutsche Zeitung heeft Infantino tien jaar geleden in zijn tijd als secretaris-generaal van de UEFA dubieuze contracten getekend met de Argentijnse sportrechten- handelaren Hugo en Mariano Jinkis. De Duitse krant is in het bezit van het archief van het Panamese bedrijf Mossack Fonseca, dat duidelijk zou maken hoe via brievenbusfirma’s belasting wordt ontweken. Voor Infantino komen de beschuldigingen ongelegen. De opvolger van Sepp Blatter wil van de FIFA weer een betrouwbare en geloofwaardige bond maken.

Vader en zoon Jinkis zijn door de FBI aangeklaagd in het FIFA-schandaal. De Argentijnen kochten met het op het eilandje Niue gevestigde Cross Trading in 2006 de rechten voor drie seizoenen van de Champions League en in maart van 2007 ook voor de UEFA Cup en de Europese Supercup. Dat kostte destijds in totaal 139.000 dollar. Toen ze in juli 2006, twee maanden vóór de aankoop, door de Argentijnen aan de Ecuadoraanse televisiezender
Teleamazonas werden aangeboden en verkocht, waren ze echter ruim 340.000 dollar waard, waardoor de UEFA mogelijk tonnen misliep. Gianni Infantino snapt niet waarom zijn naam voorkomt in de Panama Papers.

"Mij en de UEFA vallen niets te verwijten", reageert de nieuwe voorzitter van de FIFA in een verklaring van de wereldvoetbalbond.

Hebben we soortgelijke ontkenningen al niet eerder gehoord bij de FIFA ?

Chronologisch overzicht van het FIFA-schandaal

Het Belgische nieuwsblad Knack heeft een chronologisch overzicht van het FIFA-schandaal, de rits schandalen, onderzoeken en rechtszaken inclusief de val van Sepp Blatter en Michel Platini opgesteld.

November 2010:
Twee leden van het Uitvoerend Comité, Reynald Temarii uit Tahiti en Amos Adamu uit Haïti, worden beschuldigd van corruptie rond de toekenning van de WK’s in 2018 en 2022. Een undercoverreportage van The Sunday Times bracht aan het licht dat ze hun stemmen wilden verkopen. De twee worden geschorst door de Ethische Commissie van de FIFA en mogen dus niet meer deelnemen aan de stemming in december. Naast Temarii en Adamu worden nog vier officials geschorst, vroegere leden van het Uitvoerend Comité.

December 2010:
De organisatie van de Wereldbekers in 2018 en 2022 gaat naar respectievelijk Rusland en Qatar. Vooral de keuze voor Qatar, waar de temperaturen in de zomer oplopen tot 50 graden Celsius en de arbeidsomstandigheden voor bouwvakkers ronduit armzalig zijn, roept heel wat vragen op. Het voedt de geruchten over corruptie, maar de FIFA ontkent. Bij de stemming in Zürich waren naast Qatar ook Australië, de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan kandidaat voor het WK 2022. Voor het WK 2018 had Rusland de concurrentie van Engeland en van de gezamenlijke kandidaturen Spanje-Portugal en Nederland-België.

Mei 2011:
De Qatarees Mohamed Bin Hammam, lid van het Uitvoerend Comit&eacute, trekt zich terug als kandidaat-voorzitter van de FIFA. Hij wordt ervan wordt beschuldigd 36.000 euro te hebben aangeboden aan leden van nationale federaties in ruil voor stemmen en wordt levenslang geschorst. Ook Jack Warner, naast lid van het Uitvoerend Comité ook vicevoorzitter van de FIFA en voorzitter van de Noord-Amerikaanse voetbalbond (CONCACAF), wordt geschorst. Blatter, die daardoor nog de enige kandidaat was om zichzelf op te volgen, werd door het onderzoek van de Ethische Commissie vrijgesproken.

Maart 2012:
De Ethische Commissie van de FIFA geeft voormalig Amerikaans procureur-generaal Michael Garcia de opdracht om te onderzoeken of er inderdaad corruptie in het spel was bij de toewijzing van de WK’s in 2018 en 2022.

November 2014:
Het onderzoek van Garcia is klaar op 9 juni, maar de resultaten worden pas in november bekendgemaakt. Volgens de Ethische Commissie zijn er geen aanwijzingen van corruptie bij de toewijzing van de WK’s – Rusland en Qatar behouden de organisatie.

Amper enkel uren na de bekendmaking van het rapport laat Garcia echter zelf weten dat hij in beroep gaat tegen de conclusies die zijn geformuleerd door Hans Joachim Eckert, voor- zitter van de juridische tak van de Ethische Commissie. "De beslissing van de voorzitter van de juridische kamer bevat tal van onvolledige en onjuiste voorstellingen van de feiten en de conclusies die nauwkeurig beschreven worden in het rapport van de onderzoekskamer", zei hij.

Garcia vraagt om het volledige rapport te publiceren, maar de FIFA weigert dat.

Intussen raakt ook bekend dat de FBI de FIFA in de gaten houdt en daarvoor de hulp krijgt van Chuck Blazer, een Amerikaanse voetbalbons en voormalig lid van het Uitvoerend Comité, en ook van Jack Warner. Blazer werd door de FBI vervolgd voor jarenlange belastingontduiking op de inkomsten uit zijn voetbalactiviteiten. In ruil voor strafvermindering besloot hij mee te werken met de FBI. Hij zou onder meer talloze gesprekken met FIFA-bobo’s over het uitdelen van steekpenningen hebben opgenomen.

WK-kaartjes werden onder leiders van de FIFA verdeeld alsof het smarties waren. In 2006 maakte Jack Warner zijn familie 900 duizend dollar rijker door de stiekeme verkoop van WK-tickets in zijn thuisland Trinidad en Tobago. Hij kwam er vanaf met een waar- schuwing. In 2014 waren er meldingen van vermoedelijk illegaal verkochte WK-tickets uit het bezit van de inmiddels overleden Argentijnse topbestuurder Julio Grondona.

27 mei 2015:
In de vroege ochtend licht de Zwitserse politie zeven FIFA-officials van hun bed in het vijfsterrenhotel Baur au Lac in Zürich, waar ze bijeen waren voor de FIFA-voorzitters- verkiezing van twee dagen later. De arrestaties komen er op vraag van de Amerikaanse justitie.

Diezelfde ochtend heeft een rechter in New York een aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen veertien personen, onder wie negen verkozenen en vijf partners. De negen verkozenen zijn:
Jeffrey Webb (vicevoorzitter van de FIFA en voorzitter van de CONCACAF), Eduardo Li (lid van het uitvoerende comité van de FIFA en de CONCACAF), Julio Rocha (belast met de ontwikkeling bij de FIFA), Costas Takkas(kabinetsmedewerker van de CONCACAF-voorzitter), Eugenio Figueredo (vicevoorzitter van de FIFA), Rafael Esquivel (lid van het uitvoerend comité van de Zuid-Amerikaanse bond CONMEBOL), José Maria Marin (lid van het organisatiecomité van de FIFA voor de Olympische Spelen), Nicolas Leoz en Jack Warner (voormalig leden van het uitvoerend comité van de FIFA).

Blatter zelf niet dus. Volgens de Amerikaanse justitie hebben ze de internationale voetbalwereld meer dan 20 jaar lang voor in totaal meer dan 150 miljoen dollar omgekocht. Ze riskeren tot 20 jaar cel.

Het Amerikaanse gerecht beschuldigt de Zuid-Afrikaanse regering en het WK-organisatiecomité ervan 10 miljoen dollar te hebben overgemaakt aan Warner.

Enkele uren later raakt ook bekend dat het Zwitserse gerecht een onderzoek heeft geopend naar mogelijke corruptie bij de toewijzing van de WK’s 2018 en 2022.

Voorzitter Michel Platini van de Europese Voetbalbond (UEFA) dreigt ermee met zijn organisatie uit de FIFA te stappen als Blatter wordt herkozen als FIFA-president.

29 mei 2015:
Twee dagen na de FBI-raid wordt de 79-jarige Blatter in Zürich herkozen voor een vijfde (!) ambtstermijn. De Zwitser kwam zeven stemmen te kort om al in de eerste ronde te winnen, maar nog voor de tweede stemronde trok zijn enige tegenkandidaat, de Jordaanse prins Ali bin al-Hussein, zich terug.

2 juni 2015:
De Amerikaanse krant The New York Times onthult dat Jéróme Valcke, de rechterhand van Blatter, in 2008 tien miljoen dollar stortte op een rekening beheerd door Jack Warner. Volgens de Wereldvoetbalbond kaderde die storting in ‘de ontwikkeling van het voetbal in de Caraïben en is de betaling volledig volgens de FIFA-regels verlopen, met goedkeuring van de voorzitter van de financiële commissie.’

Kennelijk is het de druppel te veel voor Blatter, die de eer aan zichzelf houdt en vier dagen na zijn herverkiezing aankondigt dat hij zijn mandaat ter beschikking stelt voor een nieuwe voorzitter. Enkele uren later melden verschillende Amerikaanse media dat de FBI in het kader van de corruptiezaak binnen de FIFA ook een onderzoek voeren naar Blatter.

Het buitengewoon congres waarop Blatters opvolger zal verkozen worden, zal plaatsvinden op 26 februari 2016. Verwacht was dat de verkiezing nog dit jaar zou plaatsvinden. Op het moment van de stemming zal de 79-jarige Blatter dus bijna negen maanden voorzitter zijn sinds hij bekendmaakte dat hij na 17 jaar zal aftreden.

24 augustus 2015:
In een interview met de Britse omroep BBC wijst Blatter alle beschuldigingen van sys- tematische corruptie bij de FIFA af. Hij legt ook alle persoonlijke beschuldigingen naast zich neer. "Ik weet wat ik gedaan heb en wat ik niet gedaan heb. Ik heb mijn geweten en ik weet dat ik een eervol man ben. Ik ben zuiver op de graat".

En nog: "De FIFA is niet corrupt. Er is geen corruptie in het voetbal, er is corruptie tussen individuen. Het zijn de mensen, die het probleem zijn. Ik kan niet de morele verant- woordelijkheid nemen voor die individuen."

17 september 2015:
De FIFA plaatst Valcke per direct op non-actief. Ook wordt aan de Ethische Commissie gevraagd om een officieel onderzoek te voeren naar de praktijken van Valcke. De 54-jarige Fransman wordt ervan verdacht tien miljoen dollar smeergeld te hebben betaald aan Warner in verband met de toewijzing van het WK 2010 aan Zuid-Afrika. Het geld werd gestort op rekeningen die worden beheerd door Warner. Valcke ontkent de beschul- digingen. Zijn naam valt ook in een onderzoek naar een zwendel in WK-tickets. Het gerucht gaat dat Valcke voor de leeuwen werd gegooid omdat hij van plan was zich aan te melden voor de opvolging van Blatter.

Blatter wordt intussen zelf in verband gebracht met dubieuze contracten. Zo zou hij, meldt de Zwitserse omroep SRF, voor de Wereldbeker in Zuid-Afrika een tv-contract ver onder de marktprijs hebben afgesloten met Warner. Ook bij het WK’s 2006 en 2014 in Brazilië zou er gesjoemeld zijn met de tv-rechten. Justitie in Zwitserland bevestigt het nieuws niet.

26 september 2015:
Het Zwitserse gerecht kondigt aan een strafrechtelijke procedure te starten tegen Blatter op verdenking van corruptie, wanbeheer en misbruik van vertrouwen. Concreet wordt hij ervan verdacht in 2005 een contract te hebben ondertekend dat ‘ongunstig’ was voor de FIFA en in 2011 een dubieuze betaling van 1,8 miljoen euro te hebben gedaan aan Platini, voor diensten die de Fransman tussen 1999 en 2002 aan de FIFA leverde. Platini, kandidaat om Blatter op te volgen in 2016, werkte destijds als persoonlijk adviseur van Blatter bij de FIFA. Pas in 2007 werd hij verkozen als UEFA-voorzitter.

In een reactie via zijn advocaten zegt Blatter dat de betalingen aan Platini gerechtvaardigd waren en dat hij niets verkeerds of illegaals heeft gedaan. Hij is dan ook ‘niet van plan om af te treden’.

2 oktober 2015:
McDonald’s en Coca Cola, belangrijke sponsors van de FIFA, eisen dat Blatter onmiddellijk opstapt als FIFA-voorzitter. De Zwitser laat meteen weten daar niet op in te gaan.

8 oktober 2015:
De Ethische Commissie van de FIFA schorst de aftredende Blatter voorlopig voor 90 dagen. De reden is de strafrechtelijke procedure die het Zwitserse gerecht heeft geopend tegen hem. Ook Platini en Valcke krijgen een schorsing van 90 dagen opgelegd.

Issa Hayatou neemt voorlopig de taken over van de geschorste Blatter. De 69-jarige Kameroener is senior vicevoorzitter bij de FIFA en volgens de statuten moet hij het voorlopig overnemen.

3 december 2015:
Twee vicevoorzitters van de FIFA, de Hondurees Alfredo Hawit en de Paraguayaan Juan Angel Napout worden in Zürich op vraag van de Verenigde Staten aangehouden. In totaal zijn er 16 nieuwe verdachten in het Amerikaanse onderzoek, allemaal Zuid-Amerikanen.

21 december 2015:
De ethische commissie van de FIFA schorst Blatter en Platini voor acht jaar van alle activiteiten die gelinkt zijn aan voetbal. Beiden gaan in beroep.

7 januari 2016:
Platini maakt bekend dat hij zijn kandidatuur voor het voorzitterschap van de FIFA intrekt

13 januari 2016:
De FIFA bevestigt dat Valcke wordt ontslagen. Een maand later, op 12 februari, wordt hij twaalf jaar geschorst. Tijdens die periode mag de Fransman aan geen enkele voetbalactiviteit deelnemen. Oorspronkelijk werd er maar negen jaar schorsing geëist.

23 januari 2016:
De Amerikaans inlichtingendienst FBI onderzoekt een betaling van 6,7 miljoen euro door de Duitse voetbalbond aan de FIFA die werd gemaakt in het kader van de organisatie van het WK 2006 in Duitsland.

18 februari 2016:
De Onderzoekskamer van de Ethische Commissie van de FIFA eist een levenslange schorsing voor de Colombiaan Luis Bedoya en de Chileen Sergio Jadue, twee Zuid-Amerikaanse voetbalbonzen die betrokken raakten bij meerdere corruptieschandalen.

Bronnen en referenties
rtlnieuws.nl, Algemeen Dagblad, sportmagazine.knack.be, demorgen.be, elfvoetbal.nl, youngcritics.nl, kro-ncrv.nl, sport.be, bnr.nl, lesisnexis.nl, Volkskrant