101 Nederlandse Voetbaliconen (30) Peter Houtman

Geboren: 4 juni 1957, Rotterdam
Overleden:
Positie: Aanvaller
Clubs: FC Groningen, Feyenoord, Club Brugge, FC Groningen, Feyenoord, FC Groningen, Sporting Lissabon, Feyenoord, Sparta, FC Den Haag, Excelsior
Actief: 1977-1993
Doelpunten: FC Groningen (23), Feyenoord (5), Club Brugge (3), FC Groningen (55), Feyenoord (73), FC Groningen (30), Sporting Lissabon (3), Feyenoord (7), Sparta (32), FC Den Haag (2), Excelsior (6)
Nederlands elftal: 8 interlands; doelpunten: 7
Trainer: jeugdtrainer en Stadionspeaker bij Feyenoord

Veel scorende spits, achtvoudig international, stadionspeaker, trainer, politicus. Politicus ? In 2010 wordt Peter Houtman namens Onafhankelijk Nieuw Spijkenisse (ONS) gekozen in de gemeenteraad van Spijkenisse, met voorkeursstemmen. Het verrast hem volkomen. “Als nummer 45 op de lijst zou ik niet zo gauw worden verkozen.” zegt hij in het Algemeen Dagblad.

In 1998 wordt de oud-speler stadionspeaker van Feijenoord en dat is hij, na een korte onderbreking wegens bezuinigingen, nog steeds. Houtman weet waarover hij praat. Voor Feijenoord maakt hij, verdeeld over drie periodes, in 153 wedstrijden 90 doelpunten. “Als spits zou ik nu in een paar jaar multimiljonair zijn, terwijl mijn hoogste salaris als profvoetballer 100.000 gulden was. Maar ik klaag niet. Gezond en gelukkig zijn – dat is toch het belangrijkste ?”


1982 Feijenoord – AZ: Ruud Gullit feliciteert Peter Houtman met zijn doelpunt.
foto: Arthur Bastiaanse/ ANP Historisch Archief

Peter Houtman is in juni 1957 geboren op de Korfmakersstraat in het Oude Westen. “Toen ik twee jaar oud was ben ik met mijn ouders verhuisd naar Hoogvliet. Daar speelde ik bij amateurvereniging Meeuwenplaat. Op een gegeven moment stonden er scouts van de grote clubs langs de zijlijn. Feyenoord was geïnteresseerd. In 1971 kwam ik bij de club, dat was een droom die uitkwam. Het eerste seizoen speelde ik in de B5, daar scoorde ik regelmatig en het seizoen daarna zat ik in de B-selectie. Hierna ging het heel hard. Ik weet nog goed dat ik op mijn negentiende met de grote namen van het eerste mee mocht trainen, namen als Willem van Hanegem, Eddy Treijtel en Wim Jansen. Dit heeft een grote indruk op mij gemaakt. Mijn vader vertelde me dat ik goed moest kijken en luisteren naar die mannen en pas wat mocht zeggen als ik ook echt wat te zeggen had.”

Opvallend: op dat moment speelde hij als rechtsback. Later werd hij gevraagd weer terug te keren op zijn oude positie van centrumspits, de plaats waar hij door z’n productiviteit aan vast zou blijven zitten. Een unicum bij Feyenoord is het feit dat hij maar liefst drie (!) keer terugkeerde bij de Rotterdammers, een gegeven dat vooral met clubliefde had te maken.

Er leek een soort “heen-en-weer” te bestaan tussen met name F.C. Groningen en Feyenoord. Houtman speelde drie verschillende perioden voor de noorderlingen waar hij met veel genoegen en plezier op terugkijkt. Dat had vooral te maken met de geweldige voetbalsfeer -en entourage die er in het (toen nog) Oosterparkstadion heerste. Maar bovenal ook met de successen die Houtman er mocht meemaken.

Naast alle keren dat hij er clubtopscorer werd, was er eerst het kampioenschap van de eerste divisie in 1980 waarbij vele sportieve records werden geboekt en ook toeschouwersaantallen de lucht inschoten. Dat kreeg een vervolg in de mooie jaren in de eredivisie waar zelfs de vierde plaats en Europees voetbal werd gehaald. Houtman is nog altijd topscorer aller tijden bij F.C. Groningen met 128 doelpunten.

Midden in het seizoen 1979-1980 werd Houtman in de winter door Club Brugge overgenomen van Feyenoord. De blauw-zwarte clubkleuren vertegenwoordigen een van de grootste Belgische voetbalclubs, dat een half jaar voor Houtman’s komst nog de finale om de Europacup 1 (nu Championsleague-cup) in het Londense Wembleystadion tegen Liverpool had gespeeld. Het werd helaas een verblijf van slechts 9 maanden, hetgeen alles had te maken met zijn onzekere situatie. Het werken onder drie verschillende coaches in die korte tijd is daar niet vreemd aan. Zijn toch goede band met de supporters en collega’s toen, doen Houtman het jammerlijk vinden dat de “Club-periode” niet werd wat ervan werd verwacht.

Na een half jaar terug bij Feyenoord en een half jaar bij Club Brugge in België belandde Houtman opnieuw bij FC Groningen, dat dat seizoen promoveerde naar de Eredivisie. In de drie seizoenen dat hij bij Groningen speelde, scoorde hij regelmatig. Dit wekte opnieuw de interesse van Feyenoord.

In de zomer van 1982 keerde Houtman terug in Rotterdam. Hij speelde vervolgens zijn meest succesvolle seizoen: met 30 doelpunten in 32 wedstrijden was hij Nederlands topscorer en eindigde hij als tweede op de lijst van Europese topschutters. Hiervoor ontving Houtman in Parijs de zilveren schoen uit handen van Eusébio. Op 7 september 1983 maakte hij zijn debuut voor het Nederlands elftal. In de EK-kwalificatiewedstrijd tegen IJsland maakte Houtman een van de drie doelpunten.

Begin 1984 beleefde Houtman zijn gloriedagen, uiteraard als speler van Feyenoord. Hij fungeerde dat seizoen als vlijmscherp speerpunt van een zeer succesvol Rotterdams collectief, gedragen door de oude Johan Cruijff en de jonge Ruud Gullit. De mooiste goal uit deze periode maakte Houtman in een bekerwedstrijd tegen Ajax. Uit een aanval die werd opgezet door de vlijtig dribbelende Cruijff, schoot Houtman de bal met een kiezelharde halve omhaal tegen de touwen. Ajax-keeper Hans Galjé zag slechts een lichtflits voorbijkomen. Feyenoord won dat jaar de beker én de eerste landstitel in tien jaar.

Houtman was inmiddels opnieuw bij FC Groningen beland. In januari 1987 maakte Peter de overstap van F.C. Groningen naar Sporting, ook wel Sporting Lissabon genoemd. Omdat Houtman al vele andere buitenlandse mogelijkheden had afgeslagen en hij inmiddels 29 jaar was, besloot hij toch op het aanbod van de Portugezen in te gaan, die evenals stadgenoot Benfica al een tijd achter de Rotterdammer aan zat. Het werd een leerzame en ervaring volle periode met hoogte- en dieptepunten.


Peter Houtman (FC Groningen) met Ben Wijnstekers (Feijenoord)
foto: Onbekend
Omdat Houtman uit negatieve ervaringen graag de positieve kanten naar voren haalt, weet hij zich vooral de massaal meelevende supporters, de voetbalsfeer en z’n fijne collega’s in Portugal te herinneren. Op sportief gebied waren de bekerfinale om de Portugese beker tegen Benfica, de onderlinge derby’s tegen Benfica en ook de toppers tegen Porto hoogtepunten, alsmede de Europese wedstrijden.

In oktober 1988 keerde hij weer terug naar Feyenoord. Dit was de derde keer dat Houtman weer terugkwam bij Feyenoord en dus de vierde keer dat hij bij de Rotterdamse club onder contract stond. Geen één andere voetballer keerde zoveel terug bij dezelfde club. Het seizoen erna tekende Houtman bij Sparta Rotterdam.

Sparta is een van ‘zijn’ Rotterdamse clubs waar Houtman een binding mee heeft. Als klein jongetje ging hij, naast Feyenoord, naar de thuiswedstrijden van Sparta kijken omdat beide clubs nooit samen “thuis” speelden. Zo zag hij de buren van Rotterdam west- en zuid ook altijd twee keer ‘uit’ spelen tegen elkaar, terwijl hij sympathie had voor beiden…

Houtman vindt Sparta een mooie aparte clubcultuur hebben met een heel eigen sfeer, die familiair overkomt en waar traditie een grote plaats inneemt. Het Kasteel en de “Spartamars” maakt het zeer herkenbaar. Mede omdat Houtman ook hier weer met zijn doelpunten z’n steentje kon bijdragen, kijkt hij op zijn Sparta-tijd zeer prettig terug.

In december 1991 mocht hij transfervrij vertrekken naar FC Den Haag. Halverwege het seizoen 1991-1992, in de winter, werd Houtman door de toenmalige trainer Co Adriaanse naar Den Haag gehaald, dat in diepe degradatiezorgen verkeerde. Nog maar nauwelijks begonnen bij de Hagenezen, kreeg Peter te maken met het stoppen van Adriaanse als coach. Ondanks een eindsprint en noodoplossingen (zo speelde Houtman zowel in de spits als in de verdediging) kon degradatie niet worden voorkomen. Een sportief dieptepunt in dat halve jaartje, maar ook een leuke kennismaking met een andere volksclub en veel humor.

Hij leek na dat seizoen te stoppen, maar tekende in januari 1993 voor nog een half seizoen bij Excelsior en was de laatste bvo (betaald voetbal organisatie) waarvoor Peter Houtman uitkwam. Houtman heeft de club als een gezellige, ongedwongen vereniging ervaren die hij zowel als spits, als – in noodgevallen – verdediger heeft gediend in een tijd dat de Kralingers nog als “club van het oude papier” door het leven gingen. Daarmee is Houtman de enige profvoetballer die voor alle drie de Rotterdamse betaalde voetbalclubs speelde. Houtman scoorde in totaal 238 doelpunten in 446 competitiewedstrijden.

De voetballer Peter Houtman was een goalgetter van het ouderwetse soort. Een spits die weinig andere opdrachten in het veld kon verdragen dan de ballen tegen het net te jagen. Tijdens zijn debuutwedstrijd op het hoogste niveau, in dienst van FC Groningen, scoorde hij direct. En in acht interlands voor Oranje schoot hij zeven keer raak. In totaal scoorde Houtman 238 doelpunten. Na hem liep er nooit meer een productievere voetballer op de Nederlandse velden.

Twee Rotterdamse voetbalrecords

“Ik heb in totaal vier keer voor Feyenoord gespeeld in verschillende periodes, dat is een record blijkbaar. Ik heb ook drie keer voor Groningen gespeeld, ik ben zelfs met ze gepromoveerd naar de Eredivisie. Na de laatste keer voor Feyenoord te hebben gespeeld kreeg ik te horen dat Sparta geïnteresseerd was. Sparta is een oude jeugdliefde van mij, ik was vroeger eigenlijk voor allebei de clubs. Ik heb daar 2,5 seizoen gespeeld met veel plezier. Ik heb mijn carrière afgesloten bij Excelsior in de Eerste Divisie. Ik was de eerste speler die voor alle drie de Rotterdamse profclubs uitkwam.”

Nederlands Elftal

Volgens Houtman zelf, had hij veel meer interlands achter zijn naam gehad als hij verdediger was gebleven.

Dit alles had te maken met zijn rol als centrumspits waarbij hij vooral als een aanspeel/speerpunt werd gebruikt als fysiek-, kop -en schotkrachtig wapen met de bekende “neus voor de goal”. Keerzijde hiervan is dat als goede aanvoer daarbij ontbreekt, je als voetballer veel minder van waarde kunt zijn en dus veel afhankelijker bent, iets dat als verdediger veel minder opgaat.

Niettemin waren de interlands fantastische gebeurtenissen, dat begon met het debuut in het Groningse Oosterparkstadion samen met klasbak Marco van Basten in de spits. Ondanks slechts een verloren wedstrijd in Houtman’s interlandcarrière (als invaller tegen Hongarije) miste hij tot twee maal toe -op doelsaldo!!- een groot internationaal toernooi: het E.K. en het W.K. Houtman heeft wel een bijzonder hoog doelpuntenmoyenne als international: in acht interlands wist hij maar liefst zeven keer het net te vinden. In een vriendschappelijke wedstrijd tegen Denemarken scoorde hij twee keer. Zijn laatste wedstrijd voor Oranje was op 20 november 1985 tegen België. Ondanks winst en een doelpunt van Houtman wist Nederland zich in deze wedstrijd niet te kwalificeren voor het WK van 1986.

Na zijn actieve loopbaan

Houtman was na zijn actieve voetbalcarrière werkzaam als jeugdtrainer en is vanaf het seizoen 1998/1999 tot op heden de vaste stadionspeaker van de thuiswedstrijden van Feyenoord. Zijn stem galmt door De Kuip om doelpuntenmakers en wisselspelers te verkondigen. Houtman past prima in die rol, want de Rotterdammer is een soepele babbelkous en Feyenoord is als een rood-wit-zwarte draad door zijn leven verweven. “Oud collega en vriend Sjaak Troost vroeg in 1998 of ik dat wilde doen. Vroeger was ik wel een grappenmaker in de kleedkamer en hij dacht dat ik dat wel kon. Eerst dacht ik: Ik ga hier echt geen dorpsgek spelen of zo. Maar Sjaak zei dat ik mezelf moest blijven en dat dan alles goed kwam. Feyenoord werd in dat seizoen gelijk kampioen.”

Houtman speelt als spits bij de amateurclub Oude Maas. Daarnaast speelt Houtman ook nog vele wedstrijden in het World Master Team, Oud Feyenoord en de Ex-Internationals.

Toen Houtman in zijn huidige woonplaats Spijkenisse kwam wonen, werd hij gevraagd of hij lijstduwer wilde worden voor de lokale politieke partij O.N.S. (Onafhankelijk Nieuw Spijkenisse) voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010. Door voorkeurstemmen wam hij daadwerkelijk in de gemeenteraad. In 2014 stond hij wederom als lijstduwer op de lijst van de lokale politieke partij O.N.S. om de partij te steunen. Ondanks dat Houtman nog voor de verkiezingen had aangegeven geen tijd meer te hebben om als raadslid zijn werk te doen, kreeg hij wederom genoeg voorkeurstemmen om in de raad plaats te nemen. Houtman heeft hiervoor bedankt, omdat hij het niet meer kon combineren met het werk als zelfstandige.

Sinds 2010 verzorgt hij lezingen, presentaties, clinics en is hij tevens te boeken als dagvoorzitter en gastheer.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eerste divisie (FC Groningen): 1979/80
* Kampioen Eredivisie (Feijenoord): 1983/84
* KNVB beker (Feijenoord): 1983/84
Nederlands elftal:
* 8 interlands; doelpunten: 7
Individueel
* Topscorer Eredivisie 1982/1983: 30 doelpunten

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, pzc.nl, exprofs.nl, indebuurt.nl, peterhoutmanpr.nl