101 Nederlandse Voetbaliconen (29) Pierre van Hooijdonk

Geboren: 29 november 1969, Steenbergen
Overleden:
Positie: Aanvaller
Clubs: RBC Roosendaal, NAC Breda, Celtic, Nottingham Forest, Vitesse, Benfica, Feyenoord, Fenerbahçe, NAC Breda, Feyenoord
Actief: 1989-2007
Doelpunten: RBC Roosendaal (33), NAC Breda (81), Celtic (44), Nottingham Forest (36), Vitesse (25), Benfica (22),
Feyenoord (52), Fenerbahçe (32), NAC Breda (5), Feyenoord (8)
Nederlands elftal: 46 interlands; 14 doelpunten
Trainer: Turkije (assistent), Jong Feyenoord, Nederland -21 (assistent)

Tegenwoordig is Pierre van Hooijdonk een gerespecteerd oud-voetballer en analyticus, maar er is een tijd dat hij als geldwolf, egoïst en verrader wordt afgeschilderd. Hij maakte zowel bij Celtic als Nottingham Forest amok omdat beloftes niet werden nagekomen. Bij Forest gaat Van Hooijdonk zelfs in staking waarna bijna de hele Britse voetbalwereld over hem heen valt. Forest-manager Dave Basset gebruikt de naam van de verguisde spits in combinatie met het woord ‘aarsgat’ en teamgenoot Steve Stone verklaart zelfs dat hij Big Pete naar de strot zal vliegen als hij ooit nog een stap op het trainingsveld zet. Als dat uiteindelijk toch gebeurt, bindt iedereen snel in en kan de aanvaller rustig overstappen naar Vitesse.

Zijn momenten van glorie beleeft de spits uit Steenbergen vooral bij Feijenoord, die hij met zijn rake vrije trappen op het spoor van de UEFA Cup in 2002 zet en als supersub bij Oranje, Van zijn 46 interlands start hij er slechts vijf in de basis, toch komt hij nog aan veertien interlandgoals.


Vrije-trappenspecialist Pierre van Hooijdonk (Feijenoord) loopt juichend weg
foto: Cees van Hoogdalem
Petrus Ferdinandus Johannes (Pierre) van Hooijdonk begon zijn voetbalcarrière bij VV Steenbergen en maakte in 1989 zijn entree in het betaalde voetbal bij RBC. Toen hij in zijn tweede seizoen 27 doelpunten in de eerste divisie maakte, kon hij bij zijn jeugdliefde NAC een contract tekenen. Tijdens het seizoen ’93/’94 scoorde hij in elf eredivisiewedstrijden op rij, een Eredivisie-record. Met de tussendoor gespeelde bekerwedstrijden meegeteld scoorde hij zelfs veertien wedstrijden op rij.

In zijn periode bij NAC verwierf hij bekendheid met de “buikschuiver” na elk doelpunt. Ook als speler van NAC maakte hij op 14 december 1994 zijn debuut in het Nederlands elftal. Van Hooijdonk ging naar Celtic en na één seizoen naar Nottingham Forest. De aanvaller verwierf bij Oranje al snel de reputatie van ‘supersub’ door zijn sterke invalbeurten, onder meer op het WK 1998.

Hij heeft tussen 1989 en 2007 goed geboerd in het voetbal, maar hem een broodvoetballer noemen is de grootste belediging die je Pierre van Hooijdonk toe kunt slingeren aldus een interview in De Stem. “Voetbal is voor mij samen zijn met jongens met wie je het leuk hebt. Er is niets mooiers dan in een kleedkamer zitten met mannen met wie je samen kunt lachen. Ik zie mezelf als een uit de hand gelopen amateurvoetballer.”

Van Hooijdonk trok als prijsschutter de halve wereld over, maar bleef zijn roots altijd trouw. “Ik ben een jongen die vanuit de derde klasse plots in het betaald voetbal belandde. Ik werkte in een sportzaak, won de Zilveren Schoen van De Stem en kwam bij RBC terecht. Daar heb ik vooral heel veel plezier gehad. Net zoals daarna bij NAC. Ik ben een jongen die vanuit de derde klasse plots in het betaald voetbal belandde.”

Wijlen de toenmalige RBC-trainer Wally Jansen zei bij het vertrek van Van Hooijdonk naar NAC dat de club wel weer iemand zou vinden die de ballen erin schoot, maar dat hij nooit meer zo’n man zou vinden voor in de kleedkamer. “Ik zag dat als een groot compliment”, zegt Van Hooijdonk. “Het is denk ik ook de reden dat ik zo lang bij de Nederlandse selectie heb gezeten. De combinatie van succes en gezelligheid, daar was ik steeds naar op zoek.”

Het betekende de start van een glanzende loopbaan. Karel Aalbers haalde hem in 1999 naar subtopper Vitesse. Bij de Arnhemse club werd Van Hooijdonk met 25 doelpunten de 2e topscorer van de Eredivisie. Er kwam steeds meer belangstelling voor hem van grote clubs en was uiteindelijk door financiële redenen niet meer te houden. Aan het eind van dat seizoen vertrok Van Hooijdonk naar Benfica.

Hoogtepunt van zijn voetballoopbaan was het winnen van de UEFA Cup met Feyenoord in 2002. De Rotterdammers dankten die hoofdprijs voor een belangrijk deel aan de fenomenale vrije trappen van Van Hooijdonk. Hij scoorde in het toernooi acht goals, waaronder twee in de met 3-2 gewonnen finale tegen Borussia Dortmund, en was daarmee topscorer van het toernooi. In het seizoen 2002/2003 liep de geroutineerde spits 1-op-1 bij Feyenoord, hij maakte er 28 in evenzoveel wedstrijden. In de zomer van 2003 leefde Van Hooijdonk over zijn contract in onmin met Feyenoord-voorzitter Jorien van den Herik.


Pierre van Hooijdonk kust de gewonnen UEFA Cup in 2002.
foto: ANP
“Misschien zullen mensen zeggen: Daar heb je hem weer met zijn kritiek. Heb ik schijt aan. Ik eis alles van mezelf, en als ik zie dat anderen níét alles geven, dan knapt er iets bij mij.” Wanneer je zijn woorden zo leest in VI’s kerstnummer van 2002, zou je het niet meteen zeggen. Maar Pierre van Hooijdonk, inmiddels de leeftijd van Abraham ontstegen, en Feyenoord sloten die winter een onvergetelijk mooi jaar af.

Eigenlijk schuurde het vanaf het allereerste begin in de zomer van 2001 tussen de speler en de club. ‘Pierre en het team moesten wennen aan elkaar’, erkende trainer Bert van Marwijk. Maar anderhalf jaar later was de gevoelstemperatuur in De Kuip tot ver onder het vriespunt gezakt. Van Hooijdonk had zich teruggevochten van een kuitbeenbreuk, maar merkte dat de ambitie en toewijding die het seizoen ervoor zelfs de UEFA Cup hadden opgeleverd, grotendeels waren verdwenen. De 1 meter 93 Brabander was nog geen anderhalf jaar in dienst toen zijn vertrek bij Feyenoord alweer aanstaande was. Onder meer Barcelona zou zich dat transferwindow voor de 33-jarige spits hebben gemeld om gebruik te maken van de situatie, maar pas een half jaar later trok hij definitief de deur achter zich dicht in Rotterdam-Zuid en tekende een vet contract bij Fenerbahçe.

‘Met David Beckham is Van Hooijdonk zonder meer de beste vrijetrappennemer van Europa, ter wereld zelfs. Als Pierre achter de bal gaat staan, is het eigenlijk een penalty’

Zijn botsingen met ploeggenoten en trainer Van Marwijk (‘Pierre praat graag, heeft een eigen mening en is soms eigenwijs’), zijn vrij korte dienstverband (hoewel hij aan het einde van zijn carrière nog anderhalf seizoen voor de Stadionclub uitkwam); het zijn waarschijnlijk redenen dat Het Legioen Van Hooijdonk niet tot de grootste Feyenoorders aller tijden rekent. En toch is dat merkwaardig, zeker bij de club die in Nederland misschien wel het best zijn oude helden viert.

Icoon Coentje Moulijn staat versteend voor De Kuip. Van Ernst Happel, de mythische Oostenrijker die Feyenoord naar zijn grootste prijs voerde, staat in het Feyenoord Museum een indrukwekkend borstbeeld. En ook Giovanni van Bronckhorst heeft een standbeeld gekregen, die hij vlak na het behalen van het eerste kampioenschap in achttien jaar zelf onthulde in het stadsmuseum van Rotterdam. Als je naar iedereens bijdrage aan het behalen van hoofdprijzen kijkt, is het dan vreemd om te stellen dat – naast Willem van Hanegem – die lange uit Welberg er misschien ook één verdient?

Pierre van Hooijdonk leidde de club misschien niet in zijn eentje naar de UEFA Cup (Shinji Ono, Bonaventure Kalou, Jon Dahl Tomasson en de jeugdige Robin van Persie waren ook geen koekenbakkers), maar hij was zeldzaam bepalend het succes. Denk alleen al aan die elf rake vrije trappen in één en hetzelfde seizoen. Daar moet zelfs Lionel Messi een diepe buiging voor maken.

Van Hooijdonk koos uiteindelijk voor een avontuur in Turkije bij Fenerbahçe waar hij op 9 mei 2004 voor het eerst in zijn carrière een landstitel pakte. Na zijn tweede seizoen aan de Bosporus waar hij wederom kampioen werd, keerde ‘Pi-Air’ terug op het oude nest: NAC Breda. Dit hernieuwde huwelijk bleek echter van korte duur. Toen trainer Ton Lokhoff, tevens vriend van Van Hooijdonk, ontslagen werd was het ook voor Van Hooijdonk snel afgelopen. De nieuwe trainer Cees Lok vond hem een negatieve invloed hebben op de rest van de selectie en hield hem op de bank.

Van Hooijdonk vertrok niet veel later naar een andere oude bekende: Feyenoord. Hij kondigde aan na dit seizoen een punt achter zijn spelersloopbaan te zullen zetten. Het seizoen 2006/2007 werd totaal niet wat hij ervan verwacht had: Feyenoord eindigde op de zevende plaats. De laatste minuten van de laatste wedstrijd van de competitie (een 5-1 nederlaag tegen sc Heerenveen), liep Van Hooijdonk in tranen over het veld. In de play-offs scoorde hij nog wel tegen FC Groningen uit een vrije trap, maar dit bleek niet genoeg om Europees voetbal te halen, waardoor zijn loopbaan in mineur eindigde.

In zo’n 550 officiële wedstrijden bij RBC, NAC, Celtic, Nottingham Forest, Vitesse, Benfica, Feyenoord, Fenerbahce, weer NAC en weer Feyenoord scoorde hij 335 keer. Qua productiviteit kende ‘Pi-Air’ geen magere jaren. Dan blijft het al snel gezellig toch? ,,Wat geholpen heeft is dat ik overal de penalty’s en vrije trappen nam. Voor mezelf begon ik daardoor ieder seizoen niet op nul maar op tien. Die penalty’s en vrije trappen zorgden er ook voor dat ik nooit lang droog stond.” Nooit onzeker geweest dus ook? ,,Ik moet wel zeggen dat ik dat in mijn beginjaren wel was. Niet alleen bij RBC, maar ook nog in mijn eerste jaar bij NAC. Dan vraag je je als speler van vv Steenbergen toch af of je capabel genoeg bent om overeind te blijven in het betaald voetbal.”

Nederlands elftal

Van Hooijdonk speelde 46 wedstrijden voor het Nederlands elftal en maakte daarin veertien goals en was actief op het WK 1998, Euro 2000 en Euro 2004. Zijn interlanddebuut maakte hij als invaller op 14 december 1994 tegen Luxemburg, dezelfde wedstrijd waarin ook Clarence Seedorf debuteerde in Oranje. Hij stond vijf keer in de basis; meestal werd hij gebracht als pinch-hitter.

Meest memorabele wedstrijd waarin hij deze status volledig waarmaakte -ook door hemzelf in een interview zo benoemd- was de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Wales van 5 oktober 1996. Bij een 1-0-achterstand werd hij in de 71e minuut ingebracht en boog binnen amper drie minuten tijd met twee goals de stand om. Nederland won uiteindelijk met 1-3.

Van Hooijdonk behoorde tot de selectie voor het WK 1998 in Frankrijk waar Nederland vierde werd. In de halve finale tegen Brazilië werd hij in de slotfase van de verlenging (bij een stand van 1-1) in het strafschopgebied ten val gebracht door Júnior Baiano, maar kreeg van scheidsrechter Ali Bujsaim geen penalty. Brazilië won uiteindelijk na strafschoppen.

Zijn belangrijkste interlandoptreden was waarschijnlijk de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Tsjechië in 2004 die door Nederland met 2-0 gewonnen werd dankzij twee goals van Van Hooijdonk. Op 17 november 2004 speelde hij zijn laatste interland tegen Andorra onder leiding van bondscoach Marco van Basten.

Trainerscarrière

Na zijn spelerscarrière volgde Van Hooijdonk de cursus Trainer/Coach 1. In dit kader liep hij stage bij Excelsior. Hij behaalde het trainersdiploma TC1 in 2008.

Van februari tot november 2011 was hij de assistent van bondscoach Guus Hiddink bij het nationale elftal van Turkije. Tevens had hij, samen met Fuat Çapa en Frans Tekath, de leiding over het nationale B-elftal.

In het seizoen 2013/2014 coachte Van Hooijdonk samen met Patrick Lodewijks Jong Feyenoord/Excelsior.

In 2014 was Van Hooijdonk kortstondig assistent-trainer bij Jong Oranje.

Nu kent het grote publiek hem vooral als de analist van Studio Voetbal. Zelfde beleving, verzekert ie. ,,Ik ben altijd al zo bezeten geweest van voetbal dat ik dit ook als zestienjarige had kunnen doen. Ik wilde toen al weten wat er overal speelde op de velden.”

Prijzenkast en erelijst:

* Scottish Cup (Celtic): 1994/95
* Division One (Nottingham Forest): 1997/98
* UEFA Cup (Feijenoord): 2001/02
* Süper Lig (Fenerbahçe): 2003/04, 2004/05
Nederlands elftal:
* 46 interlands; 14 doelpunten
* WK 1998, EK 2000, EK 2004
Individueel
* 1996: Topscorer Schotse Premier League (26 goals) met Celtic
* 1998: Vierde plaats WK met het Nederlands Elftal
* 2002: Topscorer Eredivisie (24 goals) met Feyenoord
* 2002: Topscorer UEFA Cup (8 goals) met Feyenoord
* 2002: Nederlands voetballer van het jaar

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, Voetbal International, bndestem.nl