101 Nederlandse Voetbaliconen (41) Jan Klaassens

Geboren: 4 september 1931, Venlo
Overleden: 12 februari 1983, Baarlo
Positie: Linkermiddenvelder
Clubs: VVV, Feyenoord, VVV
Actief: 1954-1967
Doelpunten: VVV (20), Feyenoord (7), VVV (7)
Nederlands elftal: 57 interlands; doelpunten: 1
Trainer:

Met zijn rijzige gestalte, zijn etagekapsel, zijn afkeer van drank en andere genotsmiddelen (heel knap voor de zoon van een kastelein die later eigenaar wordt van een sigarenzaak) en zijn nooit aflatende inzet is Jan Klaassens in de jaren vijftig en zestig een modelprof. Eerst bij stadgenoot VVV, vanaf de zomer van 1959 bij Feijenoord. Ook speelt hij tussen 1953 en 1963 bijna onafgebroken als linkshalf voor Oranje, 57 interlands.

Een bescheiden man die één keer echt uit zijn slof schiet als in de rust van de wedstrijd VVV-Elinkwijk zijn vader hem te hulp roept. Zijn zwager wordt een zitplaats geweigerd, het sein voor vader en zoon Klaassens om de penningmeester de huid vol te schelden. VVV legt de international een boete op van 100 gulden. Klaassens betaalt grif en biedt de penningmeester zijn excuses aan

Voor stadion De Koel staat sinds oktober 2004 een standbeeld van deze voorbeeldige voetballer die in 1983 tijdens een partijtje tennis een hartaanval krijgt en overlijdt.


Een elftalfoto van Feyenoord uit het seizoen 1960-1961.
Boven vlnr: Gerard Kerkum, Cor Veldhoen, Eddy Pieters Graafland, Jo Walhout, Reinier ‘Beertje’ Kreijermaat, Jan Klaassens.
Onder vlnr: Henk Schouten, Rinus Bennaars, Cor van der Gijp, Frans Bouwmeester, Coen Moulijn.
foto: Onbekend
Jan Klaassens speelde als middenvelder 57 keer in het Nederlands voetbalelftal, kwam 505 maal in het veld als speler van VVV uit Venlo en verdedigde 202 keer de kleuren van Feyenoord uit Rotterdam (waarvan veertien keer in een Europacupduel). Er is geen enkele Limburgse voetballer met een vergelijkbare erelijst.

Klaassens begon zijn voetbalcarrière als jeugdspeler bij Venlosche Boys, maar hij maakte al snel de overstap naar VVV. Op 12 december 1948 mocht hij in een thuiswedstrijd tegen Juliana als zeventienjarige zijn debuut maken in het hoogste elftal van de Venlose club waarbij hij meteen een vaste plek veroverde. Als halfspeler vormde hij de motor van de ploeg. Met VVV won Klaassens in 1959 de KNVB beker.

De Venlose voetballer leefde uiterst gedisciplineerd: hij ging op tijd naar bed, dronk geen druppel alcohol en ondanks het feit dat hij een sigarenzaak had rookte hij niet. In wedstrijden en op trainingen ging hij steevast tot het uiterste. Technisch gezien was Jan Klaassens niet de meest getalenteerde voetballer, maar wat betreft wilskracht en inzet kon niemand zich met hem meten.

Halfspeler Klaassens bleef de club uit Venlo lang trouw. Er was voor hem trouwens ook geen echte aanleiding om het hogerop te zoeken, sportief in ieder geval niet, want zijn eerste veertig interlands speelde hij als voetballer van VVV. Pas toen Feyenoord zich meldde, Klaassens had met de Venlonaren inmiddels de KNVB beker gewonnen, ging hij alsnog overstag. Voor 109.000 gulden, een hoge transfersom eind jaren vijftig vorige eeuw.

In vele honderden wedstrijden namens VVV, Oranje en Feyenoord zwoegde Jan Klaassens dat het een aard had. Jan was geen wonder van techniek. Hij moest het van inzet, longinhoud en karakter hebben. Dat alles gevoegd bij de levensinstelling van de ware asceet, bracht hem naar de top. Roken en drinken was er niet bij, hetgeen opmerkelijk was, want eerst werkte hij als kastelein in het café dat zijn vader in hartje Venlo uitbaatte en later bracht hij in waarschijnlijk het kleinste sigarenwinkeltje van Nederland tabakswaren aan de Limburgse man.

De gebekte jongens van Feyenoord keken wel even vreemd op toen hun club in de zomer van 1959 maar liefst 109.000 gulden neertelde voor die stille slungel met uitschuifbare benen. Jan trainde twee keer in de week in Rotterdam en ook nog twee keer bij VVV, want hij hield vast aan zijn winkeltje in Venlo. Jan bracht kracht en evenwicht in het eerder louter door techniek gekenmerkte Feyenoord. Dat deed hem deugd, maar voor het overige leefde hij zijn eigen leven. Hij tapte wel bier, maar hij lustte geen bier. Eeuwig en altijd dronk hij jus d’orange. Toen de spelers van Feyenoord in het vroege voorjaar van 1963 hun grote Europa Cup-succes in Parijs tegen Stade de Reims in een nachtclub vierden en het team met een groep blote danseressen op de foto ging, weigerde Jan te poseren. Hij was katholiek, zijn vrouw gereformeerd. In hun beleving was het ondenkbaar met blote danseressen op de foto te gaan.

Feyenoord speelde goed voetbal in die jaren maar miste een paar stevige mensen. Daarom werd onder anderen Jan Klaassens gekocht. Samen met Kreijermaat, die ook nieuw was bij Feyenoord, ging Klaassens het middenveld vormen. Klaassens op links, Kreijermaat op rechts. Jan was een pur sang topsporter die geheel voor zijn sport leefde.

In 1962, na een training bij Feyenoord, liep hij bij een crash enkele gescheurde halswervels op; hij moest zes weken op bed blijven liggen om goed te herstellen. Ook bij Feyenoord knokte hij zich terug in de ploeg, zoals hij al had voorspeld. Ruim een jaar later voetbalde hij weer in het hoogste elftal van Feyenoord. Geen woorden maar daden. En dat voor een Limburger.

In Oranje was hij al heel succesvol, bij Feyenoord behaalde hij ook internationale clubsuccessen. Hij werd niet alleen landskampioen, in 1961 en 1962, maar kwam in 1963 met de Rotterdammers ook in de halve finale van de Europa Cup 1 – waarin Benfica uiteindelijk te sterk was.

Hoe mooi de successen bij Feyenoord ook waren, Klaassens was op Limburgse grond geboren en kreeg heimwee. In 1964 keerde hij alweer terug bij zijn oude club VVV, waar hij nog drie seizoenen in het eerste team speelde, om uiteindelijk op zaterdag 29 juli 1967 tijdens VVV-PSV afscheid te nemen. In totaal stond hij meer dan 500 wedstrijden namens VVV in het veld, en meer dan 200 in de havenstad. Een geweldig aantal, dat maar door heel weinig spelers in het profvoetbal is gehaald.

Als Jan Klaassens weer eens de beste was geweest van het veld, zei hij steevast: “Och, ik had toevallig een bijzonder gelukkige dag.” Limburgse Jan was bescheiden, maar waarschijnlijk wist hij ook wel dat hij natuurlijk geen voetballer was die het van een subtiele balvoering moest hebben. Hij was een jongen die moest zwoegen en zweten. Dat vond hij trouwens zelf niet. “Een betonstorter zwoegt. Ik niet.”


23 augustus 1964. Blauw-Wit-VVV 4-2, Marquitos en Jan Klaassens
foto: Onbekend
Jan Klaassens en het behoud van VVV

Het gaat slecht met VVV in 1964. Erg slecht. De club is geen schim meer van de zo succesvolle provincieclub die het tot begin jaren zestig zo goed heeft gedaan in de Eredivisie. Voor het tweede seizoen op rij finisht de Venlose club op de veertiende plaats in de Eerste Divisie. Mede door de slechte resultaten staat VVV er ook financieel dramatisch voor. De buffer die na de verkoop van Jan Klaassens werd opgebouwd is al lang en breed weer weg en toeschouwers blijven steeds meer weg uit De Kraal. Als er niets gebeurt dreigt de club zelfs failliet te gaan.

En dus komen twee echte VVV’ers met een plan: ze willen een benefietwedstrijd organiseren, de complete opbrengst gaat naar het armlastige VVV. Het bestuur van VVV reageert wild enthousiast en biedt de twee de kans er voor te gaan. Het zijn Herman Teeuwen en Jan Klaassens. Teeuwen is een jaar eerder gestopt als voetballer bij Eindhoven, Klaassens is dan nog voetballer van Feyenoord. Bij allebei zit VVV diep in het hart: ze willen het niet laten gebeuren dat VVV verloren gaat voor het betaald voetbal. Klaassens en Teeuwen organiseren een wedstrijd tussen het huidige VVV en voormalige VVV-spelers. Het eerste team is snel compleet: de VVV-selectie zegt vanzelfsprekend toe en is van de partij. Het tweede team kost wat meer moeite. Clubs moeten allemaal toestemming gaan geven, maar omdat de wedstrijd pas in juni plaats gaat vinden en het seizoen dan toch al voorbij is, is er goede hoop bij de organiserende VVV-cracks. De spelregels zijn simpel: iedereen die mee wil doen komt pro deo, alle opbrengsten zijn voor VVV. Al snel ontstaan de wildste ideeën en passeren namen als Harrie Heijnen (ADO), Hans Sleven (DOS), Jan Seelen (Vitesse), Cor de Meulemeester (DOS), Coy Koopal (Willem II), Faas Wilkes (Xerxes) en Bart Carlier (AS Monaco) de revue. Natuurlijk zal niet iedereen kunnen, maar al met al moet er een alleraardigst elftal samen te stellen zijn.

Zodra er een datum bekend is kunnen Herman Teeuwen en Jan Klaassens verder met de uitwerking. Die datum komt er al gauw: woensdag 17 juni, ’s avonds. Exact vijf jaar na de bekerwinst. Voor Jan Klaassens is het vinden van een geschikte datum gezien de Intertotoverplichtingen met Feyenoord nog behoorlijk lastig, maar het is gelukt. Zo kan helaas Faas Wilkes er niet bij zijn. Desondanks treedt er een waar topelftal aan tegen het huidige VVV. De sfeer van het oude VVV is voor één avond terug in de goedgevulde Kraal.

Het huidige VVV verslaat de oude helden daardoor met 2-1, al had het net zo goed andersom kunnen zijn. De toeschouwers hebben genoten van met name al die spelers die vroeger in De Kraal hebben gespeeld, maar het belangrijkste is dat er veel geld binnen komt voor het noodlijdende VVV: aan de wedstrijd wordt netto 15.000 gulden verdiend. Doordat in die periode ook allerlei andere acties geld opleveren blijft VVV behouden voor het betaald voetbal.

Ton van den Hurk speelt een goede wedstrijd. Vanaf de tribunes klinkt dan ook vaak ‘hadden we hem afgelopen seizoen maar gehad.’ Het is een mooie manier van revanche nemen voor Van den Hurk: VVV legt hem voor het volgende seizoen zelfs vast als speler, waardoor hij dus terugkeert aan De Kraal. En hij is niet de enige. In het seizoen 1964-1965 wordt ook Jan Klaassens weer VVV-speler.

Een man van weinig woorden dus, maar wel van principes. Toen hij als voetballer afscheid nam in Venlo, weigerde Feyenoord te komen spelen. Meteen besloot Jan nooit meer naar de Kuip te gaan. De feesten van de oud-internationals bezocht hij evenmin. Daar werd alleen maar gedronken en over vroeger gepraat. ‘En vroeger is geweest.’ Veel liever ging hij zich bekwamen in zijn nieuwe passie, de tennissport.

Nederlands elftal

Zijn debuut in het Nederlands elftal maakte hij op 7 maart 1953 tegen Denemarken in een thuiswedstrijd die Oranje met 1-2 verloor. Klaassens kreeg voor zijn optreden echter lof toegezwaaid en werd vanaf dat duel voortdurend geselecteerd. Zo was hij aanvoerder van het elftal dat op 14 maart 1956 in Düsseldorf de wedstrijd tegen West-Duitsland, de toenmalige wereldkampioen, met 2-1 won. Slechts één keer ontbrak hij voor langere tijd. Na de uitschakeling in de kwalificatie voor het WK 1962 kostte de roep om vernieuwing en verjonging van Oranje hem zijn basisplaats. Daar kwam nog bij dat hij op 2 maart 1962 na afloop van de training bij Feyenoord een ernstig auto-ongeluk kreeg. Vervolgens knokte Klaassens zich terug in het eerste van Feyenoord en vervolgens in Oranje. Tegen Zwitserland op 31 maart 1963 was hij er weer bij, om vervolgens nog enkele interlands aan zijn palmares toe te voegen.

De middenvelder stond 57 maal in het Nederlands elftal is daarmee ‘recordhouder’ onder de Limburgers. Zijn carrière in Oranje besloeg meer dan tien jaar, lopend van zijn debuut in de vriendschappelijke interland tegen Denemarken in 1953 (1-2 verloren) tot en met de EK-kwalificatiewedstrijd in Luxemburg, ruim een decennium later (1-1).

Hij was in al die duels zes maal aanvoerder en scoorde ook nog één maal – in de vriendschappelijke wedstrijd tegen België, in 1959 (9-1). Zijn meest memorabele wedstrijd was ongetwijfeld in 1956, toen het Nederlands elftal – dat tot dat moment internationaal gezien nog nauwelijks iets had voorgesteld – wereldkampioen West-Duitsland versloeg, met 1-2.

Klaassens was een jongen die altijd deed wat de trainer wilde, en deed dat uitstekend. Geen enkele aanleiding om hem niet te selecteren dus, maar toch was hij een geruime tijd uit beeld bij Oranje. Na de uitschakeling in de kwalificatie voor het WK 1962 was het, zo meende de toenmalige bondscoach Elek Schwartz, tijd was voor verjonging. Uiteindelijk knokte de Limburger zich alsnog terug in de nationale ploeg.

Overlijden en eerbetoon

Na zijn afscheid bemoeide hij zich niet of nauwelijks nog met het voetbal. Tijdens het spelen van een partijtje tennis kreeg hij op zaterdag 12 februari 1983 geheel onverwacht een hartaanval en overleed. Later bleek dat hij door het keiharde werken tijdens zijn voetballoopbaan een vergroot hart had gekregen wat hem op 51-jarige leeftijd fataal werd. Als eerbetoon aan zijn grote voetballer drukt VVV sinds het seizoen 1996/1997 zijn portret af op briefpapier, clubcards, posters en staat er bij het VVV-stadion De Koel sinds 15 oktober 2004 een standbeeld van hem. Sinds 2005 reikt VVV jaarlijks de Jan Klaassens Award uit aan het grootste talent uit de eigen jeugdopleiding.

Op de Parade in Venlo is nog de piepkleine tabakswinkel te vinden die hij jarenlang exploiteerde. Hier is sinds 2003 een dependance geopend van het Limburgs Museum, dat daar het Jan Klaassens Museum van maakte. Dit was destijds het kleinste museum van Nederland.

Prijzenkast en erelijst:

* Zilveren Bal (VVV):1954
* KNVB Beker (VVV): 1959
* Kampioen Eredivisie (Feijenoord): 1961 en 1962
Nederlands elftal:
* 57 interlands; doelpunten: 1

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, Trouw, limburger.nl, voetballegends.nl, sportgeschiedenis.nl, armandsfeyenoordpagina.nl, onsoranje.nl, floddergatsblog.wordpress.com