101 Nederlandse Voetbaliconen (94) Ron Vlaar

Geboren: 16 februari 1985, Hensbroek
Overleden:
Positie: Verdediger
Clubs: AZ, Feyenoord, Aston Villa, AZ
Actief: 2004-
Doelpunten: Feyenoord (8), Aston Villa (2), AZ (5)
Nederlands elftal: 32 interlands; doelpunten: 1
Trainer:

“Dit was niet het podium om te leren.” Lang na de memorabele novemberavond in 2005, die voor hem pijnlijk verloopt, vat Ron Vlaar zijn mislukte vuurdoop in de nationale ploeg samen. De verdediger van AZ is door bondscoach Marco van Basten in een vriend- schappelijke interland voor de leeuwen gegooid en gaat met zijn negentien jaar volledig kopje-onder. De tegenstander: Italië, Zijn beul: Luca Toni.

Oranje verliest met 3-1 en op kritische vragen over zijn spel reageert Vlaar op een ontwapende manier. “Ik doe het niet express.” Pas veel later noemt Vlaar de interland het dieptepunt in zijn carrière. Hij is mentaal geknakt.

Bij Feijenoord en Aston Villa krabbelt hij langzaam op. Vijf jaar na zijn debuut komt hij pas weer in beeld bij Oranje. Onder bondscoach Louis van Gaal wordt Vlaar vanaf 2012 een min of meer vaste waarde in de selectie. En op het WK 2014 maakt Vlaar zijn teleurstellende Oranje-debuut meer dan goed.


Ron Vlaar in zijn nadagen terug op het oude nest: AZ
foto: Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ron Peter Vlaar begon met voetballen bij Apollo ’68, waarna hij overstapte naar SVW ’27 in Heerhugowaard. Vandaaruit nam AZ hem in 2004 op in de jeugdopleiding. Door blessures en schorsingen geteisterd moest AZ eind april 2005 een beroep doen op de toen twintigjarige Vlaar, in de halve finale in de UEFA Cup tegen Sporting Lissabon. Kort daarvoor maakte Vlaar zijn competitiedebuut in het eerste elftal van de club, in een wedstrijd tegen RKC Waalwijk. Vlaar maakte in de paar wedstrijden tot het eind van het seizoen genoeg indruk om opgeroepen te worden door Marco van Basten voor Oranje. Later dat jaar nam hij deel aan het WK onder 20 van 2005 in Nederland. Op 8 oktober 2005, enkele maanden na zijn debuut als profvoetballer, maakte Vlaar zijn debuut in het Nederlands elftal als invaller in een uitwedstrijd tegen Tsjechië.

Na een aanvaring met toenmalig AZ-coach Louis van Gaal, werd Vlaar gepolst door Ajax , Internazionale en Tottenham Hotspur. Later bleek dat Feyenoord aan het langste eind trok. Met ingang van 1 januari 2006 speelde Vlaar voor Feyenoord.

Bij Feyenoord scheurde Vlaar in de vierde speelronde van het seizoen 2007/2008 zijn kruisband af. Dit gebeurde hem in de voorbereiding op het seizoen 2008/2009 opnieuw.

Vlaar maakte zijn comeback in het seizoen 2009-2010. Hij behoorde dat jaar tot de voorselectie van het Nederlands elftal voor het Wereldkampioenschap Voetbal 2010, maar een nieuwe blessure gooide roet in het eten. Aan het begin van het seizoen 2010/2011 nam hij bij Feyenoord de aanvoerdersband over van de inmiddels gestopte Giovanni van Bronckhorst. Vlaar verlengde aan het eind van dat seizoen zijn contract tot 2014.

Vlaar speelde in het seizoen 2011/2012 als aanvoerder alle competitiewedstrijden voor Feyenoord, dat de competitie op de tweede plaats eindigde. In maart 2012 maakte Vlaar bekend dat zijn huwelijk, net na de geboorte van zijn tweede kind, stuk was gelopen.

Supporters van Aston Villa plaatsten op 15 juli 2012 een foto op Twitter waarop te zien was dat Vlaar het stadion Villa Park in Birmingham bezocht. Een dag later bevestigde toenmalig technisch directeur van Feyenoord Martin van Geel dat Vlaar wilde vertrekken bij de stadionclub. Hierna liet Aston Villa niets meer van zich horen, waarna trainer Ronald Koeman Vlaar om uitsluitsel vroeg. Op maandag 23 juli gaf Vlaar aan dat hij zich aan het lijntje gehouden voelde en dat hij bij Feyenoord bleef. Op vrijdag 27 juli maakten de clubs alsnog bekend dat Vlaar, na excuses ontvangen te hebben van Aston Villa, naar Aston Villa verhuisde. In het contract van Vlaar bij Feyenoord was een gelimiteerde transfersom opgenomen van €4.000.000,-, die geheel voldaan werd. Hij tekende in Birmingham een contract voor drie jaar

Vlaar speelde drie seizoenen bij Aston Villa. Gedurende zijn laatste contractjaar besloot hij zijn aflopende contract niet te verlengen en zich in te stellen op een transfervrije overgang naar een andere club. Kort hierna raakte hij geblesseerd aan zijn meniscus en lukte het hem in de zomer van 2015 niet een nieuwe club te vinden.

In oktober 2015 sloot Vlaar zich aan bij de selectie van AZ om daar verder te werken aan zijn herstel. Een verzoek aan Feyenoord om mee te mogen trainen bij de Rotterdamse club, werd door de clubleiding daar afgewezen. In december 2015 tekende Vlaar een contract tot het einde van het lopende seizoen bij de Alkmaarse club. Hij speelde dat seizoen zeventien competitiewedstrijden en eindigde met AZ als vierde in de Eredivisie. Vlaar verlengde vervolgens zijn contract tot medio 2020. Tijdens zijn dienstverband bij AZ had Vlaar regelmatig last van blessures.

Begin 2018 schrok AZ-verdediger Ron Vlaar van de beelden. Hij oogde stram en stijf, ook vorig seizoen overwoog hij te stoppen. Daarna beleefde de routinier een tweede jeugd. In een interview met de Volkskrant laat hij zich uit over het laatste deel van zijn carrière ‘Ik voel me vijf jaar jonger. Alleen mijn knie is vijf jaar ouder’ In het seizoen daarvoor was Ron Vlaar al het gezicht van de wederopstanding van AZ. Tijdens het ­Europa Leagueduel met Astana (6-0) is de routinier zelfs verdediger en aanvaller tegelijk. Hij is weer ‘Ron Beton’, waar de betonrot nog niet zo lang geleden zichtbaar was. ‘Ik ben 34 jaar, niet super oud. Werken met al die jonge gasten bij AZ is zo verfrissend. Ze houden me jong.’

Vlaar maakte in 2014 in de halve finale van het WK tegen Argentinië sterspeler Lionel Messi onzichtbaar, al miste hij ook een strafschop. ‘Zo beleef ik het voetbal, alsof die wedstrijd de norm is van gisteren. En dat probeer ik over te brengen op mijn teamgenoten. Gisteren was top, vandaag moeten we verder. En wordt dat de nieuwe norm, de lat moet altijd hoger. Zo lang ik voetbal zoek ik ruimte voor verbetering. Anders heeft het geen zin meer.’

Vlaar zag in 2018 een stroperige versie van zichzelf acteren. En moest hij wederom afrekenen met de twijfels. ‘Ik stond te veel in de denkstand. Kwam ik weer ­terug na een blessure en ontbrak de vorm. Het ging aan me knagen. Het was soms funest voor mijn spel. Telkens revalideren, opnieuw terugvechten na een blessure; het is zwaar geweest.

‘Juist die mentale weerbaarheid heeft me er doorheen gesleept. Ik leef ook voor mijn sport, anders had ik nu niet meer gevoetbald. Ook ik heb soms een arm om mijn schouder nodig en dan weer een schop onder mijn kont. Het voelt alsof ik mijn bonusjaren beleef en in die verlengde tijd begin ik ook weer echt goed te voetballen. Het maakt me trots. Het is prachtig om onderdeel te zijn van dit AZ.’

Hij moest zichzelf opnieuw uitvinden om een voortijdig einde van zijn carrière te voorkomen. ‘Ook ik constateerde dat ik minder goed bewoog’, aldus Vlaar. ‘Ik ben iets anders gaan trainen. Bij de krachttraining ligt het accent voor mij op explosiviteit en mobiliteit. Het werpt zijn vruchten af.

Met het vorderen van de jaren hielp zijn ervaring hem steeds meer om zich staande te houden tegen topspitsen. “Op Zlatan Ibrahimovic na ben ik bijna alle grote spitsen tegen het lijf gelopen. Messi, Ronaldo, Suarez, Van Persie, Rooney, Lukaku, Giroud en Higuan. Zonder echt weggespeeld te zijn. Vind ik nog steeds gaaf.”

Door het imposante lichaam van de bijna 1.90 lange Vlaar kreeg hij al vroeg zijn carrière de bijnaam Ron Beton. Maar anders dan de naam wellicht doet vermoeden was Vlaar een harde, maar faire verdediger. “In zeventien jaar profvoetbal heb ik drie rode kaarten gekregen, waarvan één directe. Die is geseponeerd en de twee andere keren waren twee keer geel. Ik ben zelf nooit geschorst geweest doordat ik te veel gele kaarten had opgelopen. Ik ben altijd een harde, maar faire verdediger geweest, die veel situaties op inzicht oploste.”

De grootste teleurstelling in zijn loopbaan is trouwens niet het mislopen van de landstitel, wereldtitel of gescheurde kruisbanden. “Nee, nee, het ontbreken op de Olympische Spelen. Dat zou geweldig geweest zijn, om er in 2008 in Peking bij te zijn. De Spelen meemaken als voetballer: wow. Maar die verschikkelijke kruisband…Toen ik hem voor de tweede keer scheurde, raakte ik echt in paniek en was er letterlijk ziek van. Ik moest overgeven van de pijn, maar ook van de vraag hoe het verder moest.”


Halve finale WK 2014 Ron Vlaar schakelt Messi uit.
foto: AFP

Nederlands elftal

Vlaar werd twee keer Europees kampioen met het Nederlands elftal onder 21 jaar. In 2006 en 2007. Tijdens het Europees kampioenschap van 2007 in Nederland was Vlaar de aanvoerder van het team van Foppe de Haan. Hij speelde alle groepswedstrijden, maar moest tijdens de halve finale geblesseerd het veld verlaten waardoor hij de finale niet kon spelen. In 2006 speelde Vlaar wel de finale.

Na twee zware blessures bij Feijenoord was Vlaar net niet fit genoeg voor het WK 2010. Hoewel hij het begreep. was het toch een bepalend moment voor de man uit Hoensbroek. “Toen ik er langer over nadacht, realiseerde ik me dat het voor een topsporter onbestaanbaar is dat je afvalt bij Oranje en toch tevreden bent. Toen heb ik de knop omgezet en me ingeprent ‘Ik ga nu weer top-topsport bedrijven. Beschouw het als een bewustwordingsproces. Ik zette een nieuwe standaard neer en daar was plaats voor volle bak trainen, maar ook voor de juiste arbeid-rust verhouding.”

Vlaar behoorde tot de selectie van het Nederlands elftal voor het Europees kampioenschap voetbal 2012, waarop hij in twee van de drie wedstrijden in de basis begon. In de voorbereiding nam hij het zesde en zijn eerste doelpunt voor zijn rekening in de oefenwedstrijd tegen Noord-Ierland op zaterdag 2 juni 2012. Op 10 augustus maakte Louis van Gaal als nieuwe bondscoach de nieuwe selectie bekend, in ieder geval voor de oefenwedstrijd tegen de Belgen. Vlaar werd hierin niet opgenomen.

Na zijn optreden bij het Europees kampioenschap in 2012 stelde Vlaar zich een nieuw doel: meegaan naar Brazilië voor het wereldkampioenschap voetbal 2014. Waar hij in 2012 een nieuwe speler was in de groep, wilde hij in 2014 een meer bepalende en aanvoerende rol op zich nemen. In het kwalificatietoernooi voor het toernooi speelde Vlaar zeven maal. Op 5 mei 2014 werd Vlaar door Van Gaal opgeroepen voor een trainingsstage in Hoenderloo, ter voorbereiding op het wereldkampioenschap. Ook behoorde hij tot de voorselectie, die op 13 mei bekendgemaakt werd. Hij behoorde uiteindelijk ook tot de definitieve WK-selectie, die Van Gaal op 31 mei bekendmaakte.

Hij speelde een geweldig WK. De nuchtere Ron Vlaar was een baken van rust in de defensie. Hij werd een held, werd vol eerbied Ron Beton genoemd. In het verleden moest hij weleens uitleggen waar hij nou precies speelde. Dat werd na het WK allemaal anders. Ron Vlaar werd op het WK in Brazilië befaamd als De Muur van Oranje. Een muur van beton. RonBeton dus. Met stevige tackles, manmoedige lijfgevechten en kordate intercepties groeide hij – die rouwdouwer uit het pietepeuterige Hensbroek – uit tot leider van de defensie en held van Nederland. ‘Eindelijk weer een verdediger van Jaap Stam-achtige proporties,’ viel er te lezen op Twitter.

Hij miste wel een strafschop in de verloren strafschoppenserie in de halve finale tegen Argentinië. Onmiddellijk na afloop van die wedstrijd wandelt Arjen Robben naar de tribune. Daar, op de eerste rang, zit zijn vrouw Bernadien. Heel erg Noord-Gronings blond is ze, met een doorzichtige regencape die je moeder voor je aanschaft als je naar de middelbare school gaat, het soort cape dat je nooit zult aantrekken omdat het je imago ruïneert.

In haar armen heeft Bernadien een schokkend hoopje mens. Robben junior, ook in zo’n doorzichtige cape. Hij huilt hartstochtelijk. “Die moet naar bed,” zou mijn moeder zeggen. Als Robben wegloopt, glimlacht hij. De timing is misschien niet ideaal, maar hij voelt zich even heel erg gelukkig.

Rond diezelfde tijd zit Ron Vlaar bij Jack van Gelder. Ron Vlaar is de ster van de avond, hij was beter dan Messi, Robben, Aguero en Van Persie samen. Dat klinkt armoediger dan het was. Hij heeft zelfs een penalty verprutst, zoals het een echte superster betaamt. Nu, in het troostende aura van Jack, zit hij erbij als een marinier die zojuist zijn lievelingsfregat voor zijn ogen door de golven verzwolgen heeft zien worden. Hij kan ieder moment een hap uit de tafel nemen en in tranen uitbarsten, Ron Vlaar.

Of hij last had gehad van ‘z’n pootje’, vroeg Jack na afloop aan Ron Vlaar.

“Nee, totaal niet,” zei Ron. Stomme vraag, van Jack. Ron Vlaar heeft nergens last van, nooit. Hij heeft wel eens een half jaar zonder achillespezen gelopen. Had-ie niet door, al voelde hij het wel soms een beetje trekken. Bleken ze tot het bot te zijn afgescheurd. Nu speelt Ron Vlaar met elastiekjes in zijn been en dat gaat prima. Jack en Ron keken naar de beelden: Ron schoffelend, Ron vallend, Ron vliegend, Ron trekkend, Ron sleurend, Ron trappend, Ron lachend, Ron kalend en Ron missend.

“Ik loop nooit weg voor mijn verantwoordelijkheid,” mompelde Ron en hij keek er melancholiek bij. Nogal wiedes: Ron loopt nergens voor weg, hij loopt er bij voorkeur doorheen. Neerhalen die verantwoordelijkheid, voor hij doorbreekt. Pats! De spelers van die halve finale zullen langzaam maar zeker wegkwijnen in het collectieve geheugen, ze zullen vergeten raken zoals je fijne vakanties vergeet: wat resteert, is een duizendtal foto’s en een vaag gevoel van gelukzaligheid. Alleen Ron Vlaar vergeten we niet. Hem, en het huilende Robben-gebroed. Maar toch vooral Ron Vlaar.

In een interview met de Telegraaf in 2021 zegt Vlaar “Brons was geen toeval. Met een topfitte Van Persie waren we wereldkampioen geworden.”

Vlaar is geen geboren ster. Geen voetballer bij wie zowel bal als kapsel automatisch goed valt. Hij is door een enorme dosis zelfdiscipline, veerkracht en opofferingsgezindheid een topper gewórden. Na het dramatische EK 2012, zijn eerste toernooi, zette hij een dikke streep onder zijn verleden en maakte in zijn hoofd een A4’tje met persoonlijke spelregels. Zijn aanpak, al behoorlijk professioneel, werd rigoureuzer. Hij wilde naar het WK en wilde daar de beste versie van zichzelf laten zien. Trainingen, fysieke en mentale behandelingen, vrijetijdsbesteding, voeding; alles stond in het teken van het WK 2014. “Dan moet ik er staan, had ik bedacht.”

Prijzenkast en erelijst:

* KNVB beker (Feijenoord): 2007/08
Nederlands elftal:
* 32 interlands; doelpunten: 1
* Brons WK 2014
* EK 2012
* Europees kampioenschap voetbal onder 21: 2006, 2007

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Koning Voetbal, HP/De Tijd, De Volkskrant, Telegraaf, www.creatiefstramedia.nl