101 voetbaliconen: (11) Oleh Blochin

PASPOORT

Geboren: Kiev, 22 mei 1946
Overleden:
Nationaliteit: Oekraïens
Positie: Aanvaller
Clubs: Dynamo Kiev, Vorwärts Steyr, Aris Limasol
Interlands: 112 doelpunten: 42
Doelpunten: Dynamo Kiev 211, Vorwärts Steyr 9, Aris Limasol 5
Trainer: 1990-2014, diverse clubs in Griekenland, Rusland en Oekraïns elftal

Oleh Volodymyrovytsj Blochin (Kiev, 5 november 1952) speelde tijdens zijn actieve carrière van 1969 tot 1988 als aanvaller voor Dynamo Kiev in de tijd van de voormalige Sovjet-Unie. Als speler werd zijn naam steevast in het Russisch geschreven als Oleg Blochin. We schrijven midden jaren zeventig. De Koude Oorlog woedt nog volop. Terwijl Johan Cruijff op de voetbalvelden in het westen furore maakt, wordt aan de andere kant van het IJzeren Gordijn het mooie weer gemaakt door Oleh Blochin. De Oekraïense Pijl domineert met Dynamo Kyiv de voetbalcompetitie in de USSR, wordt er topschutter aller tijden én speler met de meeste wedstrijden.

Ook voor het nationale team van de Sovjet-Unie is hij zowel op vlak van caps als op vlak van doelpunten de recordhouder. Blochin wint als eerste Oekraïner de Gouden Bal, vóór Cruijff en Beckenbauer, en leidt zijn ploeg Kyiv naar twee Europese bekers. Doordat de Berlijnse Muur pas valt als hij bijna op voetbalpensioen gaat, is Blokhin nooit te bewon- deren in een topcompetitie en speelt hij nooit voor de nationale ploeg van Oekraïne.

Hij is topscorer aller tijden van de Sovjetcompetitie met 211 doelpunten in 432 wed- strijden. Hij werd 8 keer landskampioen en leidde Dynamo Kiev in 1975 en 1986 naar winst in de Europa Cup II. Vooral de winst in 1986 baarde opzien door het bijna perfecte voetbal dat Dynamo Kiev op de mat legde. De finale tegen Atlético Madrid werd eenvoudig met 3-0 gewonnen in een partij waarin Dynamo oppermachtig was en de tegenstander feitelijk vernederde.

Dynamo Kyiv (Kiev) 1969-1988

Waar het Nederlands elftal en het team van Ajax rondom de spil Cruijff waren opgebouwd, was voor Lobanovski het individu van ondergeschikt belang. De in 1974 aangetreden coach van het plaatselijke Dinamo – in de jaren vijftig zelf spelend bij Kiev als een linkspoot met een legendarische traptechniek – introduceerde een systeem van twee linies van van vier spelers voor de keeper, zonder libero, en een op razendsnelle uitbraken gerichte speelstijl: een speltactiek die in de decennia daaropvolgend door vrijwel elk Europees elftal buiten Nederland in zekere zin overgenomen werd.

Met zijn vernieuwende speelwijze beïnvloedde Lobanovski veel westerse trainers, spelers en elftallen: onder meer Franz Beckenbauer – die als libero bij uitstek toch echt overbodig werd gemaakt door Lobanovski’s systeem – en Arrigo Sacchi – dé succescoach van AC Milan – hebben meermaals aangegeven door de Oekraïense voetbalmeester te zijn beïnvloed.

In eerste instantie lijkt een dergelijke focus op het team het individu en de individuele klasse uit te bannen. De uitspraak van Lobanovski dat zelfs improvisatie te leren was voedt deze eerste aanname. Maar wanneer beter bekeken excelleerden juist vanwege deze tactische consequentie enkele individuen binnen de succesteams van Lobanovski: spelers als Buljan, Onitsjenko, Michailitsjenko, Belanov en vooral de linksbuiten Olech Blochin functioneerden zo effectief binnen het gespeelde systeem dat hun namen in West-Europa herkend werden en ze met hun prestaties hoge ogen gooiden.

Oleh Blochin (rechts) tegen Atlético Madrid verdediger Miguel Angle
foto: Getty Images

Zo werd in 1975 niet wereldster Cruijff tot Europees Voetballer van het Jaar uitgeroepen – waar hij dat in het jaar daarvoor uiteraard wel was geweest –, maar viel de pijlsnelle linkspoot Olech Blochin die eer toe. Binnen het team van Lobanovski’s Kiev had deze linksbuiten dat jaar kunnen excelleren. In 1975 legde Dynamo Kiev oogstrelend en perfect uitgevoerd combinatievoetbal op de mat met Blochin vaak als laatste station van razend- snelle counters, zowel in de Sovjet-competitie als in de Europese beker voor beker- winnaars die gewonnen werd door een kansloos Ferençvaros met 3-0 naar huis te sturen.

De daaropvolgende dubbele ontmoeting met het onaantastbaar geachte Bayern München van Gerd Müller en Franz Beckenbauer in het kader van de Supercup bleek het bewijs voor het succes van de formule van Lobanovski. In de heenwedstrijd in München werd achterin niets weggegeven en werd de wereldberoemde Beierse verdediging door een dodelijke counter en een fantastische dribbbel van de linksbuiten vanaf de middellijn in de 66e minuut te kijken gezet: 0-1 was de eindstand, uiteraard met een doelpunt van Blochin.

Voor het oog van 100.000 voetbalminnende Oekraïners werd de terugwedstrijd eveneens gewonnen zonder een tegentreffer te incasseren en wederom excelleerde de linksbuiten Blochin binnen het tactisch geperfectioneerde systeem door twee treffers te maken. Keeper Sepp Maier en libero Franz Beckenbauer – het cement van de legendarische Beierse defensie – stonden erbij en keken ernaar. Ongetwijfeld is in deze dubbelconfrontatie de bewondering voor het systeem van Lobanovski ontstaan bij Der Kaiser, Franz Beckenbauer.

Blochin bleef ondanks het Europese succes het team van Lobanovski trouw – hij mocht van het Sovjet-regime overigens ook niet westwaarts verkassen. Gezien de staat van de Koude Oorlog zag de communistische regering in Moskou niets in het westwaarts laten vertrekken van een van haar beste voetballers. De strijd tussen Oost en West werd ook op het sportveld gestreden en succes voor de club uit Kiev betekende succes voor de regering in Moskou.

Als communistisch burger had Blochin maar te leven met het feit dat hij in alles – en dus ook wat voetbal betreft – in dienst van de Sovjet-Unie stond: individueel belang was ook buiten de tactische consequenties van Lobanovski’s team ondergeschikt. De pendant van het Kievse succes was er dan ook in 1986 nog bij om het tweede internationale succes van Dinamo mee te maken: in de finale van de beker voor bekerwinnaars werd Atlético Madrid kinderlijk eenvoudig aan de kant geschoven.

In zijn nadagen kwam Blochin (als één van de eerste speler die de grens overmocht) nog even uit voor Vorwarts Steyr (Oostenrijk) en Aris Limassol (Cyprus).

Het nationale elftal van de Sovjet-Unie

De geschiedenis van het nationale elftal van Oekraïne is heel kort, want pas na de onaf- hankelijkheid kon een nationaal team worden opgericht. Tot dan speelden Oekraïense voetballers internationaal bij het team van de USSR. Bovendien mag hun invloed op de prestaties van de Sovjet-Unie niet onderschat worden.

Zeker in de jaren zeventig en tachtig was Dynamo Kyiv als het ware de hofleverancier van het nationale team. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de top vijf van spelers met de meeste wedstrijden voor de USSR drie Oekraïners voorkomen. De absolute recordhouder is Oleh Blokhin, die ook de meeste doelpunten maakte voor de USSR. Het team van de USSR werd eigenlijk pas opgericht in 1936.

Recordinternational Oleh Blochin in actie voor de Sovjet-Unie.
foto: Onbekend

Oleh Blochin speelde tussen 1972 en 1988 in totaal 112 interlands voor de Sovjet-Unie waarin hij 42 goals maakte. Hij is daarmee recordinternational en topscorer.

De trainer Blochin

Zijn Kiev-opleiding, en met name het werken onder Valeri Lobanovski, heeft hem gevormd als trainer. Opmerkelijk genoeg trainde hij zijn Dinamo nooit. Alleen bij Tsjernomorets Odessa was hij in eigen land werkzaam, verder koos hij voor Griekse werkgevers: Olympiakos Piraeus, PAOK Saloniki, AEK Athene en Ionikos.

Hij was de beste Oekraïnse speler ooit en hij was de bondscoach die in 2006 het WK-debuut tot een succes maakte. De Oekraïense Pijl loodste zijn vaderland voor de eerste (en voorlopig enige) keer naar een WK, maar strandt in de kwartfinales. Oleg Blochin begon in april 2011 aan zijn tweede periode als bondscoach van Oekraïne. De opdracht was simpel: een goede indruk maken in eigen land op het EK. Blochin, een levende legende, was eigenlijk de enige man die geacht werdt succes te halen.

Prijzenkast en erelijst:

* Landskampioen (Top Liga): 1971, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985 en 1986 (Dynamo Kiev)
* USSR Cup: 1974, 1978, 1982, 1985 en 1987 (Dynamo Kiev
* Europacup II : 1975 en 1986 (Dynamo Kiev)
* UEFA Super Cup: 1975)
* Nationale elftal (Sovjet-Unie): 112 interlands, 42 doelpunten.
Individueel:
* Europees voetballer van het jaar: 1975
* Sovjet-Russisch voetballer van het jaar: 1973, 1974, 1975
* Oekraïens voetballer van het jaar: 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1981
* Topscorer Top Liga: 1972, 1973, 1974, 1975, 1977
* Golden Player van Oekraïne: november 2003
* Meeste interlands voor het elftal van de Sovjet-Unie: 112
* Topscorer aller tijden van het elftal van de Sovjet-Unie: 42
* Meeste wedstrijden in de Top Liga: 433
* Meeste doelpunten in de Top Liga: 211

Referenties en bronnen:
Wikipedia, deskybox.wordpress.com, fm.manutd.nl