101 Nederlandse Voetbaliconen (54) John Metgod

Geboren: 27 februari 1958, Amsterdam
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: Haarlem, AZ ’67, Real Madrid, Nottingham Forest, Tottenham Hotspur, Feyenoord
Actief: 1975-1994
Doelpunten: Haarlem (1), AZ ’67 (26), Real Madrid (1), Nottingham Forest (15) Feyenoord (13)
Nederlands elftal: 21 interlands; doelpunten: 4
Trainer: Excelsior , Feyenoord (ass., scout), Portsmouth FC (ass.), Derby County (ass.), Colorado Rapids (ass.), Brighton & Hove Albion (scout), ADO Den Haag (techn. man.), Granada (ass.), Nottingham Forest (ass.)

Drie broers die allen het betaalde voetbal halen, het komt niet al te vaak voor. Gezamenlijk zijn John (1958), Edward (1959) en Mark Metgod (1963) goed voor 880 duels in de eredivisie. Dat de jongste in dienst van HFC Haarlem slechts tot twee duels komt in het seizoen 1984-1985 doet daar verder weinig aan af.

Van de twee iets volwaardiger profs maakt John het meest carrière. Hij wordt met AZ en Feijenoord landskampioen, speelt bij grote clubs als Real Madrid en Nottingham Forest en hult zich 21 keer in het Oranje shirt. Edward Metgod is een goede clubkeeper bij HFC Haarlem en Sparta en haalt zowaar ook het Nederlands elftal, Beiden hebben zich op het trainersvak gestort. De jongste telg heeft van golfen zijn beroep gemaakt.


John Metgod in actie voor Real Madrid.
foto: Hollandse Hoogte
Johannes Antonius Bernardus (John) Metgod werd geboren in de Amsterdamse wijk Osdorp. Daar groeide hij op aan achtereenvolgens het Blommerwijckpad en de Osdorper Ban, als oudste van drie broers (zijn jongere broer Edward werd ook profvoetballer en zijn jongste broer Mark is professioneel golfer). Op negenjarige leeftijd werd hij lid van amateurclub DWS, waar zijn vader materiaalman was. Aangezien men voor een lidmaatschap bij de vereniging minimaal 10 moest zijn loog hij over zijn leeftijd. Bij DWS groeide hij uit tot een sterke verdediger, waardoor hij werd opgenomen in het Amsterdams jeugdelftal, en in 1974 werd hij opgemerkt door Barry Hughes, destijds hoofdtrainer van Haarlem.

Haarlem en AZ

Na een seizoen in het tweede elftal van de Haarlemse club te hebben gespeeld, maakte de Amsterdammer op 14 september 1975 zijn debuut in het betaald voetbal in de met 4-0 verloren uitwedstrijd tegen FC Groningen. Hij werd dat seizoen kampioen van de Eerste divisie, in een elftal met onder meer Johan Derksen, Gerrie Kleton en Beer Wentink.

Na één jaar verhuisde Metgod naar AZ ’67, dat op dat moment onder leiding stond van Hans Kraay sr. en met het geld van de broers Cees en Klaas Molenaar hoge ambities trachtte waar te maken. De verdediger kwam hier op de rechtsbackpositie te staan. Metgod´s verblijf bij AZ’67 viel precies samen met de zes topseizoenen van de club, waarin het landskampioenschap en de finale van de UEFA Cup 1980/81 werden behaald in het seizoen 1980/81. Laatstgenoemde werd verloren van het Engelse Ipswich Town (3-0 uitnederlaag, gevolgd door een te krappe 4-2 thuiszege).

Ook werd Metgod tijdens zijn AZ periode voor het eerst geselecteerd voor het Nederlands elftal. Op 15 november 1978 maakte hij zijn internationale debuut in de Kuip tijdens de met 3-0 gewonnen wedstrijd tegen de DDR, toen hij in de rust Johan Neeskens verving.

Real Madrid, Nottingham Forest en Tottenham Hotspur

In 1982 ging voor Metgod een sportieve droom in vervulling. Hij werd door Alfredo di Stefano, trainer van Real Madrid, naar de Koninklijke gehaald om samen met Uli Stielike de centrumverdediging te vormen. Di Stefano wilde Hans Peter Briegel halen, maar zijn keuze viel uiteindelijk op Metgod. Een jaar later stond hij in vijf finales, die allen verloren gingen: de Copa del Rey en de Copa de la Liga werden gewonnen door FC Barcelona, de Supercopa door Real Sociedad en de Europacup II door Aberdeen, dat getraind werd door een jonge Alex Ferguson. Ook het landskampioenschap werd op de laatste dag met één punt verschil gelaten aan Athletic de Bilbao.


1986: John Metgod spelend voor Nottingham Forest en Ossie Ardiles (Spurs)
foto: Colorsport
In de zomerstop, na Metgods tweede seizoen, werd de Argentijn Jorge Valdano aangetrokken, en omdat de regel gold dat een club slechts twee buitenlanders mocht opstellen werd de Amsterdammer overbodig. Hij maakte de overstap naar Nottingham Forest, dat uitkwam in de Premier League. Onder leiding van Brian Clough, die de Britse club in 1979 en 1980 de Europacup I had bezorgd, kende de verdediger drie goede seizoenen. Na een minder succesvol jaar bij Tottenham Hotspur, waarin hij slechts twaalf wedstrijden in actie kwam, keerde Metgod in 1988 terug naar Nederland.

John Metgod zelf zegt over deze periode tegen de Feijenoord-site mijnfeyenoordverzameling. “In 1982 werd ik door Real Madrid gekocht. Ik was de eerste Nederlander die bij de Koninklijke ging spelen. Er mochten in die tijd nog maar twee buitenlanders in een team worden opgesteld en ik speelde daar samen met Duitser Uli Stielike. Van het ‘provincieclubje’ AZ naar de grootste voetbalclub ter wereld, waar de voetballegende Alfredo Di Stefano trainer was … dat was een gigantische overstap. Ik kom nog wel eens in Madrid waar mannen ‘van een zekere leeftijd’, me nog herkennen. Ook heb ik nog regelmatig contact met oud-spelers zoals Vincente Del Bosque, die later een bekende trainer is geworden, Emilio Butragueño, nu directeur en Chendo, teammanager. Ik beleefde in de twee jaren dat ik bij Real Madrid speelde ook de grootste teleurstelling in mijn carrière. In mijn eerste jaar daar verspeelden we op de laatste speeldag van de competitie het kampioenschap, uit bij Valencia. Wij hadden genoeg aan een gelijkspel, maar we verloren met 1-0. Dat was een hele bittere pil. In mijn tweede jaar waren we afhankelijk van Bilbao. Zij wonnen hun laatste wedstrijd en wij ook, maar zij behielden daardoor een kleine voorsprong. Weer geen kampioen en dat voor een club als Madrid waar maar één ding telt … tweede plaatsen tellen niet.”

“In Engeland speelde ik drie jaar bij Nottingham Forest en één jaar bij Tottenham Hotspur. Van 2008 tot 2013 trainde ik de Engelse teams, Portsmouth en Derby County. Engeland voelt nog steeds als thuiskomen en ik zou daar ook zomaar weer kunnen werken.”

Feijenoord

In Nederland tekende hij een contract bij Feyenoord, dat bij zijn komst in een mindere vorm verkeerde. Hoewel hij Amsterdammer was, werd Metgod snel geaccepteerd; hij was supporter van DWS en niet van naaste concurrent Ajax. In Rotterdam maakte hij de wederopstanding mee van de Stadionclub, groeide uit tot een vaste waarde en werd in 1993 onder Willem van Hanegem landskampioen. Het seizoen daarop zou zijn laatste worden als profvoetballer; de competitiewedstrijd tegen VVV-Venlo op 16 januari 1994 was zijn afscheidswedstrijd, en met een benutte strafschop was hij mede verantwoordelijk voor de 5-0-overwinning. Na 86 minuten kreeg de toen 36-jarige Metgod een publiekswissel, en werd hij vervangen door Orlando Trustfull.

Nederlands elftal

Metgod werd bij AZ voor het eerst geselecteerd voor het Nederlands elftal, en op 15 november 1978 maakte hij zijn internationale debuut in de met 3-0 gewonnen thuiswedstrijd tegen de DDR, toen hij tijdens de rust Johan Neeskens verving. Hij zou tot in 1983 in totaal 21 wedstrijden spelen, waarvan 8 werden gewonnen, 10 werden verloren en 3 werden gelijkgespeeld. Hij maakte deel uit van de Nederlandse selectie op het Europees kampioenschap voetbal 1980.

Trainer

Na zijn actieve carrière ging Metgod aan de slag als jeugdtrainer bij satellietclub Excelsior, waar hij al na één seizoen als assistent-coach aan de technische staf van het eerste elftal werd toegevoegd. Na het ontslag van Hans van der Pluijm in december 1996 was de voormalige verdediger zelfs voor een korte periode hoofdtrainer van de eerstedivisionist.

Vanaf 1997 werkte Metgod als assistent-trainer bij zijn voormalige club Feyenoord, een functie waar hij in 2008 mee ophield om zich op de scouting te richten. In november van dat jaar werd echter al bekendgemaakt dat hij de Rotterdamse club verliet, nadat hij door voormalig Arsenalspeler Tony Adams was overgehaald hem te assisteren bij zijn functie als trainer van Portsmouth FC. Op 9 februari 2009 werden zowel Adams als Metgod ontslagen bij Portsmouth. Daarna was hij assistent van Nigel Clough bij Derby County. Sinds januari 2014 was hij als adviseur werkzaam van de Colorado Rapids. Metgod kwam in juli weer terug naar Nederland en was in het seizoen 2013/14 scout voor Brighton & Hove Albion.

Per 1 juli 2015 werd Metgod aangesteld als Technisch Manager van Eredivisieclub ADO Den Haag. Na 1 seizoen moest hij alweer vertrekken. Eind april 2017 werd hij door trainer Tony Adams als assistent toegevoegd aan de staf bij Granada. Metgod is per seizoen 2017-2018 Bestuurslid Technische Zaken bij Nottingham Forest dat uitkomt in de Championship (op een na hoogste divisie in Engeland)

Over het trainerschap geeft Metgod zijn mening tegen de Feijenoord-site mijnfeyenoordverzameling: “Tegenwoordig is de belangrijkste kwaliteit van een trainer dat hij zijn spelers kan managen. Het moet vooral een people-manager zijn. De trainer moet er voor zorgen dat zijn spelers elke wedstrijd hetgeen willen en kunnen doen waar ze goed in zijn. Ook degene die niet spelen moet je zodanig benaderen dat ze op het moment dat ze hun kans krijgen er voor 100% staan. Als je als trainer in de maanden daarvoor niet naar zo’n speler omkijkt en hem geen enkele aandacht schenkt, kun je niet van hem verwachten dat hij op het moment suprême alles geeft en een topprestatie neerzet. Dat goed te doen wordt in het moderne voetbal steeds belangrijker voor een trainer. Onze trainer bij AZ, George Kessler, was heel slim, heel geslepen. Die wist goed hoe hij met de groep om moest gaan. Hij gaf je het geloof, door de manier van trainen en persoonlijke benadering, dat er niemand beter was dan jij. Jij kon iedereen aan, van iedereen winnen.”

“Wim Jansen bracht ons in 1991 terug naar de realiteit. Hij vond dat als je wilde winnen, je eerst moest zorgen dat de kans dat je een doelpunt tegen krijgt zo klein mogelijk werd. Als je dat voor elkaar kreeg kon je een wedstrijd ook met 1-0 winnen.

“Je moet als trainer ook met je tijd meegaan. Vroeger hoorde je van de trainer of je speelde, wat je taak was en wat je moest doen. Daar had je zelf geen stem in. Daar hoef je nu niet meer mee aan te komen, want de jongens van nu willen weten waarom ze niet opgesteld staan, of waarom ze zo en zo moeten spelen en waarom dit en waarom dat. Dat is de tijdgeest en die zie je niet alleen in het voetbal terug, maar in de hele maatschappij. Daar zal je als trainer-coach op moeten inspelen.”

“In principe blijft het spelletje hetzelfde, maar de spelers van nu zijn fitter dan in mijn tijd als actief voetballer. Er worden allemaal experts op allerlei gebied bijgehaald. Gezonde voeding, mentale begeleiding, sturen op verzamelde data, noem allemaal maar op. Wat dat betreft weten we veel meer dan pakweg 30 jaar geleden en is er in de begeleiding veel veranderd.”

De carrière van John Metgod is imposant. Hij heeft bij grote clubs gespeeld: Real Madrid, Tottenham Hotspur, Nottingham Forest in de gloriejaren, AZ in een bijzondere periode en lang bij Feyenoord, eerst als speler en later als trainer, coach, begeleider en scout.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (AZ): 1981
* KNVB Beker (AZ): 1978, 1981, 1982
* finale van de UEFA Cup (AZ): 1980/81
* Kampioen Eredivisie (Feijenoord): 1993
* KNVB Beker (Feijenoord): 1991, 1992, 1994
Nederlands elftal:
* 21 interlands; doelpunten: 4
* EK 1980

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, kentudezenog.nl, amsterdam.serc.nl, defeijenoorder.nl