101 Nederlandse Voetbaliconen (31) Hugo Hovenkamp

Geboren: 5 oktober 1950
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: FC Groningen, AZ’67, Wacker Innsbruck
Actief: 1968-1985
Doelpunten: FC Groningen (14), AZ’67 (15), Wacker Innsbruck (7)
Nederlands elftal: 31 interlands; 2 doelpunten
Trainer:

Een oud-voetballer die een camping beheert, dat hoor je ook niet elke dag. In het zomerseizoen staat Hugo Hovenkamp voor dag en dauw op om de gasten van zijn camping in Callantsoog genaamd Trekkershonk het naar de zin te maken. “Ik zou me rot vervelen als ik niet hoefde te werken. De voetballers van nu voetballen zich binnen, pakken hun golfstick en gaan. Ik maai liever het gras op de camping.” zegt hij in de Volkskrant. Daarnaast is hij actief als scout bij AZ, de club die hij ook als speler dient tussen 1975 en 1983.

De geboren Groninger maakt deel uit van het team dat in 1981 landskampioen wordt, drie keer de KNVB beker wint en de finale van de UEFA Cup haalt. In diezelfde periode is hij de vaste linksback van Oranje, waarmee hij 31 interlands haalt. Al in zijn tweede interland laat Hovenkamp zich gelden als hij de Belgische rechtsbuiten Roger van Gool in de eerste minuut met bal en al over de zijlijn schopt. Van Gool heeft zich in de aanloop laatdunkend uitgelaten over de onbekende back van Oranje, op deze manier neemt hij wraak.


Hugo Hovenkamp (midden) voor Oranje tegen België
foto: Onbekend
Hugo Hovenkamp werd geboren naast het Oosterparkstadion. Desondanks koos hij niet voor de buurtclub, Oosterparkers, maar voor GVAV. In 1968 debuteerde hij in het eerste elftal, dat toen in de Eredivisie speelde. Hij maakte degradatie mee, de naamswijziging naar FC Groningen en weer promotie naar de Eredivisie.

Half 1975 vertrok Hovenkamp naar AZ’67 “Voor het bedrag van vierhonderdduizend gulden”, zegt hij nu met een glimlach. “Dat was toen aardig wat geld, maar nu is het niks.” zegt Hovenkamp in een interview. Hovenkamp was een opkomende back. Snel. Hard. Hovenkamp: “Misschien soms te hard, maar dat valt wel mee, hoor. Zoveel kaarten heb ik ook weer niet gehad.”

Hij kwam in een team met namen die inmiddels tot de verbeelding spreken: “We hadden de topscorer van Europa, Kees Kist. En we hadden de giga-goede voetballer Christen Nygaard, dat is een Deen. Dan had je Jan Peters, Johnny Metgod en Ronald Spelbos. Ik geloof dat we op een gegeven moment met zeven spelers in het Nederlands elftal speelden.”

Hij maakte daar de glorietijd mee (half 1976-half 1982). In een elftal met onder meer Ronald Spelbos, Peter Arntz, Jan Peters, Kurt Welzl, Kees Kist en Pier Tol werd AZ in 1980/81 zeer overtuigend landskampioen. Ook werd dat seizoen de KNVB-beker gewonnen en de finale van het UEFA Cup-toernooi bereikt. Verloren werd er toen van het Engelse Ipswich Town. Hovenkamp was een van de dragende spelers in dat team.

Van alle spelers uit de clubhistorie kreeg Hovenkamp de meeste uitnodigingen uit Zeist. Met 31 interlands als speler van AZ is de linksback recordhouder. Er zijn wel spelers die enigszins in de buurt komen, maar geen van hen kan tippen aan zijn aantal. ,,Hier en daar lees ik dat ik zelfs 32 interlands heb gespeeld, maar ik weet niet waar dat aantal vandaan komt. Ik hou het erop dat het er 31 zijn’’, zegt Hovenkamp.

De kans dat Hovenkamp ooit wordt ingehaald, is klein. Hij kwam voor Oranje uit tussen 1975 en 1983. Een totaal andere tijd dus. De verhoudingen in het voetbal lagen anders, zowel in Nederland als internationaal. AZ was niet alleen in sportief opzicht een topclub, het kon ook qua salarissen concurreren met de grote clubs. De topspelers hoefden dus niet zo nodig weg uit Alkmaar. Ze speelden mee om de prijzen en ze verdienden goed. ,,En de Molenaars (de geldschieters van AZ in die tijd) lieten ons gewoon niet gaan’’, zegt Hovenkamp. ,,Er waren wel clubs die me wilden hebben, hoor. Ajax heeft het een paar keer geprobeerd. Feyenoord ook een keer, en Anderlecht ook. Maar AZ vroeg een godsvermogen, dus ging het nooit door. In die tijd kon je als speler geen kant op als de club je niet wilde laten gaan.’’

Zo kon AZ zijn topspelers dus lang aan boord houden – veel langer dan nu het geval is. Tegenwoordig is een speler die het tot Oranje schopt, vrijwel zeker binnen twee, drie jaar vertrokken. In Engeland, Duitsland en Spanje is het gras tegenwoordig nou eenmaal veel groener dan in Nederland. ,,Dus ik zie het niet gebeuren dat iemand nog over die 31 van mij heen gaat.’’

In het kader van 60 jaar Eredivisie in 2016, verrichtten clubiconen in speelronde 5 de aftrap van de eredivisiewedstrijden. Bij de thuiswedstrijd van AZ tegen Willem II werd Hovenkamp namens de Alkmaarders naar voren geschoven.


Aanvoerder Hugo Hovenkamp als opkomende back van AZ
foto: Onbekend
Interlandcarrière

Hovenkamp debuteerde op 9 februari 1977 in het Nederlands elftal op Wembley tegen Engeland. ,,Op Wembley. Iedereen weet dat Jan Peters in die wedstrijd twee keer scoorde, maar ik gaf een assist. Ook niet onbelangrijk, hè.’

Zijn tweede interland was België-Nederland, ruim een maand later. Dat is de interland waar hij het vaakst over verteld heeft. Nog altijd komt hij lachend met de anekdote op de proppen. ,,Mijn tegenstander was Roger van Gool en die had de dag ervoor in de krant gezegd ‘Hovenkamp? Nog nooit van gehoord’. Dus in de wedstrijd gaf ik hem meteen een enorme schop. Daarna gaf ik hem een hand toen hij op de grond lag. ‘Aangenaam kennis te maken. Hugo Hovenkamp is de naam’.’’

Eén andere interland springt eruit: Nederland-Cyprus in februari 1981, zijn 25e wedstrijd voor Oranje. Een duel met een grote emotionele lading voor Hovenkamp. ,,Die wedstrijd werd gespeeld in het Oosterpark Stadion in Groningen. Honderd meter daarvandaan ben ik geboren’’, vertelt Hovenkamp. ,,Dus alleen daarom al was het bijzonder om daar te spelen. Maar daar kwam bij dat mijn vader kanker had en niet naar de wedstrijd kon komen. Hij hoorde op de radio dat ik de 1-0 maakte. Ja, dat was wel even heftig, die dag. Later dat jaar is hij overleden.’’

Hoewel hij daarna wel een aantal kwalificatiewedstrijden meespeelde in de voorronde van het WK 1978 heeft hij op de eindronde in Argentinië niet gespeeld door een blessure. Wel speelde hij op de eindronde van het EK in 1980. Hovenkamp was 26 jaar toen hij voor het eerst werd geselecteerd voor het Nederlands elftal: “Daar heb ik 31 keer in gespeeld. De meeste wedstrijden als linksback en nog een paar als centrale verdediger.”

“Ik heb een hele mooie carrière gehad. Met als hoogtepunt het kampioenschap in ’80-’81. Dan de beker drie keer. De grootste teleurstelling was dat ik vanwege een blessure niet mee ging naar het WK in Argentinië. Ik zal je eerlijk vertellen dat ik niet alles heb gezien. Ik mocht erheen voor de finale op uitnodiging van een reisbureau, maar ik heb het niet gedaan. Ik kon het niet aan.”

Van zijn loopbaan heeft Hovenkamp zo goed als niets bewaard. ,,Een paar jaar geleden ben ik verhuisd, toen heb ik de laatste shirts weggegooid. Ik had er niet veel meer mee. Wat geweest is, is geweest. Anderen lijsten zo’n shirt in en hangen het op. Prima, daar is niks mis mee’’, zegt Hovenkamp. Hij zit zijn collega Barry van Galen er weleens mee te sarren, zegt hij. ,,Die heeft één interland gespeeld en dat shirt heeft hij ingelijst en opgehangen. Dan zeg ik ’best hoor, maar ik heb liever een prijs dan een shirt’. Ik ben met AZ landskampioen geworden en heb drie KNVB Bekers gewonnen. Barry heeft niks gewonnen. Daar herinner ik hem dan eventjes aan. Voetbalhumor is dat.’’

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (AZ’67): 1980/81
* KNVB Beker (AZ’67: 1978, 1981, 1982
* Finale UEFA Cup (AZ’67): 1981
Nederlands elftal:
* 31 interlands; 2 doelpunten
* EK 1980
Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, noordhollandsdagblad.nl, nhnieuws.nl