101 Nederlandse Voetbaliconen (88) Adri van Tiggelen

Geboren: 16 juni 1957, Oud-Beijerland
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: Sparta, FC Groningen, RSC Anderlecht, PSV, Dordrecht ’90
Actief: 1978-1995
Doelpunten: Sparta (13), FC Groningen (5), RSC Anderlecht (7), Dordrecht ’90 (1)
Nederlands elftal: 56 interlands
Trainer: Sparta, Jong Sparta, Sparta, Heerjansdam, RVVH, VV Zuidland, Sparta (scout)

Dient achtereenvolgens Sparta, FC Groningen, Anderlecht, PSV en Dordrecht ’90. Knokige harde verdediger uit Oud-Beijerland die als bijnaam de Spijker krijgt. Linksback van Oranje op het gewonnen EK van 1988. Is in de finale een van de vijf snordragers aan Nederlandse kant.


Adri van Tiggelen in één van zijn 56 interlands
foto: Onbekend

Adrianus A. ‘Adri’ van Tiggelen was tien jaar lang enig kind. Daarna kwamen er in hoog tempo nog twee broers en twee zussen bij in het gezin. Dat was even wennen voor het jongetje dat tot dan toe alle aandacht kreeg. Dus speelde hij – haha – wel eens met de gedachte om de jonge telgen uit het raam te smijten. In Oud-Beijerland vermaakte kleine Adri zich wel. Met klauteren in de boomgaarden, verstoppertje spelen en trommelen op bakkersblikken. En oh ja…..hij kon ook best aardig voetballen. Op zijn vijftiende speelde hij al in het eerste elftal van OSV Oud-Beijerland.

Toch kwam de gedachte om profvoetballer te worden niet bij hem op. Hij zocht een baantje in de metaal en werd later postbezorger. De tanige gestalte van de linksback doet aan niets denken aan de opgepompte verdedigers die we iedere week in de Premier League voorbij zien komen. Blijkbaar had je eind jaren tachtig geen spiermassa nodig om de aanvallers van de tegenstander uit te schakelen. Van brute kracht moest de vleugel- verdediger uit Zuid-Holland het niet hebben. Adri zocht zijn heil in de kunst van het bal afpakken en toonde zich nimmer apocrief als de wedstrijd daarom vroeg. Met zijn uitschuifbare benen zat de besnorde back overal tussen. Flagrant als het moest, flegmatiek als het kon, maar altijd in dienst van de ploeg.

De Spijker was voor d’n duvel niet bang. In Adri’s geboorteplaats, Oud-Beijerland, golden in de jaren zeventig van de vorige eeuw de wetten van de jungle. De voetbaljeugd had niet de beschikking over voetbalscholen, aangepaste lesroosters en trainingscomplexen. Als je aardig kon voetballen, lag lang niet altijd een zorgeloze carrière als broodvoetballer in het verschiet. Zo ook bij Adri. De slungelige tiener werkte zich dan ook het snot voor de ogen in de plaatselijke metaalsmelterij. Pas jaren later, toen de jeugdige Van Tiggelen werd opgepikt door Sparta, kon hij het roet van zich afspoelen.

Grappige is het scoutingsverhaal dat gaat omtrent Adri van Tiggelen. Het verhaal staat in een boek van Op Jacht naar Talent van chiefscout Hans Sonneveld. Bij Sparta kreeg men een tip binnen inzake een goede speler van Oud Beijerland ene van Tiggelen. De scout die voor Van Tiggelen werd gestuurd kwam terug met het verhaal “komt te kort”. Toen er weer een andere tip kwam, stuurde Sparta een andere scout en er volgde 5 rapporten, alles positief. Achteraf bleek dat de eerste scout de verkeerde van Tiggelen gezien had namelijk een van zijn neven. Er bleken meerdere Van Tiggelen te voetballen bij Oud Beijerland en Adri deed toen niet mee in verband met een schorsing. Uiteindelijk kwam Adri toch en binnen half jaar stond hij in het eerste team als linksback in de tijd van Petescu als trainer.

In 1978 tekende Van Tiggelen bij Sparta, dat getraind werd door Mircea Petrescu. Hij speelde bij Sparta samen met oudgedienden als Louis van Gaal, Dick Advocaat, Gerard van der Lem en Geert Meijer. Tijdens zijn debuut wist Van Tiggelen direct te scoren. Op Monnikenhuize werd het tegen Vitesse 2-2. Voor Sparta speelde hij in totaal 161 wedstrijden, waarin hij dertien keer scoorde.

In 1983 vertrok De Spijker naar FC Groningen. Hij kon ook naar Roda JC, maar tekende bij het FC Groningen van voorzitter Renze de Vries. “In Groningen is het voor mij allemaal echt begonnen”, aldus Van Tiggelen. “Voor het eerst in een geheel nieuwe omgeving, ik heb me er sterk ontwikkeld als voetballer, speelde Europees voetbal en mocht voor het eerst opdraven voor Oranje. Het was een prachtige tijd.”

In 1986 wilde Adri van Tiggelen hogerop. Ajax had verregaande interesse, Johan Cruyff wilde hem graag hebben en sprak een aantal malen telefonisch met de verdediger. Maar Van Tiggelen koos voor een avontuur bij RSC Anderlecht, dat een financieel betere aanbieding deed. Concurrent Stephane de Mol reageerde: “Het is een leuke versterking voor ons team, tenminste, van de reservebank…” Uiteindelijk werden ze gebroederlijk naast elkaar in het centrum geposteerd.

Bij ‘paarswit’ won van Tiggelen drie bekers en drie landskampioenschappen. De inmiddels nieuwe trainer, Aad de Mos leidde Anderlecht in 1990 opnieuw naar de finale van de UEFA Cup. Daarin verloor het, zonder Adri, na verlengingen met 2-0 van het Italiaanse Sampdoria. In 1991 vertrok de karakterspeler naar PSV voor één miljoen gulden.

In Eindhoven, waar hij een landstitel en een Supercup won, speelde hij samen met onder meer Romário da Souza Faria. Met de Braziliaan had hij nog weleens een appeltje te schillen: “Romário dacht echt alleen aan zichzelf. Met hem hebben we zoveel meegemaakt. Als hij geen zin had om te trainen, dan bleef hij gewoon binnen. Ach, zo lang hij ze erin schoot, was dat niet zo’n probleem.”

In 1994 mocht de noeste libero transfervrij vertrekken. Zijn actieve carrière sloot Adri van Tiggelen daarom af bij Dordrecht’90. Na 31 wedstrijden en een hele goal voor ‘Dordt’, besloot Adri dat het genoeg was. Van Tiggelen zwaaide af als profvoetballer op 28 mei 1995, na een 5-1 overwinning op FC Volendam. Hij scoorde in zijn laatste wedstrijd vanaf de strafschopstip.


Adri van Tiggelen in zijn PSV periode.
foto: Onbekend
Nederlands elftal

Van Tiggelen kwam 56 keer uit voor het Nederlands elftal. Op zijn debuut na, in een oefeninterland tegen België (1983), begon hij alle keren in de basis. Viermaal werd hij gewisseld. De verdediger had de bijnaam De Spijker door zijn tanige gestalte en zijn scherpe tackles. De Spijker, een bijnaam die bedacht is door trainer Han Berger in zijn FC Groningen-periode.

Het jaar negentienachtentachtig gaat de boeken in als het meest succesvolle jaar in de Nederlandse voetbalgeschiedenis. De weergaloze campagne van Oranje in West-Duitsland, het trouvaille van het Eindhovens’ keurkorps in de Europa Cup 1: stuk voor stuk memorabele momenten die in het geheugen geschrift staan van menig voetballiefhebber. De belichaming van dit tijdperk? Adri van Tiggelen.

Zonder Adri had het Nederlands Elftal immers nooit de Europese voetbalhoofdprijs op het palmares bijgeschreven. Zonder Adri geen San Marco. Zonder Adri geen majestueuze lob van de geslepen spits in de wedstrijd tegen de voormalige Sovjet-Unie. Vanwaar deze boude uitspraak? Kijk, en oordeel zelf. Soit, misschien was het Mühren die de bal vanaf links voor slingerde. Waar begon echter de beroemde aanval? Inderdaad. Bij ‘ De Spijker’. Het was Adri van Tiggelen die het middenveld opstoomde, volledig in de geest van De Hollands School een man-meer-situatie creëerde en het leer afleverde bij een speler met hetzelfde tricot om het lijf. Denk daar maar eens over na. We mogen de metaalsmelter in ruste op onze blote knieën bedanken.

Van Tiggelen speelde in dezelfde periode in het Nederlands elftal als de zeven jaar jongere Marco van Basten. Adri van Tiggelen speelde een belangrijke rol als basisspeler in het winnen van het Europees kampioenschap voetbal 1988. Ook bij het WK 1990 en het Europees kampioenschap voetbal 1992 was hij van de partij.

Trainer

Van Tiggelen was in zowel het seizoen 1996/97 als in juni 2005 enige tijd hoofdtrainer in het betaalde voetbal. De vijf wedstrijden die Sparta Rotterdam in 2005 onder zijn leiding speelde, werden allemaal gewonnen. Het leverde Sparta promotie naar de Eredivisie op. In juli 2005 werd Van Tiggelen trainer van Jong Sparta. Die ploeg werd in 2005/06 ongeslagen kampioen. Van Tiggelen had daarmee als coach in het betaalde voetbal na een jaar nog steeds geen wedstrijd verloren.

Van Tiggelen tekende in april 2006 een contract voor onbepaalde tijd bij Sparta. In februari 2007 was hij de eerste keus van Sparta’s technisch directeur Danny Blind om assistent-trainer van het eerste elftal te worden. Hij wees dat aanbod af. Toen coach Gert Aandewiel wegens tegenvallende prestaties in november 2007 het veld moest ruimen werd Van Tiggelen wederom tijdelijk als hoofdtrainer aangesteld. Omdat hij voor die functie niet de vereiste papieren had, kreeg hij dispensatie van de KNVB. Een nieuw aanbod om assistent-trainer van het eerste elftal te worden nam Van Tiggelen vervolgens wel aan. Vanaf 24 december was hij de rechterhand van Foeke Booy. Die zat er tot 2009. Hij bekleedde diverse functies bij Sparta en op het laatst was hij er scout. Daar is hij mee gestopt. “Het was trekken aan een dood paard. Ik zag genoeg goede spelers, maar elke keer als het puntje bij het paaltje kwam, dan was er geen geld.”

(Onderstaand stuk is geschreven door Sjoerd Mossou, geplaatst in het Algemeen Dagblad, van 26-09-2018).

Op Het Kasteel liepen we ooit pal achter Adri, die toevallig door dezelfde glazen deur moest als wij, op weg naar de catacomben van het Sparta-stadion. Dat viel nog niet mee. Bij de glazen deur stond een steward in een net pak en die wilde graag het kaartje van Adri van Tiggelen zien. Adri voldeed braaf aan het verzoek, maar blijkbaar was het niet het goede kaartje. Wat volgde, was een droogkomische conversatie.

“Nee, sorry, meneer. Dat is niet het goede kaartje.”

“Ja, maar ik werk hier.”

“Niets mee te maken.”

In een bui van hulpvaardigheid probeerde ik aan de steward uit te leggen dat het hier om Adri van Tiggelen ging, Europees kampioen met Oranje in 1988, oud-speler, oud-hoofdtrainer en op dat moment coach van Jong Sparta. ,,Niets mee te maken, meneer’’, zei de steward. ,,Want iedereen kan wel zeggen dat hij Adri van Tiggelen is.’’

Ik vond het meteen een schitterende titel voor een boek (Iedereen kan wel zeggen dat hij Adri van Tiggelen is), maar Adri van Tiggelen zelf vond dat de steward wel een punt had en draaide zich schouderophalend weer om.

Ook mooi: op de ochtend nadat Adri van Tiggelen in mei 2005 met Sparta naar de eredivisie was gepromoveerd, kwam een verslaggever van RTV Rijnmond een grote slagroomtaart bezorgen bij huize Van Tiggelen. Het was een historische dag, tenslotte, en dat moest gevierd worden.

Mevrouw Van Tiggelen deed open in haar ochtendjas, de succestrainer zelf bleek niet thuis. De reden: manlief Adri van Tiggelen was even het clubblad van voetbalvereniging OSV uit Oud-Beijerland aan het bezorgen in de buurt, op zijn fiets.

Toen Adri even later kwam aangereden, met nog drie overgebleven clubblaadjes onder zijn snelbinders, stapte hij af en zei: ,,Zo. Moet ook gebeuren.’’

Onbedoeld, en heel subtiel, was dat een levensles.

In 2011 was Van Tiggelen vijf weken hoofdtrainer van toenmalig hoofdklasser Heerjansdam. Op 21 mei 2013 werd bekend dat Van Tiggelen het seizoen 2013/14 trainer zou worden van toenmalig hoofdklasser RVVH. Daarmee won hij op zaterdag 10 augustus zijn eerste prijs als hoofdtrainer. Hij won het Ridderkerk Toernooi door in de finale SV Bolnes met 5-0 te verslaan. Kort na de start van de competitie stapte hij op bij RVVH. Begin 2014 werd Van Tiggelen trainer bij voetbalvereniging Zuidland. Na het seizoen 2016-2017 stapt hij over van Zuidland naar voetbalvereniging CVV Zwervers uit Capelle aan den IJssel.

Van Tiggelen werd onder meer twee keer Belgisch landskampioen met Anderlecht, één keer Nederlands landskampioen met PSV en in 1988 Europees kampioen met het Nederlands elftal.

Prijzenkast en erelijst:

* Eerste klasse (Anderlecht): 1986/87, 1990/91
* Beker van België (Anderlecht): 1987/88, 1988/89
* Belgische Supercup (Anderlecht): 1986, 1987
* Kampioen Eredivisie (PSV): 1991/92
* Nederlandse Supercup (PSV): 1992
Nederlands elftal:
* 56 interlands
* Goud EK 1988
* WK 1990, EK 1992

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, epischevoetballers.nl, rijnmond.nl, itwm.nl, kentudezenog.nl, exprofs.nl