101 Nederlandse Voetbaliconen (70) Michael Reiziger

Geboren: 3 mei 1973, Amstelveen
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: Ajax, FC Volendam, FC Groningen, Ajax, AC Milan, FC Barcelona, Middlesbrough, PSV
Actief: 1990-2007
Doelpunten: FC Volendam (2), FC Groningen (6), Ajax (1), Middlesbrough (1), PSV (1)
Nederlands elftal: 72 interlands; doelpunten: 1
Trainer: Sparta (jeugd en assistent), Jong Ajax, Ajax (interim), Ajax (assistent)

Wonderlijk genoeg is Michael Reiziger al bijna een vergeten voetballer, ondanks een loopbaan waar hij alles uithaalt wat erin zit. Bij Ajax, AC Milan, FC Barcelona, Middlesbrough en PSV oogst hij vijf landstitels, de Champions League en de Wereldbeker.

Jarenlang is hij de vaste rechtsback van Oranje. Meer dan een bijrol speelt hij nooit, Veel, zo niet alles heeft hij te danken aan Louis van Gaal, de man die hem in het begin van de jaren negentig bij Ajax van aanvaller omschoolt tot rechtsback en op wiens advies Barcelona hem overneemt van AC Milan.

Als hem wordt gevraagd aan welke club hij de voorkeur geeft, Ajax of Barcelona, antwoordt hij Barcelona. “Het leven sprak me daar het meeste aan.” Met onder anderen Dennis Bergkamp, Philip Cocu en Patrick Kluivert slaagt hij in 2009 voor de cursus Coach Betaald Voetbal.

In Spanje wordt hij pato (eend) genoemd, op grond van zijn uiterlijk. In 2009 beschuldigt hij zijn ex-vrouw ervan dat zij hun drie zoontjes vanuit Spanje naar Nederland heeft ontvoerd


1994: Ajax – AEK Athene. Michael Reiziger vecht om de bal met Vassilis Tsartas.
foto: ANP

Ajax

Michael Reiziger speelde in zijn beginjaren als rechtsbuiten en rechtshalf, maar werd op verzoek van trainer Louis van Gaal rond 1994 omgeschoold tot verdediger. Reiziger debuteerde in het seizoen 1990/1991 voor de hoofdmacht van Ajax, toen nog als rechtsbuiten. In zijn eerste 2,5 seizoen bij de Amsterdammers kwam hij tot drie wedstrijden. Op papier won hij in deze periode de UEFA Cup, maar leverde daaraan zelf geen bijdrage. Aangezien hij nauwelijks aan spelen toekwam, werd hij halverwege zijn derde seizoen verhuurd aan FC Volendam.

Na tien wedstrijden dreigde hij er in het tweede elftal terecht te komen, waarop hij met ruzie vertrok. Reiziger was van mening dat hij in dat geval beter voor Ajax 2 dan voor Volendam 2 kon uitkomen. Het volgende seizoen werd hij verhuurd aan FC Groningen. Hier draaide hij voor het eerst een volwaardig seizoen, met 34 wedstrijden en zes treffers. Omdat Clyde Wijnhard weigerde zich te laten omscholen tot rechtsback van Ajax, wendde trainer Van Gaal zich vervolgens tot Reiziger. Zijn akkoord met de omscholing bleek een goede keuze.

In het Ajax van midden jaren ’90 groeide Reiziger uit tot vaste rechtsback van het team. In twee seizoenen won hij twee landstitels, twee Nederlandse Supercups, eenmaal de UEFA Champions League, eenmaal de UEFA Super Cup en eenmaal de wereldbeker.

In een interview met Het Parool vertelt Reiziger over de ervaringen bij de clubs waarvoor hij heeft gespeeld.

“De cultuur die bij Ajax heerst, is die van de beste willen zijn, met attractief voetbal proberen het hoogste te bereiken. Een opleidingsclub waarin die filosofie is verankerd, zodat die cultuur ook is gewaarborgd.”

“Ik was 12 jaar toen ik bij Ajax kwam. Ik vond het niet moeilijk, wel spannend. Ik was al fan van de club, ging met mijn vader naar de wedstrijden van Ajax 1. Ik vond de opleiding niet streng. Ik was daar met een doel. Dan conformeer je je aan de eisen en regels. Ik was ook zo opgevoed. Er waren duidelijke grenzen en als je die overtrad, had dat consequenties.”

“Ik kon bij Ajax volledig mezelf zijn. Dat is ook een vereiste in zo’n prestatiecultuur: je móet jezelf zijn, anders raak je ondergesneeuwd. Maar tegelijkertijd ben je nog een kind. Je moet je eigen persoonlijkheid ontwikkelen, ontdekken wie je bent. Bij Ajax word je snel volwassen. Daarom is de opleiding een goede leerschool voor de rest van je leven.”

“Ik heb me altijd thuis gevoeld bij Ajax, zoals ik me dat ook doe in Amsterdam. Er zijn zeker parallellen tussen de stad en de club. Veel verschillende achtergronden, een mix van culturen, maar wel met een bepaalde aanvallende mentaliteit. Ik weet niet of dat branie is. Ik vind Amsterdam en Ajax vooral vooruitstrevend. Altijd voorop willen lopen, niet angstig zijn en een uitstraling hebben van: kom maar op.”

“Ik maakte een tussenstap naar FC Groningen en kwam in een totaal andere wereld terecht. Het leven ging wat langzamer, maar ik heb een fantastische tijd gehad. Ik was bezig met over­leven, zowel binnen als buiten het veld. Ik woonde voor het eerst op mezelf. Ik moest me staande zien te houden, ik wilde prof worden.”

“Bij Ajax wonnen we alles, bij FC Groningen niks. Gelukkig was de spelersgroep heel vol­wassen. De sfeer was goed en iedereen wist dat aan die sfeer niet mocht worden getornd, want dáár moest dat resultaat uit komen. Dat heeft een paar maanden geduurd. Al die tijd was het knokken voor lijfsbehoud in de eredivisie.”

“Ook bij Groningen kon ik mezelf zijn. Het was een veilige omgeving. Louis van Gaal maakte zich daar altijd sterk voor. Binnen de vier muren van de club moet een voetballer zich veilig weten. En dat geldt voor élke club. Spelers zijn het vaakst in de kleedkamer, op het trainingsveld, in het spelershome; daar moet je je comfortabel voelen. Dan kun je presteren.

“In die binnenwereld moet je ook veel tegen elkaar kunnen zeggen. Niet alles natuurlijk, maar wat de buitenwereld vindt, mag niet vreten aan die binnenwereld. Dat is moeilijker geworden door social media. Elke dag kun je tien meningen over jezelf lezen, elk uur verschijnt er een nieuwtje dat geen nieuwtje is. Dat heeft soms effect op iemand of de groep, maar daar praat je over. Het beïnvloedt de cultuur niet. Wat vandaag wordt geschreven, is morgen weer vergeten. Je moet dat snel achter je laten.”

Reiziger zou na het grote succesjaar bij Ajax nog één seizoen in Amsterdam blijven, om daarna naar Italië te vertrekken.

AC Milan

Na de periode in Amsterdam vertrok Reiziger naar Italiaans landskampioen AC Milan. Daar oogstte hij weinig waardering in een zwaar seizoen, waarin de club op een tegenvallende elfde plaats eindigde. Reiziger speelde tien wedstrijden. Toen Van Gaal andermaal beroep op hem deed vanuit Catalonië, was hij snel vertrokken.

“Mijn eerste buitenlandse club. Een club die zeer vooruitstrevend was in de fysieke en mentale begeleiding van voetballers. Ik heb er verschrikkelijk veel geleerd ook al speelde ik niet veel. Zo’n stap vergt nogal wat van je aanpassingsvermogen. Simpel voorbeeld: bij Ajax aten we tussen de middag een broodje van tante Sien, bij Milan aten we warm. Ik vond dat heerlijk. In Nederland heeft iedereen haast, in Italië nemen mensen de tijd. Zeker voor het eten.”

“Er sprak vrijwel niemand Engels. Ik had drie keer in de week Italiaanse les. Binnen ander­halve maand beheerste ik die taal vrij goed, be­langrijk als je de cultuur van de club en de stad wilt leren kennen, en als je wilt begrijpen wat zich afspeelt in de spelersgroep en je je verstaanbaar moet maken op het veld.”

“De grootste aanpassing moest ik doen in mijn manier van verdedigen. Bij Ajax was ik gewend de situatie in te schatten en in te grijpen. In Italië verdedig je veel meer met elkaar. Dat vergt tijd en trainingen. In Italië kende Reiziger een mindere periode, waarna hij vertrok naar FC Barcelona, waar hij zijn voormalig trainer Louis van Gaal weer tegenkwam.


Michael Reiziger als rechtsback bij FC Barcelona
foto: Onbekend
FC Barcelona

Bij FC Barcelona werd Reiziger opnieuw basisspeler en won hij de Spaanse landstitel en de Copa del Rey. Als gevolg van een eerder gewonnen Europacup II speelde Barça in 1997/1998 ook om de UEFA Super Cup, die het eveneens won. Het volgende seizoen werd Reiziger herenigd met de Nederlandse spelers Patrick Kluivert, Winston Bogarde en Ronald en Frank de Boer, die toen naar Barcelona werden gehaald. Samen prolongeerden ze Barcelona’s landstitel. In Reizigers derde seizoen in Spanje won de club niets.

Barcelona draaide de drie jaar daarna niet mee met de absolute top. Reiziger kwam minder aan spelen toe, met name in het seizoen 2001/2002, waarin hij dertien maal mocht opdraven. Desondanks bleef hij normaliter eerste keus voor de back-positie. In het seizoen 2003/2004 begon Barcelona zich te herstellen, met een nieuw bestuur en een nieuwe trainer werd de weg omhoog weer ingezet. Reiziger speelde hierin een zodanig belangrijke rol, dat hij door de Spaanse sportpers een plek in het elftal van het jaar kreeg toegewezen. De socios en het bestuur hadden het daarentegen gehad met de Nederlandse enclave, waardoor onder andere Reiziger na het seizoen de club uit werd gewerkt.

Zeven seizoenen lang speelde Reiziger in Catalonië en won hij verschillende prijzen. Waaronder twee landstitels en een UEFA Super Cup.

“ Barcelona Lijkt het meest op Ajax. Er is dezelfde denk­wijze over attractief voetbal, voetballers opleiden en presteren. Ik landde op vliegveld El Prat. Ik zag palmbomen, ik voelde de zon. Er waren enorm veel mensen op de been. Ik dacht nog: druk vliegveld. Maar die mensen waren er om mij te verwelkomen. Fantastisch. Een warm bad, maar ik besef dat dat heel persoonlijk is.

“Ik speelde met de Fransman Christoph Dugarry en hij had dat gevoel helemaal niet. Het is ondefinieerbaar. Na Ajax ben ik bij Barcelona het meest op mijn gemak geweest. Ik ben na mijn loopbaan ook eerst daar gaan wonen.”

“In de spelersgroep van Barcelona werd je snel opgenomen. Dat is de atmosfeer die er heerst, zoals ik die heb ervaren: samen. Er zijn cultuurbewakers in de club, jongens die er al heel lang spelen, vaak vanuit de jeugd. Bij Real Madrid heb je dat een stuk minder. Uiteindelijk gaat het om presteren. Dus als je opleiding niet de juiste spelers voortbrengt, moet je die ergens anders halen. Maar dat bepaalt wel de identiteit van de club. Dat is geen waardeoordeel, het is meer een constatering: bij Ajax en Barcelona is de opleiding part of the club.”

Middlesbrough

Reiziger vond in Middlesbrough een nieuwe werkgever, ondanks vermeende interesse van onder andere Valencia. Samen met landgenoten Jimmy Floyd Hasselbaink, Boudewijn Zenden en George Boateng bevond hij zich wederom met meerdere landgenoten in de selectie van een buitenlandse club. In de Premier League was Reiziger de eerste keus van trainer Steve McClaren, maar door blessureleed was hij weinig beschikbaar. Na anderhalf seizoen en 22 competitiewedstrijden liet de Engelse ploeg hem gaan.

“Middlesbrough was geen Barcelona. Ze rijden er links, maar verder zijn er veel overeenkomsten met Nederland. Wind. Regen. Ik ben geweldig opgevangen bij de club. Mooi stadion, prachtige trainingsfaciliteiten. Middlesbrough beleefde het beste seizoen uit de geschiedenis. Engelsen zijn zeer gastvrij. En toch had ik het moeilijk. Restaurants waren om 21.00 uur dicht. Dat was de tijd waarop ik in Barcelona ging eten. Hoe je je privé voelt, is van invloed op je prestaties. Althans, bij mij.”

“Voor een club is het belangrijk een speler zich snel thuis te laten voelen. Om hem te laten integreren. Dat kan een half jaar duren. De een heeft meer tijd nodig dan de ander, maar je moet wél meteen presteren. Dat hoort bij topsport en daar moet je ook niet over zeuren.”

“Ik had Boudewijn Zenden en George Boateng als ploeggenoten. Dat was fijn. Bij Barcelona speelde ik het eerste jaar met Ruud Hesp. Het is toch fijn om een landgenoot in de buurt te hebben. Bij Ajax komen de spelers ook overal ter wereld vandaan. Nederlands is niet de makkelijkste taal om te leren. Ik spreek Spaans dat draagt bij aan een goed gevoel en dus aan de sfeer.”

PSV

PSV haalde de verdediger daarop terug naar de Eredivisie. Hier overtuigde hij de meeste critici niet, maar won hij met de club wel de Nederlandse titel. Tijdens het seizoen 2006/2007 belandde hij op de reservebank. Wanneer hij speelde was dat voornamelijk als linksback. Op de laatste speeldag won hij met PSV wederom de landstitel. In mei 2007 werd bekend dat zijn contract niet werd verlengd. Reiziger wilde graag zijn loopbaan afsluiten in het Midden-Oosten, maar stopte desondanks toch met voetbal.

“Die club heeft ook een eigen cultuur, maar een andere cultuur dan Ajax. Het is een minder ­grote club. Er zijn daardoor intern en extern minder invloeden op het beleid, het spel en de prestaties. Het is wat rustiger, gemoedelijker, maar ook PSV heeft het streven om de beste te zijn. Al wordt dat niet altijd uitgesproken. Toch is Eindhoven ook vooruitstrevend. Het is de technologiehoofdstad van Nederland, maar sociaal-cultureel heerst daar meer een sfeer van: doe maar gewoon dan doe je gek genoeg. Er is ook een topsportklimaat, waarin je wordt afgerekend op het resultaat. Maar minder hard dan in Amsterdam.”

“Dat bij PSV nu veel jonge spelers doorbreken, is mooi. Ik weet niet of het slechts een momentopname is, dat moet je over een langere periode bekijken. Het zou goed zijn voor het Nederlandse voetbal als die lijn bij PSV wordt doorgetrokken. Bij Ajax gebeurt het al decennia. Nu weer met Sergiño Dest. Net als bij Barcelona, daar is onlangs een speler van 16 jaar gedebuteerd, Ansu Fati. Fans kunnen zich daarmee identi­ficeren.”

Als het niveau van het eerste omhoog gaat, moet het niveau van de jeugd ook omhoog. Zo simpel is het. Goede voetballers passen zich heel makkelijk aan. De grote talenten komen zeker bovendrijven. Die passen zich aan.”

Nederlands elftal

Reiziger debuteerde eind 1994 voor Oranje in een kwalificatiewedstrijd voor het EK 1996 tegen Noorwegen. Tot het EK in Portugal tien jaar later, bleef hij Oranjeklant. Reiziger speelde drie EK’s en één WK. Hij vond eenmaal het net, in een oefenwedstrijd tegen Duitsland. Na het EK 2004 kondigde hij zijn afscheid aan, met 72 interlands achter zijn naam. In september 2005 gaf hij aan weer beschikbaar te zijn voor de nationale ploeg, maar toenmalig bondscoach Marco van Basten riep hem nooit op.

Trainer

Op basis van zijn prestaties als voetballer (vier eindtoernooien met het Nederlands elftal en twee Europese clubfinales) kwam Reiziger in aanmerking voor een versnelde cursus Coach Betaald Voetbal. Op 29 april 2008 werd bekend dat Reiziger deel zou nemen aan de trainerscursus. Ook voormalig teamgenoten Dennis Bergkamp, Phillip Cocu en Patrick Kluivert gingen de opleiding gedurende het seizoen 2008/2009 volgen.

Reiziger trad in de zomer van 2013 als jeugdtrainer in dienst bij Sparta Rotterdam. Op 30 december 2014 werd bekend dat Reiziger de assistent zou worden van de nieuwe trainer Alex Pastoor. Op 21 juni 2017 tekende Reiziger een tweejarige verbintenis als coach van Jong Ajax. Hij was eind 2017 één wedstrijd interim-trainer van Ajax, na het eerdere ontslag van Marcel Keizer.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Eredivisie (Ajax): 1994/95, 1995/96
* KNVB Beker (Ajax): 1992/93
* Nederlandse Supercup (Ajax): 1994, 1995
* Wereldbeker voor clubteams (Ajax): 1995
* UEFA Champions League (Ajax): 1994/95
* UEFA Super Cup (Ajax): 1995
* UEFA Cup (Ajax): 1991/92
* UEFA Super Cup (Barcelona): 1997
* Primera División (Barcelona): 1997/98, 1998/99
* Copa del Rey (Barcelona): 1997/98
* Kampioen Eredivisie (PSV): 2005/06, 2006/07
Nederlands elftal:
* 72 interlands; doelpunten: 1
* EK 1996, WK 1998, EK 2000, EK 2004
Trainer
* Eerste divisie (Jong Ajax): 2017/18

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, Het Parool, kentudezenog.nl