101 Nederlandse Voetbaliconen (62) Arthur Numan

Geboren: 14 december 1969, Heemskerk
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: HFC Haarlem, FC Twente, PSV, Glasgow Rangers
Actief: 1987-2003
Doelpunten: HFC Haarlem (5), FC Twente (7), PSV (26), Glasgow Rangers (3)
Nederlands elftal: 45 intetrlands
Trainer: Nederland B (teammanager), Jong Oranje (assistent), scout Aston Villa, AZ

Het is een spichtige verschijning die midden jaren tachtig zijn intrede doet bij HFC Haarlem. Arthur Numan volgt het CIOS in Overveen en traint al snel mee bij de profs. Tijd om fatsoenlijk te eten is er bijna niet. Maar de inspanning betaalt zich uit. Via FC Twente, PSV en Oranje, waarbij de paden zich veelvuldig kruisen met Dick Advocaat, komt Numan bij Glasgow Rangers terecht waar hij tussen 1998 en 2003 uitgroeit tot toonaangevend speler. Hij is dan al een tijd linksback, op initiatief van Advocaat die in de Beverwijker geen middenvelder ziet.

Met tegenzin laat hij zich omscholen, later blijkt het een gouden greep. Hij reikt tot 45 interlands, waaronder de kwartfinale tegen Argentinië op het WK van 1998. Omdat hij tijdens dat duel twee keer een gele kaart krijgt, mist hij de wedstrijd tegen Brazilië. Na zijn afscheid bij Rangers in 2003 blijft hij nog vijf jaar wonen in Schotland dan wordt het tijd om terug te keren. Hij gaat aan de slag als scout bij AZ.


1997: Arthur Numan in duel met Oleh Loezjny tijdens het duel PSV – Dynamo Kiev.
foto: Onbekend

Arthur Numan debuteerde in het seizoen 1987/88 in het betaald voetbal bij HFC Haarlem, op dat moment actief in de Eredivisie. Tegen Panorama zegt Numan: “Toen ik als jeugdspeler van Beverwijk werd gescout door HFC Haarlem hield mijn vader aanvankelijk de boot af. Ik moest eerst m’n school afmaken. Als ik goed genoeg was, zo zei hij, kwamen ze vanzelf wel terug. En ja, dat gebeurde uiteindelijk ook. Sterker nog, een jaar later kwam niet alleen Henk van Dorp, de scout, bij ons thuis, maar ook Hans van Doorneveld, toen trainer van het eerste.”

“Een supertalent was ik niet, maar ik viel wel op. Zo was ik niet alleen heel technisch, maar had ik ook al een goed overzicht. Maar wat wil je? Ik was zeven dagen in de week met voetbal bezig. Was het niet op het schoolplein, dan voetbalde ik wel op straat of op het veld.”

Hij speelde dat seizoen zeven competitiewedstrijden en trof daarin eenmaal doel. In de volgende jaren was Numan basisspeler. Na een negende en tiende plaats in zijn eerste twee seizoenen, degradeerde hij in 1989/90 met Haarlem naar de Eerste divisie.

Numan speelde een half jaar met Haarlem in de Eerste divisie, waarop FC Twente hem in de winterstop van 90/91 terughaalde naar het hoogste niveau. Met de Overijsselse club werd hij twee jaar achter elkaar zesde. In zijn eerste seizoen maakte hij vier doelpunten in 20 duels. In het seizoen 1991/1992 speelde Numan 29 keer voor de Tukkers en scoorde daarin driemaal. Door zijn betrouwbare verdedigende kwaliteiten had hij inmiddels de interesse van PSV gewekt, dat hem in 1992 voor 2,8 miljoen gulden bij Twente wegkocht. Bij PSV speelde Numan gedurende de seizoenen 1992/1993 tot en met 1997/1998 liefst 179 duels (27 goals).

Tegen Panorama vertelt Numan dat Romário hem naar PSV heeft gehaald. “Ja, zo grappig! Ik vergeet het nooit meer: sla ik in de zomer van 1992 op het strand een Panorama open, staat daarin een interview met Romário waarin hij zegt dat hij graag Arthur Numan bij PSV zou willen zien. Ik dacht: wat is dit? Hoe kent hij me? Ik had weliswaar eerder met FC Twente een goede wedstrijd tegen PSV gespeeld, maar dat daar dit zou uitrollen? Heel bizar. Maar kennelijk werd er goed naar hem geluisterd, want kort daarop kreeg ik al een belletje van PSV. Of we konden praten.”

“Hij zag mij, hangend aan de linkerkant, als zijn ideale aangever. Of zoals Romário letterlijk tegen me zei: Jij bal hebben, jij voorzet geven, ik scoren, ik centjes voor je verdienen. Dat is toch geweldig?”

Hadden jullie een goede band? “Ja, maar dat hij niet alleen met mij. Had ie ook met andere jonge gasten. Dat bleek ook wel aan het einde van het seizoen. Nodigde hij mij, samen met Mitchell van der Gaag, Peter Hoekstra, Roy Beerens en Dick Schreuder, uit om naar Rio de Janeiro te komen. Geweldig natuurlijk! Alleen…”

Alleen wat?! “Drie weken voordat we naar Brazilië zouden gaan, scheurde ik mijn enkelbanden waardoor ik niet mee kon. Echt balen, want ik keek er al weken naar uit. Romário zou ons tien dagen lang op sleeptouw nemen, naar de mooiste stranden en mooiste clubs. Je begrijpt: ik was er dood- en doodziek van. En dat gevoel werd alleen maar erger toen de postbode niet één ansichtkaart uit Rio de Janeiro bezorgde, maar dat tien dagen op rij deed. Met daarop steeds de tekst dat het niks aan was. Geintje van die gasten natuurlijk, want ze hadden daar met Romário de tijd van hun leven.”

“Romário is een van de beste voetballer. Dat zag je wel in die legendarische Europa Cup 1-wedstrijd tegen Steaua Boekarest in 1989, toen hij driemaal op fenomenale wijze scoorde. Maar of hij de allerbeste was? Dat is lastig. Want vergis je niet: in Eindhoven heb ik met meerdere toppers gespeeld. Denk aan Luc Nilis, Wim Kieft en niet te vergeten Ronaldo die in 1994 bij PSV kwam. Die had als gave dat hij tijdens een versnelling nóg een keer kon versnellen. Ongekend. Alleen jammer dat hij nu wat kilootjes te zwaar is. Vier jaar geleden kwam ik ’m tijdens het WK in Brazilië toevallig tegen op de Copacabana. Dan denk je wel even: hoe heeft hij het zover laten komen? Hij leek wel een Michelin-poppetje.”

Maar hoe goed Romário en Ronaldo ook waren, ze hebben jullie nooit kampioen gemaakt. “Nee. Dat kwam omdat we in beide gevallen net bezig waren om een nieuw team te bouwen. Dat had even tijd nodig. Al lukte het gelukkig wel in 1997, toen Dick Advocaat ons naar de titel loodste. Toen klopte gewoon alles en hadden we met spelers als Japie Stam, Marc Degryse, Vampeta, Boudewijn Zenden en Phillip Cocu echt een topelftal.”

Een hoogtepunt in mijn carrière. “Absoluut, al ben ik er ook trots op dat ik meedeed in de allereerste Champions League-wedstrijd van PSV, in 1993 tegen FC Porto. Dat is toch wel een mijlpaal. Al mag je de huidige opzet natuurlijk er niet meer mee vergelijken. Nu kun je het veel beter de Commercial League noemen.”

De zes jaar die Numan vervolgens doorbracht bij PSV, vormden een tijd waarin met name titelconcurrent Ajax sportief piekte. Hij won mede daardoor één keer het Nederlandse landskampioen met de club, in 1996/97. Daarnaast won hij met PSV één keer de KNVB beker en meermaals de Nederlandse Supercup.


Arthur Numan als Ranger speler in de stadsderby tegen rivaal Celtic.
foto: SNS Scotland

Een geheime deal met Dick Advocaat op het trainingsveld van PSV leidt Arthur Numan voor 17 miljoen gulden in 1998 naar Rangers. De transfer verandert zijn leven. Uiteindelijk blijft de verdediger twaalf jaar lang in Schotland wonen. Met de Rangers vierde Numan zijn grootste successen. Hij won tweemaal de Schotse competitie, eenmaal de Schotse beker en eenmaal de Ligabeker. In zijn tijd bij Glasgow speelde hij 115 keer en trof hij driemaal doel.

Tijdens één van zijn eerste dagen als speler van Glasgow Rangers beging Arthur Numan een gigantische blunder. “Ik maakte de grootste fout van mijn leven bij mijn eerste persconferentie”, blikt de Nederlandse ex-prof in gesprek met magazine Staantribune terug.

Zijn start in Glasgow zal hij nooit vergeten. “Je moet je voorstellen, hè. Ik kom het stadion van Rangers binnen en denk: er zitten een paar verslaggevertjes. Nou, die deuren gaan open, hele zaal vol. Cameraploegen, journalisten. Ik leek wel een filmster”, vertelt Numan.

Daarna volgden een paar interviews. “Vroegen ze wat mijn favoriete liedje was. Dus ik zeg: Gerry & The Pacemakers, You’ll Never Walk Alone. Ik wist niet… Nou jij weet het wel, hè?”, doelt de oud-international op het feit dat YNWA juist hét nummer is van aartsrivaal Celtic.

De volgende dag over twee pagina’s: Numans favourite song: You’ll Never Walk Alone. Ik werd afgemaakt. You fucking bastard, riepen ze in de kleedkamer. Ja, dat heeft me nog lang achtervolgd. Voor de uitwedstrijd tegen Celtic begonnen ze er weer over: waag het niet om mee te zingen als we het veld oplopen, haha.”

Numan zet in 2003 na vijf seizoenen bij Rangers een punt achter zijn carrière. Na die beslissing blijft de Noord-Hollander nog even vijf jaar in Schotland wonen en doet hij onder meer vrijwilligerswerk voor het hospice waar oud-ploeggenoot, en inmiddels overleden. Fernando Ricksen lag. “Doordat een vrouw uit onze straat daar werd opgenomen, kwam ik met ze in contact. Ze vroegen of ik kon helpen. Deed ik van die charity events. Dat hebben ze daar veel, hè. In hotels zitten dan zo 500 à 600 man. Eten erbij, entertainment, een zangertje. Met een veiling halen ze dan geld op voor het goede doel. Verkopen ze gesigneerde shirts van ex-spelers, voetbalreisjes en golfweekendjes.

Voor het hospice heb ik ook een keer de hoogste berg bij het meer van Loch Ness beklommen. Samen met Michael Mols. Ik had hem overgehaald om mee te gaan. Het was redelijk weer, maar toen we halverwege waren, sloeg het helemaal om. Hagel, sneeuw, regen. De temperatuur ging van plus 15 naar min 15. Oudere mensen vielen om. Een helikopter kon niet landen, dus er moesten allemaal mensen naar boven komen. Mikey heeft de hele route op me zitten vloeken en schelden. Toen we de top hadden bereikt, is hij rennend naar beneden gegaan. Binnen no-time was hij beneden, haha.”

Arthur Numan maakte in 1987 zijn debuut als profvoetballer bij HFC Haarlem, de club waar hij 3,5 jaar speelde. Via FC Twente kwam hij in 1992 bij PSV, waar hij in zes seizoenen uitgroeide tot een van de belangrijkste spelers. Met een titel en een bekerwinst op zak vertrok Numan in 1998 naar Glasgow Rangers, waar de 45-voudig international misschien wel zijn beste tijd kende. Zo werd hij in Schotland drie keer landskampioen en won hij vier keer de Schotse beker en driemaal de League Cup.

Nederlands elftal

In de lente van 1992 kon Nederland zich voor het eerst in veertig jaar met een voetbalelftal kwalificeren voor de Olympische Spelen. Australië was de laatste barrière. Arthur Numan, aanvoerder en beste man aan Nederlandse zijde, kreeg zowel in de reguliere speeltijd als in de verlenging de kans Nederland met zijn tweede treffer aan een voorsprong te helpen.

Dat lukte niet. Vlak voor het einde van de verlenging scoorde Australiër Ned Zelic wel zijn tweede en onmogelijk geachte doelpunt van die dag. Die 2-2 betekende voor Nederland het einde van de olympische droom. De voormalig speler van HFC Haarlem, FC Twente, PSV en Glasgow Rangers, goed voor 45 A-interlands blikt terug in het magazine Helden. Hij haalt een groot plakboek, met opschrift ‘Uitschakeling olympisch elftal 1992’, tevoorschijn.

“Kijk, hier zitten krantenverslagen in, de programmaboekjes en het informatiepakketje dat we van de KNVB meekregen voor onze trip naar Australië. We begonnen met een uitwedstrijd en vertrokken acht dagen van tevoren. De analyse dat Australië een ‘fysieke sterke ploeg’ was, bleek aardig te kloppen. Kevin Muscat, hun rechtsback, werd later bij Rangers mijn teamgenoot. Nou, die kon aardig tekeer gaan en heeft in zijn carrière heel wat spelers het ziekenhuis ingeschopt. Tegen ons heeft hij toen ook het randje opgezocht. Maar we zijn niet in de problemen gekomen en hebben er een 1-1 uit gehaald.”

‘Als die gozer dat nog duizend keer zou mogen proberen, gaat die bal er niet in één keer in.’

De return was in Utrecht. Numan: “Vanwege die 1-1 in Australië moesten we minimaal eenmaal scoren; en uiteraard liever een paar keer. Maar in de eerste helft liep het niet. In de tweede helft kwam er meer voetbal in de ploeg, vooral dankzij Ronald de Boer. Die roste op mijn aangeven de 1-1 er in. Op dat moment wist ik het zeker: nou gaan we winnen. We hebben zo veel kansen gehad. Tegen het einde van de eerste verlenging maakte ik de 2-1, wat genoeg was om door te gaan om naar de Spelen in Barcelona te mogen. Echt, het had zo maar 4-1, 5-1 kunnen worden. Met een doelpunt van hen hield ik totaal geen rekening.”

“Misschien was dat wel het tarten van het noodlot. Want ineens zag ik vanuit het niets Zelic op rechts doorkomen. En een meter voor de achterlijn, buiten het strafschopgebied, zwaaide hij zijn rechterbeen naar achteren. Edwin Zoetebier kwam al wat uit zijn doel omdat hij op een voorzet rekende. Maar Zelic raakte ‘m met zijn buitenkant en die bal hobbelde met een curve bij de eerste paal het doel in. Ik wist niet wat ik zag! Als die gozer dat nog duizend keer zou mogen proberen, gaat die bal er niet in één keer in. Echt niet! Ik kon het niet geloven. Voor ik het door had, hoorde ik het eindsignaal al. Ik stortte ter plekke in.”

Numan speelde 45 keer voor het Nederlands elftal. Onder leiding van bondscoach Dick Advocaat maakte hij op 14 oktober 1992 zijn debuut voor Oranje, in een WK-kwalifi- catiewedstrijd tegen Polen (2-2). Numan moest in dat duel na 40 minuten plaatsmaken voor Gerald Vanenburg. Hij was er onder andere bij op het EK van 1996 in Engeland, waarin in de kwartfinale van Frankrijk werd verloren. Ook was Numan actief op het WK in de Verenigde Staten (1994), Frankrijk (1998) en het EK in Nederland en België in 2000. Hij scoorde nooit voor Oranje. In 2003 zette hij een punt achter zijn carrière.

Het WK in Frankrijk 1998 eindigde in een grote teleurstelling voor Numan. “Daarom baal ik ook zo dat we het op het WK in 1998 niet hebben afgemaakt. Ik had het er laatst nog over met Guus Hiddink, destijds onze bondscoach. Met spelers als Japie Stam, Dennis Bergkamp, Clarence Seedorf en Marc Overmars die ik voor me had staan, hadden we echt een topteam. Met dat elftal hadden e in Frankrijk gewoon wereldkampioen moeten worden. Zo goed waren we.”

Is dat de grootste teleurstelling in jouw carrière? “Ja, want die uitschakeling in de halve finale tegen Brazilië was zo onnodig. Al was de uitschakeling, twee jaar later op het EK tegen Italië, natuurlijk ook heel zuur. Dan besef je: met een beetje mazzel waren we in twee jaar tijd zowel wereldkampioen als Europees kampioen geweest. Met de resultaten van de laatste tijd is het haast niet meer voor te stellen, maar iedereen was toen bang voor ons.”

Trainer

In 2008 werd Numan teamchef en assistent-trainer bij Nederland B onder Johan Neeskens. Na een jaar werd Nederland B opgeheven en vanaf juli 2009 vervulde hij dezelfde functies bij Jong Oranje onder trainer Cor Pot. Daarna is hij scout geworden van diverse clubs. In 2011 bijvoorbeeld bij Aston Villa en heden is hij dat bij AZ in Alkmaar.

Autobiografie

In 2007 verscheen de autobiografie van Arthur Numan: Oranje and Blue.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (PSV): 1996/97
* KNVB beker (PSV): 1995/96
* Supercup (PSV): 1992, 1996, 1997
* Scottish Premier League (Glasgow Rangers): 1998/99, 1999/00, 2002/03
* Scottish Cup (Glasgow Rangers): 1998/99, 1999/00, 2001/02, 2002/03
* Scottish League Cup (Glasgow Rangers): 1998/99, 2001/02, 2002/03
Nederlands elftal:
* Interlands 45
* WK 1994, EK 1996, WK 1998, EK 2000

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, Helden, Panorama, fellows.nl, voetbalprimeur.nl, staantribune.nl