101 Nederlandse Voetbaliconen (5a) Frank de Boer

Geboren: 15 mei 1970, Hoorn
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: Ajax, FC Barcelona, Galatasaray SK, Glasgow Rangers, Al-Rayyan, Al-Shamal
Actief: 1988-2006
Doelpunten: Ajax (29), FC Barcelona (5), Galatasaray SK (1), Glasgow Rangers (2), Al-Rayyan (5)
Nederlands elftal: 112 interlands; doelpunten: 13
Trainer: Ajax (jeugd), Nederland (assistent), Ajax, Internazionale, Crystal Palace, Atlanta United, Nederlands elftal

Voor de vorm vraagt hij nog enige bedenktijd, maar eigenlijk is Frank de Boer er al lang uit. Als het bestuur van Ajax hem in december 2010 vraagt om hoofdtrainer te worden, stemt hij in gedachten gelijk in met het verzoek. Waar zijn zaakwaarnemer Guido Albers Ajax vooral ziet als een trainerskerkhof (vraag maar na bij Danny Blind, Martin Jol en Marco van Basten) en hem waarschuwt voor de gevaren, ziet Frank de Boer geen beren op de weg. Op dat moment misschien een tikkeltje naïef, maar de geschiedenis geeft hem gelijk.

Sinds het aantreden van de man uit Grootebroek gaat het Ajax voor de wind. Vier keer op rij kroont Ajax zich tot landskampioen, hoewel de onrust na de zogenoemde fluwelen revolutie van Johan Cruijff en zijn handlangers met de week toeneemt. Maar de chaos om hem heen krijgt geen vat op de stoïcijns opererende De Boer, die consequent vasthoudt aan zijn eigen uitgangspunten en Ajax zodoende weer uitstraling bezorgt. Zeker als de Amsterdammers in eigen Arena het grote Barcelona verslaan.

Langzaam haakt Ajax weer aan bij de Europese subtop, hoewel het grootste doel, overwinteren in de Champions League, telkens mislukt. Dat moet een tikkeltje frustrerend zijn voor de topvoetballer die De Boer ooit was toen hij uitkwam voor Ajax, Barcelona en Oranje.

Met Ajax wint hij in 1995 de Champions League, het WK van 1998 is voor hem het hoogtepunt in een Oranjeshirt. Minder leuke tijden beleeft hij tijden het EK van 2000 in eigen land als hij zowel in de reguliere speeltijd als in de beslissende penaltyreeks faalt van elf meter tegen Italië. Daardoor loopt hij de EK-finale mis.

Een ander dieptepunt vindt plaats bij het vertrek dat hij bij Ajax forceert. Bij die gelegenheid haalt hij trainer Morten Olsen door het slijk tijdens een arbitragezaak. ‘Het dieptepunt van mijn loopbaan’ aldus de Boer in Sportweek. ‘We gingen over lijken, omdat we dachten dat we niets anders meer konden doen om weg te komen bij Ajax. Vreselijk, achteraf, dat we het zo gedaan hebben. We zagen toen geen uitweg meer, maar wat hielp het nou ? Niks, Als ik iets terug zo mogen draaien. is dat het’.


Frank de Boer in zijn Ajax periode.
foto: Onbekend
Ronald en Frank de Boer begonnen hun voetbalcarrière bij De Zouaven. Vader Cees de Boer, zelf nog betaald voetbal gespeeld bij Alkmaar ´54, maar door een blessure vroegtijdig afgehaakt, reed zijn zoons telkens naar de trainingen en wedstrijden van de Ajax-jeugd. Elke keer op en neer van Grootebroek naar Amsterdam. Toen Cees om een reiskostenvergoeding vroeg, wilde Ajax daar in eerste instantie niet aan. Maar na de mededeling van vader Cees dat zijn jongens Ajax dan vaarwel zouden zeggen, kwam Ajax alsnog over de brug.

Ronald en Frank bleven Ajax trouw. Ze schakelden met Ajax 2 het eerste van Sparta en Groningen uit voor de beker. Ze waren in die wedstrijden voor het eerst op televisie bij Studio Sport.

Ajax

De professionele voetbalcarrière van De Boer begon in het eerste team van AFC Ajax. Hij debuteerde op 21 september 1988 tegen PEC Zwolle. Ajax verloor daarbij met 4-1. De Boer, de eerste jaren van zijn loopbaan linksback, debuteerde in een elftal vol gerenommeerde namen. Zo stonden onder meer Danny Blind, Peter Larsson, Richard Witschge en John van ’t Schip onder contract bij Ajax. De Boer maakte zijn eerste doelpunt in het profvoetbal in 1990 tegen N.E.C.

De grootste successen boekte De Boer echter met de nieuwe ‘Gouden Generatie’ van Ajax. In 1995 werd onder leiding van coach Louis van Gaal en met de opkomende wereldtoppers Edwin van der Sar, Michael Reiziger, Marc Overmars en Patrick Kluivert de Champions League veroverd. De Cup met de grote Oren was hét grote succes in de ruim elf seizoenen van De Boer bij Ajax, waarin veel meer prijzen werden gewonnen. Waaronder vijf landskampioenschappen, twee nationale bekers, een UEFA Cup en een Wereldbeker.

In de zomer van 1997 was het grootste deel van het team van ’95 vertrokken naar het buitenland. De gebroeders De Boer behoorden tot de weinigen die nog steeds bij Ajax speelden. In het seizoen 1997/1998 heroverde De Boer met een sterk gereviseerd Ajax onder leiding van Morten Olsen de Nederlandse landstitel. Eind 1998 kwamen de gebroeders De Boer in conflict met de clubleiding. Ze ontvingen een aanbod van FC Barcelona, waar ze hun salaris konden vervijfvoudigen ten opzichte van dat bij Ajax. Ajax weigerde het tweetal te laten gaan en de arbitragecommissie stelde de club in het gelijk. Ajax liet ze vervolgens alsnog vertrekken.

Van Barcelona tot Qatar

FC Barcelona werd de eerste buitenlandse club van de broers De Boer. In Spanje kwam De Boer weer onder Van Gaal te werken, met een overigens Nederlandse kern, maar ditmaal een stuk minder succesvol, hij werd slechts eenmaal kampioen in de vijf seizoenen dat hij er speelde. Na zijn periode in Barcelona speelde De Boer nog even -niet erg succesvol- voor Galatasaray, Glasgow Rangers, Al-Rayyan en Al-Shamal, om zijn loopbaan uiteindelijk in 2006 te beëindigen.

De Boer werd in 2001 op doping betrapt en vervolgens zes maanden geschorst wegens het gebruik van nandrolon, evenals Jaap Stam en Edgar Davids. De Boer bleef gebruik ontkennen en beweerde dat het middel in zijn lichaam was gekomen tijdens het insmeren van zijn dochter met een zalfje. Die had de dag ervoor een huidbacterie opgelopen na een zwempartijtje.

Johan Cruijff nomineerde De Boer voor een verkiezing van spelers om opgenomen te worden in het Oranje van de Eeuw.

Nederlands elftal

De Boer debuteerde op 26 september 1990 tegen Italië in het Nederlands Elftal. Op 29 maart 2003 speelde hij in het EK-kwalificatieduel tegen Tsjechië zijn honderdste interland. Tijdens het Europees kampioenschap voetbal 2004 in Portugal speelde hij zijn 112de en laatste interland. Hij stond 105 keer in de basis. In november 2011 kreeg hij een onderscheiding van de UEFA voor het spelen van ten minste 100 interlands.

Frank de Boer speelde op de EK’s van 1992 en 2000, tevens speelde hij op twee WK’s die van 1994 en 1998.

Trainer

Na zijn actieve spelerscarrière volgde De Boer samen met verschillende andere oud-profvoetballers de cursus Coach Betaald Voetbal. Op 2 juni 2007 behaalde hij zijn trainersdiploma, waarmee hij de bevoegdheid verkreeg om clubs in het betaalde voetbal te trainen. De Boer was tot 6 december 2010 jeugdtrainer bij Ajax A1 en tegelijkertijd samen met Phillip Cocu assistent-bondscoach van Bert van Marwijk bij het Nederlands voetbalelftal.

In december 2010 werd hij interim-hoofdtrainer van de hoofdmacht van Ajax, na het vertrek van Martin Jol. De eerste officiële wedstrijd onder zijn leiding werd met 0-2 gewonnen uit bij AC Milan. Het was de laatste wedstrijd in de groepsfase van de Champions League dat seizoen. Ajax eindigde als derde in de poule achter Real Madrid en AC Milan, maar voor AJ Auxerre. Enkele weken later tekende De Boer een contract voor 3,5 jaar als hoofdcoach van Ajax. Onder leiding van De Boer werd Ajax vierde maal op rij landskampioen. De Boer was de tweede Ajacied die als speler én als trainer de titel prolongeerde. De enige die hem voorging was Rinus Michels. De Boer is de ook enige coach die in de Nederlandse Eredivisie vier opeenvolgende landstitels won.

In augustus 2016 tekende De Boer een driejarig contract bij Internazionale. Hij werd hier op 1 november 2016 ontslagen vanwege tegenvallende resultaten. In juni 2017 tekende De Boer een driejarig contract bij Crystal Palace. Tijdens zijn perspresentatie toonde de Nederlandse coach zich optimistisch over de toekomstperspectieven van The Eagles. De Boer verloor in de eerste vier speelronden van het seizoen seizoen 2017/18 met Crystal Palace. De club gaf hem op 11 september 2017 vervolgens na 77 dagen zijn ontslag. Nadat De Boer begin 2018 als voetbalcommentator kritiek had gegeven op José Mourinho, reageerde deze door De Boer de slechtste trainer uit de geschiedenis van de Premier League te noemen.

Op 23 december 2018 tekende De Boer een multiyear contract bij Atlanta United. Hij won daar de Campeones Cup en de US Open Cup. De Boer vertrok bij Atlanta United op 24 juli 2020, omdat het clubbestuur geen stijgende lijn meer zag in het spel van Atlanta United.

Op 23 september 2020 werd De Boer aangesteld als bondscoach van het Nederlands elftal. Hij volgde daarmee Ronald Koeman op, die naar FC Barcelona vertrok. De Boer tekende een contract tot het einde van 2022.


Ronald (l) en Frank de Boer (r) actief voor Ajax.
foto: Onbekend
Het duo Frank & Ronald

Frank & Ronald de Boer was een bijzonder succesvol duo dat zich gedurende de jaren negentig opwerkte tot de top van de voetbalwereld. In het laatste gouden Ajax spraken Frank & Ronald de Boer tot de verbeelding: Overmars rende harder, Van der Sars oren waren groter en Litmanens matje deinde beter in z’n nek, maar toch had iedereen het over Frank & Ronald.

Dat kwam zo: Frank & Ronald kwamen in twee varianten. Je had de gedegen linksback met de prachtige pass, die de balletjes altijd zo prachtig net niet te kort kon terugspelen en die zo subliem amechtig achter snelle rechtsbuitens kon aanhollen. En je had de stijlvolle rechtermiddenvelder – af en toe spits – wiens haar net wat soepeler zat, wiens passeerbewegingen aan Cruijff deden denken en wiens goals mooi en belangrijk waren.

Frank & Ronald de Boer was de beste voetballer die de wereld ooit gezien had.

Veel leden van duo’s gaan op een kwade dag kopje onder in de illusie dat het duosucces meer te danken is aan hen dan aan hun collega. Op die dagen breekt de schaal in twee scherven waar niemand meer naar omkijkt – uitzonderingen als Paul Simon en Bassie daargelaten, vanzelfsprekend.

De dag dat Frank & Ronald de Boer uit elkaar gingen, leek het grote succes van Frank & Ronald de Boer voorgoed voorbij. Frank werd een trage veteraan in Istanbul, Ronald een gedegen clubvoetballer met knieklachten. Ze strandden uiteindelijk allebei in Qatar, en in Nederland hoorden we zelden nog iets van ze. Ja, dat het lekker weer was in Qatar, en dat sjeiks zo gek nog niet waren.

Uiteindelijk keerden ze allebei terug naar Nederland: ze wilden trainer worden. Ik zag een grandioze duorol voor ze weggelegd. Frank & Ronald de Boer revisited. Je zou de gedegen people manager hebben, de man die zo goed individueel met spelers kon werken en ze beter maken. En je zou het tactisch brein hebben, de man met het overzicht en de verrassende ingevingen.

Frank & Ronald de Boer zou de beste trainer worden die de wereld ooit had gezien.

Het liep anders.

Einde van een duo

Tijdens het programma College Tour vroeg een studente aan Frank de Boer of hij het zag zitten om trainer te zijn met z’n broer. Frank bromde er een beetje omheen en mompelde toen: “Hij had best een goede assistent van me kunnen zijn.”

Zo liggen de verhoudingen: Frank de Boer wordt door iedereen geprezen, hij is het voorbeeld van Marco van Basten, de held van Johan Derksen, de lieveling van alle voetbaljournalisten, een toekomstige trainerslegende, de man aan wie wij alle toekomstige successen van het Nederlandse voetbal zullen danken, de topcoach uit Grootebroek. Het duo is verleden tijd: Frank is in z’n eentje de beste trainer geworden die de wereld ooit zag. En Ronald? Ronald de Boer is een vriendelijke, open kerel met haarimplantaten die ooit deel uitmaakte van de beste voetballer ter wereld.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (Ajax): 1989/90, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98
* KNVB Beker (Ajax): 1992/93, 1997/98
* Nederlandse Supercup (Ajax): 1993, 1994, 1995
* Champions League (Ajax): 1994/95
* UEFA Super Cup (Ajax): 1995
* UEFA Cup (Ajax): 1991/92
* Wereldbeker voor clubteams (Ajax): 1995
* Primera División (Barcelona): 1998/99
* Emir of Qatar Cup (Al-Rayyan): 2005
Nederlands elftal:
* 112 interlands; doelpunten: 13
* EK 1992, WK 1994, WK 1998, EK 2000
Trainer
* Kampioen Eredivisie (Ajax): 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Campeones Cup (Atlanta United): 2019
* US Open Cup (Atalanta United): 2019
* WK Voetbal zilver in 2010 (Als assistent trainer)
Individueel
* Amsterdamse coach van het jaar (De Fanny): 2012
* Rinus Michels Award: 2013, 2014
* Frans Banninck Cocq Penning: 2014
* Ajax club van honderd lid 329W 1988-1999

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, De Groene Amsterdammer, kentudezenog,nl, hpdetijd.nl,