101 Nederlandse Voetbaliconen (39) Wim Kieft

Geboren: 12 november 1962, Amsterdam
Overleden:
Positie: Aanvaller
Clubs: Ajax, Pisa, Torino, PSV, Bordeaux, PSV
Actief: 1979-1994
Doelpunten: Ajax (69), Pisa (25), Torino (8), PSV (55), Bordeaux (3), PSV (34)
Nederlands elftal: 43 interlands, doelpunten: 11
Trainer: Jong PSV (assistent)

Van de elf doelpunten die Wim Kieft maakt voor het Nederlands elftal is zijn negende veruit de belangrijkste. In de laatste poulewedstrijd tegen Ierland, op het EK van 1988, een wedstrijd die Oranje móét winnen, brengt Kieft acht minuten voor tijd de beslissing. Hij promoveert met een achterwaartse kopbal een mislukt schot van Ronald Koeman tot doelpunt.

In hetzelfde jaar wint Kieft met PSV de Europacup I. Maar zijn carrière telt ook genoeg dieptepunten, Bij Ajax maakt hij al op 21-jarige leeftijd plaats voor de twee jaar jongere Marco van Basten. In Italië. bij Pisa, speelt de Europees topscorer van 1982 daarna zelfs even in de tweede divisie, In Oranje is niet altijd waardering voor Kieft, die in de belangrijke WK-kwalificatiewedstrijd tegen België in 1985 al in de derde minuut de rode kaart krijgt aangesmeerd door Frank Vercauteren. In 1990 bestempelen jongere internationals hem in de bespreking voor een interland tegen Griekenland als ‘boomstam’, waarna Kieft het trainingskamp verlaat.

Na zijn loopbaan wordt Kieft analyticus, onder meer voor Sport I, maar raakt hij privé van het rechte pad af. Begin 2014 geeft Kieft toe dat hij lange tijd cocaïne heeft gebruikt. In een afkickkliniek raakt hij van zijn verslaving af.


1980: Ajax-FC Groningen 5-1. Wim Kieft (midden) torent boven zijn Groningse belagers uit.
foto: Marcel Antonisse / Anefo
Willem Cornelis Nicolaas (Wim) Kieft Kieft, begon zijn professionele loopbaan bij Ajax. Hij was van 1980 tot en met 1994 actief voor Ajax, SC Pisa, Torino, PSV en Girondins de Bordeaux. In de jeugdteams van Ajax speelde in die periode o.a. Frank Rijkaard, John van ‘t Schip, Marco van Basten en Gerald Vanenburg. Kieft debuteerde op 4 mei 1980, nog geen 18 jaar jong, onder trainer Leo Beenhakker in het betaald voetbal. Hij won die dag met Ajax thuis met 1-0 van Sparta. Het was zijn enige competitiewedstrijd in het eerste elftal in het seizoen 1979/80.

In de drie daaropvolgende seizoenen was hij basisspeler, waarbij hij in zowel 1981/82 als 1982/83 met Ajax landskampioen werd. Kieft maakte in de eerste speelronde van het seizoen 1980/81 zijn eerste en tweede doelpunt voor Ajax. Dit was op 23 augustus 1980, tijdens een met 2–4 gewonnen wedstrijd uit bij Go Ahead Eagles. Hij maakte 0-1 en 0-4. Met 32 goals in de Eredivisie werd hij in 1981/82 onder trainer Kurt Linder Europees topscorer. Hij was op negentienjarige leeftijd de jongste speler die dit ooit presteerde. Hij ontving voor deze prestatie de Gouden Schoen, voor Kees Kist van AZ, die met 29 doelpunten een tweede plaats deelde met Delio Onnes van het het Franse Tours.

Ajax won in het seizoen 1981/82 het laatste duel Haarlem-Ajax met 1-3, waardoor Ajax eindigde met 117 goals vóór en 42 goals tegen. Kieft speelde in zijn vier seizoenen in het eerste van Ajax samen met onder meer Piet Schrijvers, Hans Galjé; Keje Molenaar, Jan Weggelaar, Sonny Silooy, Ruud Krol, Wim Jansen, Jan Mølby, Frank Rijkaard, Edo Ophof, Piet Wijnberg, Peter Boeve; Henning Jensen, Frank Arnesen, Dick Schoenaker, Johan Cruijff, Søren Lerby, Martin van Geel; Gerald Vanenburg, Tscheu La Ling, John van ‘t Schip, Marco van Basten, Simon Tahamata, Martin Wiggemansen, Piet Hamberg en Jesper Olsen, onder de trainers Leo Beenhakker, interim Aad de Mos, Kurt Linder en opnieuw De Mos. Het is een publiek geheim dat Kieft niet erg gecharmeerd was van de aanpak van Aad de Mos.

Italië

Kieft verkaste in de zomer van 1983, op slechts 20-jarige leeftijd van, Ajax naar SC Pisa. Hiermee degradeerde hij in zijn eerste seizoen, waarin Kieft slechts drie keer scoorde, uit de Serie A, maar werd hij in 1984/85 kampioen in de Serie B en degradeerde hij weer een seizoen later opnieuw. Wel won hij in 1986 de Mitropacup met de club. Na de tweede degradatie met Pisa daalde Kieft zelf niet opnieuw mee af naar de Serie B, maar verhuisde hij naar Torino. Daarmee eindigde hij dat jaar als nummer elf van Italië, maar was hij geen basisspeler.

PSV

Kieft keerde in de zomer van 1987 terug naar Nederland. De geboren Amsterdammer trok ditmaal alleen geen Ajaxshirt aan, maar dat van titelconcurrent PSV. Kieft speelde in de volgende zeven jaar zes seizoenen voor de Eindhovense club. Alleen in 1990/91 kwam hij twaalf maanden uit voor Girondins de Bordeaux, in de Division 1. Zijn tijd bij PSV werd de succesvolste in zijn actieve voetballoopbaan.

Met de Eindhovenaren won hij in 1988 de eerste Europacup I in de clubhistorie, werd hij in 1987/88, 1988/89 en 1991/92 landskampioen en won hij in 1987/88, 1988/89 en 1989/90 de KNVB beker. Met Wim Kieft beschikte het meestal ongenaakbare PSV van ruim drie decennia geleden over een ware slotexpert. Als het in een kampioenswedstrijd niet liep, was er altijd nog Kieft.

,,Van stress hadden we in 1986 in ieder geval totaal geen last, ondanks dat het acht jaar geleden was dat we kampioen werden. Toen stonden we zo ver voor dat er wel hele rare dingen moesten gebeuren”, zegt Kees Ploegsma, een van de architecten achter het PSV dat uitgroeide tot de meest succesvolle eredivisieploeg ooit. PSV maakte de klus in ‘86 simpel af met een ruime zege op Go Ahead Eagles (8-2), waarmee het de suprematie in Nederland onderstreepte. Het jaar daarop was het van hetzelfde laken een pak en in 1988 was er al helemaal geen vuiltje aan de lucht. ,,In een thuiswedstrijd tegen AZ konden we het begin april al afmaken, maar viel een goal van Wim Kieft pas in de laatste minuut. Overal stonden bloemen en er waren al tal van festiviteiten gepland. Dan is het vaak lastiger om het af te maken. Die 1-0 kwam op het laatste moment, maar ook op een heel fijn moment.”

Kieft had ook een belangrijk aandeel in Europacup I winst in 1988 door in de penalty-serie te scoren tegen Benfica. PSV won dat jaar de treble. Hij was ook een van de vijf Europese spelers die het ooit gepresteerd hebben om in hetzelfde jaar vier competities te winnen – drie met hun club en één met het nationale elftal, samen met zijn teamgenoten Berry van Aerle, Hans van Breukelen, Ronald Koeman en Vanenburg,

Kieft scoorde ook in de kampioenswedstrijd van 1989 voor PSV, dat de successen aaneen bleef rijgen. Na een nipt mislukte missie in 1990 volgde de memorabele ‘doelsaldotitel’ van 1991 en het jaar erop was opnieuw Kieft bepalend in het kampioensduel met FC Groningen. Zes op zeven, dat heeft nog nooit een andere eredivisieploeg gepresteerd.

Kieft speelde in de aanval van PSV samen met voornamelijk Romário, maar ook met Juul Ellerman en Hans Gillhaus. Verder was hij hier ploeggenoot van onder anderen Hans van Breukelen, Berry van Aerle, Adri van Tiggelen, Ronald Koeman, Erik Gerets, Erwin Koeman, Edward Linskens, Stan Valckx, Jan Heintze en Ivan Nielsen en spelers met wie hij ook bij Ajax al samen op het veld stond, zoals Arnesen, Vanenburg en Lerby, onder de trainers Guus Hiddink, Bobby Robson, Hans Westerhof en ook in Eindhoven De Mos.

Kieft speelde op 8 mei 1994 zijn laatste wedstrijd in zijn carrière, voor PSV, uit bij FC Volendam. In 1994 werd Kieft ontslagen bij de club, nadat voorzitter William Maeyer besloten had de bezem door de selectie van de Eindhovense ploeg te halen. Hierna was er belangstelling van diverse clubs. Kieft onderhandelde met KV Mechelen, dat de komst van de spits echter niet kon financieren, en AFC Ajax, waar Van Gaal de transfer blokkeerde uit angst dat de komst van Kieft de ontwikkeling van Patrick Kluivert in de weg zou staan. Hierop besloot hij zijn actieve carrière te beëindigen.

Kieft werd met Ajax twee en met PSV drie keer Nederlands landskampioen. Met de Eindhovense club won hij in 1987/1988 ook de Europacup I.


1991: Wim Kieft scoort voor PSV tegen Fortuna Sittard.
foto: ANP
Nederlands elftal

Kieft debuteerde op 1 september 1981 onder bondscoach Kees Rijvers in het Nederlands voetbalelftal, tijdens een met 2–1 verloren oefeninterland in en tegen Zwitserland. Hij maakte op 23 maart 1982 zijn eerste van elf doelpunten voor Oranje, de 2–1 in een met diezelfde cijfers verloren oefeninterland in en tegen Schotland.

Ik geloof dat Wim Kieft op deze dag niet graag afdaalt in het verleden. Dat hij niet terug wil naar 1985. Naar die dag in het Constant Vanden Stockstadion in Brussel. Een dag die hij voor altijd uit zijn geheugen zou willen schrappen. Helaas voor hem is de technologie nog niet zo ver. 16 oktober 1985 dus. België-Nederland, het eerste van twee play-offduels. De winnaar gaat naar het WK in ­Mexico.

In de vierde minuut laat Kieft zich provoceren door de matennaaier Franky Vercauteren. Vercauteren wil snel een vrije trap nemen, maar Kieft gaat pesterig voor hem staan en tikt de bal weg. Vercauteren maakt een schoppende beweging naar Kieft. Die geeft de Belg een duwtje, waarna Vercauteren prompt als een door een mokerslag gevelde bokser naar de grond gaat. De scheidsrechter ziet alleen de kermende Vercauteren op de grond liggen en geeft Kieft rood. Vercauteren staat vrolijk weer op en maakt later het enige doelpunt van de wedstrijd. Een maand later wint Nederland met 2-1, maar door het late, dubbeltellende uitdoelpunt van Georges Grün (wissen uit mijn geheugen!) gaat België naar het WK.

Aan de donkere jaren van het Nederlands elftal komt maar geen einde. Het EK van 1980 eindigde in mineur, in 1982 en in 1984 waren we er niet eens bij. Als die Kieft zich niet had laten provoceren, dan…

Maar denken aan Kieft bestaat altijd uit twee componenten. Dat ene moment daar in Brussel en dat ene moment daar in Gelsenkirchen, nog geen drie jaar later: 18 juni 1988, de 82ste minuut van het EK-duel Ierland-Nederland. Hel en hemel. Donker en licht. Dat gekke kopballetje dat op nog altijd onverklaarbare wijze achter doelman Pat Bonner stuit. Waardoor Nederland later van West-Duitsland wint en ook de finale van de Sovjet-Unie.

Het was dus Wim Kieft die in die donkere jaren tachtig, zij het drie jaar te laat, het licht weer aandeed.

Hij kopte die wedstrijd acht minuten voor tijd het enige doelpunt binnen, een curvebal om keeper Bonner heen na een mislukt schot van Ronald Koeman. Hierdoor ging het Nederlands elftal door naar de halve finale en kon het later het toernooi winnen. Kieft maakte na het EK 1988 ook deel uit van het Nederlands elftal op het WK 1990 en het EK 1992. Op het WK 1990 scoorde hij in de groepswedstrijd tegen Egypte.

Na het voetbal

Nadat Kieft in het seizoen 1993/94 zijn zesde seizoen bij PSV volgemaakt had, beëindigde hij zijn actieve carrière medio 1994. Later was hij te zien als voetbalanalist voor televisiezender Sport1. Ook was hij vanaf 2001 een van de vaste gezichten van het praatprogramma Voetbal Inside. Toen voor het seizoen 2009/10 Fred Rutten aangesteld werd als trainer van PSV, haalde deze Kieft terug het veld op als assistent van Anton Janssen bij Jong PSV en indien nodig het eerste team.

In 2014 werd bekend dat Kieft achttien jaar verslaafd was geweest aan cocaïne, naar eigen zeggen vanwege prestatiedruk. Als gevolg hiervan zat hij in de schuldsanering. Schrijver Michel van Egmond bracht in 2014 in samenwerking met Kieft het boek Kieft uit, met veel aandacht voor zijn alcohol- en drugsverslaving. Het boek kreeg dat jaar de NS Publieksprijs en de publieks- en vakjuryprijs voor het beste sportboek van 2014. Het was dat jaar tevens het bestverkochte boek in Nederland.

In 2016 tekende Kieft een exclusieve overeenkomst bij Ziggo Sport. Hierdoor verdween hij bij VI. Eind 2018 keerde Kieft tweemaal terug als tafelgast bij VI. In 2019 tekende Kieft een driejarig contract bij Talpa, waarmee hij terugkeerde bij Veronica Inside.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (Ajax): 1981/82 , 1982/83
* KNVB Beker (Ajax): 1982/83
* Mitropacup (SC Pisa): 1985/86
* Kampioen Serie B (SC Pisa): 1984/85
* Kampioen Eredivisie (PSV): 1987/88, 1988/89, 1991/92
* KNVB Beker (PSV): 1987/88, 1988/89, 1989/90
* Europacup I (PSV): 1987/88
Nederlands elftal:
* 43 interlands, doelpunten: 11
* Europees Kampioen 1988
* WK 1990, EK 1992
Individueel
* Gouden Schoen: 1981/82
* Topscorer UEFA Cup: 1986/87
* Topscorer Eredivisie: 1981/82, 1987/88
Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, Eindhovens Dagblad, Het Parool