101 Nederlandse Voetbaliconen (53) Joris Mathijsen

Geboren: 5 april 1980, Goirle
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: Willem II, AZ, Hamburger SV, Málaga CF, Feyenoord
Actief: 1998-2015
Doelpunten: Willem II (6), AZ (2), Hamburger SV (6), Feyenoord (1)
Nederlands elftal: 84 interlands; doelpunten: 3
Trainer: technisch directeur Willem II

Critici nemen Joris Mathijsen vaak op de korrel. Dan is hij weer te langzaam, dan weer te slap in het duel, eigenlijk is het nooit goed. Maar met Joris Mathijsen in het centrum van de defensie plaatst Oranje zich wel eenvoudig zonder al te veel tegengoals voor vier verschillende eindrondes.

De in Goirle geboren verdediger weet zijn plaats in het elftal: het uitschakelen van een spits is de primaire taak, daarna komt pas de opbouw in het vizier. Bij de bondscoaches staat zijn naam als eerste op het wedstrijdbord, pas onder Louis van Gaal gaat het knellen. Na een succesvolle periode bij Hamburger SV, en een korte onderbreking bij Málaga keerde Mathijsen terug in de eredivisie bij Feijenoord en na zijn actieve loopbaan als TD bij Willem II.


EK 2012: Joris Mathijsen in duel met Mesut Özil (Duitsland).
foto: Onbekend
Willem II

Mathijsen begon met voetballen bij amateurclub VOAB in Goirle. Nadat hij daar werd gescout, doorliep hij de jeugdopleiding van Willem II. Daarvoor maakte hij op 27 februari 1999 zijn officiële debuut in het betaald voetbal, thuis tegen FC Utrecht. Willem II deed het uitstekend met Mathijsen in het team en bereikte zelfs de tweede plaats in de competitie, hun beste resultaat sinds 1955!

AZ

Na zes seizoenen bij Willem II werd Mathijsen in de zomer van 2004 naar AZ gehaald door Co Adriaanse, eerder zijn trainer bij Willem II. Hier groeide hij uit tot international. Op 14 april 2005 viel Joris met een gescheurde kniepees uit tijdens het thuisduel met Villarreal CF. Deze zware blessure kostte hem de rest van dat seizoen en een deel van het daaropvolgend seizoen. Op 29 oktober 2005 maakte hij zijn rentree in de met 2–0 gewonnen wedstrijd van ADO Den Haag. Na deze wedstrijd werd hij direct opgenomen in de nationale selectie voor het vriendschappelijk duel tegen Italië op 12 november 2005. Volgens toenmalig bondscoach Marco van Basten had hij die uitnodiging te danken aan eerdere optredens. Mathijsen maakte in 2006 deel uit van de WK selectie.

Hamburger SV

Hamburger SV haalde Mathijsen vervolgens op 24 augustus 2006 naar Duitsland. De club betaalde naar verluidt zesenhalf miljoen euro voor hem aan AZ. De loopbaan van Mathijsen neemt een vlucht in Duitsland. In vijf seizoenen komt hij tot 145 duels en zes doelpunten. Ook in het Nederlands Elftal is hij uitgegroeid tot een vaste waarde en zowel op het EK van 2008 en het WK van 2010 is hij basisspeler.

Malága CF

In juni 2011 vertrok Mathijsen naar Malága, dat een transfersom van plusminus drie miljoen euro voor hem betaalde. Het seizoen 2011/2012 verloopt uiterst succesvol voor de Spaanse club die op een vierde plaats eindigt.

Feyenoord

Na een teleurstellend EK in 2012 kondigt Mathijsen aan graag terug te willen keren naar Nederland. Technisch directeur Martin van Geel benadert de verdediger met de vraag of hij interesse heeft in een overgang naar Feyenoord. De 82-voudig international reageert positief en keert na een buitenlands avontuur van zes seizoenen terug op de Nederlandse velden. Op vrijdag 10 augustus 2012 tekende Mathijsen voor drie jaar bij Feyenoord, dat op zoek was naar ervaring na het vertrek van Ron Vlaar en Karim El Ahmadi. Hij maakte zijn debuut op zaterdagavond 18 augustus in de competitiewedstrijd tegen sc Heerenveen (1–1). Mathijsen kreeg in die wedstrijd een kwartier voor tijd een rode kaart van scheidsrechter Björn Kuipers na een overtreding in het eigen strafschopgebied op Filip Ðuricic. Mathijsen is een welkome versterking met zijn schat aan ervaring na het vertrek van aanvoerder Ron Vlaar. Hij wordt geacht de jonge ploeg bij de hand te nemen maar krijgt in zijn eerste seizoen voor Feyenoord veel kritiek te verwerken. Met name aan het begin, en zijn rode kaart in de openingswedstrijd, vallen zijn prestaties tegen wat hem op veel verzet komt te staan. Tevens werd hij ook bekritiseerd om zijn hoge salaris dat rond de één miljoen zou liggen.

In 2013 herstelde Mathijsen zich en speelde steeds betere wedstrijden en bewijst van toegevoegde waarde te kunnen zijn. Na afloop van de competitiewedstrijd tegen PSV (2–1) op zondag 24 februari 2013 in de Kuip zocht Jeremain Lens in de catacomben de confrontatie met Joris Mathijsen wegens een voorval dat zich op het veld had voorgedaan. Mathijsen diende zijn contract uit en verliet in de zomer van 2015 de Kuip definitief. Hoewel hij vast van plan was om nog een seizoen te voetballen, kwam dat er niet meer van.

Mathijsen was een uiterst solide verdediger die bij voorkeur links-centraal in de verdediging speelde, die in competitieverband ook nog eens vijftien keer wist te scoren. Vreemd genoeg mocht hij zich nooit landskampioen noemen: met drie van zijn teams bereikte hij de tweede plaats, en met Hamburg werd hij vierde.


Joris Mathijsen tegen Spanje in de WK finale van 2010.
foto: Proshots
Nederlands elftal

Mathijsen maakte op 17 november 2004 onder toenmalig bondscoach Marco van Basten zijn debuut in het Nederlands elftal, in de met 3–0 gewonnen uitwedstrijd tegen Andorra in Barcelona. Hij viel in dat duel na 82 minuten in voor Phillip Cocu, die voor de 1–0 had gezorgd. In diezelfde wedstrijd maakte Barry van Galen (AZ) zijn debuut voor Oranje.

Twee jaar later mocht Mathijsen mee naar het wereldkampioenschap voetbal 2006. Tijdens dat toernooi vormde hij met André Ooijer het centrale duo in de verdediging in de basiself. Tegen Servië en Montenegro en Ivoorkust begon hij in de basis. Vanwege een gele kaart werd Mathijsen gespaard in de derde groepswedstrijd tegen Argentinië, omdat Nederland al geplaatst was voor de volgende ronde. In de met 0–1 verloren achtste finale tegen Portugal stond hij weer in de basis.

Bondscoach Van Basten nam Mathijsen opnieuw als basisspeler mee naar het EK 2008. De daarna aangestelde bondscoach Bert van Marwijk behield hem vervolgens ook in zijn basiself en nam hem in die hoedanigheid mee naar het WK 2010, waar Mathijsen met het Nederlands elftal voor het eerst in tweeëndertig jaar de finale haalde. Het bleef 0-0, maar uiteindelijk werd in de verlenging met 1-0 van Spanje verloren. Mathijsen was wéér tweede!

Voorafgaand aan een oefenwedstrijd Nederland – België wordt het centrale verdedigings- duo van onder meer het WK 2010 bedankt. John Heitinga en Joris Mathijsen vormden jarenlang het hart van de Nederlandse defensie en krijgen in de Amsterdam ArenA een passend afscheid. Heitinga en Mathijsen speelden 58 interlands samen, onder meer op alle mondiale eindtoernooien tussen 2006 en 2012. Het hoogtepunt van het duo is ongetwijfeld tijdens het WK 2010, als Oranje de finale haalt en in zeven wedstrijden slechts zes tegendoelpunten incasseert (waarvan twee strafschoppen).

Bij het Nederlands elftal werd maar liefst 84 keer een beroep op hem gedaan. De verdediger scoorde daarin zelfs drie doelpunten, en droeg ook drie keer de aanvoerdersband.

Technisch directeur

Mathijsen werd in juni 2016 aangesteld als technisch directeur bij Willem II, zijn eerste staffunctie bij een voetbalclub. Hier volgde hij Carlos Aalbers op, onder wie de club zich in het voorgaande seizoen via de Play-offs 2016 behield in de Eredivisie.

Prijzenkast en erelijst:

* UEFA Intertoto Cup (Hamburger SV): 2007
Nederlands elftal:
* Interlands 84; doelpunten: 3
* Zilver WK 2010
* WK 2006, EK 2008

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, bhic.nl, serc.nl