101 voetbaliconen: (16) Roberto Carlos

PASPOORT

Geboren: São Paulo, 10 april 1973
Overleden:
Nationaliteit: Braziliaans
Positie: Linkervleugelverdediger
Clubs: Palmeiras, Internationale, Real Madrid, Fenerbache, Corinthians, Anzhi Makhachkala
Interlands: 125 doelpunten: 19
Doelpunten: Palmeiras: 3, Internationale: 5, Real Madrid: 47, Fenerbache: 6, Corinthians: 1, Anzhi Makhachkala: 4
Trainer: Machatsjkala (Rusland), Sivasspor (Turkijje), Akhisar Belediyespor (Turkijje, Delhi Dynamos (India)

Normaal gesproken zijn linksbacks niet de tot de verbeelding sprekende spelers bij het grote publiek. Roberto Carlos heeft die maatstaven veranderd en laten zien dat een linksachter ook een vedette kan zijn. De Braziliaan is dan ook niet zomaar een verdediger, hij heeft een nieuwe dimensie gegeven aan de positie van linksachter. Roberto Carlos was een typisch Braziliaanse linksachter van wie je je afvraagt of hij nu eigenlijk verdediger, middenvelder of aanvaller is. Hij raasde in elk geval negentig minuten langs de zijlijn.

Traditioneel zijn de aanvallers de meest opwindende Braziliaanse voetballers. In de jaren negentig jaar hebben zich echter twee briljante aanvallende verdedigers gemanifesteerd als supersterren. Het Braziliaanse voetbal heeft altijd sensationele opkomende linksbacks gehad -Nilton Santos, Branco, Leonardo- maar Roberto Carlos heeft de ren naar voren een nieuwe dimensie gegeven. Wanneer Carlos ten aanval trok, ging hij er helemaal voor, of hij nu het middenveld overstak of naar binnen sneed om één van zijn zwabberende schoten op doel af te vuren. Daarbij vertrouwde hij puur op zijn snelheid om indien nodig uit de problemen te raken. Echt gevaarlijk was hij met zijn afstandschoten in standaard- situaties,menige keeper heeft zich vrolijk gemaakt wanneer Carlos zich op 35 meter van het doel opmaakte voor een vrije trap,maar de bal met open mond aan zich voorbij zag vliegen.

Cafu was de meest solide verdediger van de twee, een snelle back die stevige tackles uitdeelde. Zijn enige zwakke punt was dat hij af en toe zijn man niet goed dekte. Hoewel hij altijd in de basis van het Braziliaanse elftal stond en nooitveel lof toegezwaaid kreeg, heeft hij geschiedenis geschreven door in 2002, als enige speler van het team dat in1994 Italië versloeg, zijn derde opeenvolgende WK finale te spelen. Hij werd de vijfde Braziliaanse aanvoerder die de troffee omhoog mocht houden, hem was de aanvoerders- band toevertrouwd nadat Emerson voorafgaand aan het toernooi geblesseerd was geraakt.

Zowel Cafu als Roberto Carlos maakte deel uit dat in 1997 en 1999 het toernooi om de Copa America won. Met de vriendschappelijk wedstrijd tegen Kroatië in augustus 2005 kwam het tweetal op een gezamenlijktotaal van 250 interlands voor Brazilië. Ze hebben veruit de meeste interlands gespeeld van alle Braziliaanse voetballers.

Naast een in brede kringen gewaardeerde techniek heeft deze linksback, hoewel hij relatief klein van stuk is (1.68 m lang), ook een hoge loopsnelheid. Daarnaast is hij onder meer bekend om zijn “ventieltrap”. Roberto Carlos heeft een begaafde traptechniek; met zijn linkervoet is hij in staat de bal een grote snelheid te geven. Hij had behalve een fabel- achtige techniek ook zijn snelheid ) hij liep de 100 meter in 10,6 seconden ) als wapen. Uit zijn dijen die een recordomtrek van 58,5 centimeter meten, perst hij bovendien een schot dat een snelheid kon halen van 120 kilometer per uur.

Vrijetrapspecialisten Roberto Carlos en David Beckham in hun Real Madrid periode.
foto: PEDRO ARMESTRE/Getty Images

Jeugd

Roberto Carlos, voluit Roberto Carlos da Silva Rocha (Garça, São Paulo, 10 april 1973) is geboren in het binnenland van São Paulo. Zijn moeder heeft hem genoemd naar de zanger Roberto Carlos Braga. Roberto Carlos is in arme omstandigheden opgegroeid, Zijn vader was een vrachtwagenchauffeur en zijn moeder bleef thuis om voor de kinderen te zorgen. Hij heeft drie zussen. Zijn harde pegels werden geoefend in de jongste jeugd van Roberto Carlos. Als jong kereltje oefende hij zijn schot met een voetbal gevuld met zand. De vleugelverdediger werd opgeleid door União São João EC als linksbuiten, die de speler in 1992 naar Palmeiras zag vertrekken, waar hij zijn professionele loopbaan begon. Direct na zijn overstap debuteerde de jonge back als international van zijn land en pakt hij ook de landstitel met zijn club.

Twee jaar later ging Roberto Carlos met zijn club toeren door Europa en maakte hij veel indruk. Hij vormde toen al een attractie. Dat viel ook de scouts op van Ajax die de Europese velden afstroopten, op zoek naar een verdediger. Ajax liet de twee miljoen dollar kostende Roberto Carlos echter lopen en noteerde de naam van de meer gerenommeerde Marcio Santos. De club had door het afscheid van Frank Rijkaard behoefte aan een centrale verdediger en bezat met Frank de Boer al een goede linksachter. Marcio Santos zou overigens mislukken in Amsterdam, terwijl Roberto Carlos uitgroeide tot de beste linksachter van de wereld. Internazionale hapte wel toe en kaapte de speler voor de neus weg van het eveneens geïnteresseerde Middlesbrough, die de speler bijna binnen had.

Internationale 1995-1996

Hij maakt de overstap naar Inter Milan in 1995 waar hij een prachtig debuut maakte. Hij scoorde uit een vrije trap van ongeveer dertig meter vanaf het doel. Inter won de wedstrijd met 1-0 door deze prachtige vrije trap van Roberto Carlos. De rest van het seizoen was minder succesvol, hij eindigde met Inter op de zevende plaats in de competitie. De verdediger werd door zijn geweldige aanvallende impulsen door trainer Roy Hodgson gezien als linksbuiten, wat de back echter weigerde te spelen. Na een onderhoud met voorzitter Massimo Moratti besloten speler en club afscheid van elkaar te nemen en haalde Real Madrid hem naar Spanje.

Real Madrid 1996-2007

Na één seizoen Inter vertrok hij in 1996 naar Real Madrid. Hier kreeg hij rugnummer 3 en werd hij de eerste keus linksachter, wat hij tot en met 2007 zou blijven. Met Real won hij 4 La Liga titels en 3 Champions League finales. Samen met Paolo Maldini van AC Milan werd hij tijdens zijn jaren bij Real als de beste linksachtervan de wereld gezien. Onver- moeibaar opkomend, sterk aan de bal en in het positiespel, was hij een beslissende factor in een ploeg die overal wil domineren en aanvallen.

Roberto Carlos wint met Real Madrid 3 Champions League finale
foto: Shaun Botterill/Getty Images

Hij won de prijs ‘Club Defender of the Year’ twee achter elkaar. Onder het bewind van Florentino Pérez werd hij als één van de Galácticos (De Buitenaardsen) gezien, ook al speelde hij al voor het bewind van Florentino Pérezbij de club. Hij speelde 370 wedstrijden waarin hij 47 keer scoorde, voor een linksachter zijn dit veel goals. Eén van zijn aller- mooiste goals was in 1998, op hoge snelheid scoorde hij aan de linkerkant van het veld op een uitgaande bal, doormiddel van zijn schotkracht wist hij de bal een onnatuurlijke draai te geven waardoor hij in de kruising belande. Dit doelpunt kreeg de bijnaam “the impossible goal”.

Na 11 seizoenen verliet hij Real Madrid en tekende hij bij de Turkse eersteklasser Fenerbahçe waarmee hij het seizoen er voor al een mondeling akkoord had, maar zijn contract bij Real Madrid verhinderde toen deze transfer. In december 2004 ontving Carlos het Spaans staatsburgerschap, maar hij bleef tevens de Braziliaanse nationaliteit houden.

Fenerbache: 2007-2010

In 2007 tekende Roberto Carlos een tweejarig contract bij de Turkse club Fenerbache. In zijn eerste wedstrijd won hij al zijn eerste prijs met Fenerbache, de Turkse Supercup. Zijn eerste goal voor Fenerbache scoorde hij met een kopbal,dit is met zijn 1.68 meter al een prestatie op zich, het was de derde goal die hij met zijn hoofd scoorde uit zijn carrière. Roberto Carlos moest het titelgevecht met rivaal Galatasaray vanaf de bank toezien omdat hij het laatste deel van het seizoen geblesseerd was. Galatasaray ging er uiteindelijk met de titel vandoor.

Corinthians: 2010-2011

Na wat speculaties over een terugkeer bij Real Madrid, koos hij uiteindelijk voor de Braziliaanse club Corinthians in 2010. Hier speelde hij samen met Ronaldo, zijn vriend en voormalig ploeggenoot bij Real Madrid. In januari 2010 scoorde hij en indrukwekkende goal vanuit een corner, hij liet hiermee zien dat hij zijn vorm op 37 jarige leeftijd nog niet verloren was. Tijdens zijn periode bij Cornthians waren enkele speculaties dat hij zou terugkeren bij het Braziliaanse elftal, zover kwam het echter nooit.

Roberto Carlos in Rusland
foto: soccer.ru

Anzji Machatsjkala 2011-2013

Afscheid nemen als voetballer deed de 38 jarige snelle back echter niet in Zuid-Amerika, maar in Dagestan, waar hij de verleiding van de Russische olieroebels van Anzji Machatsjkala niet kon weerstaan en nog één jaar voetbalde. Na het verlies van de ‘Copa Libertadores de América’ tegen Tolima werd Roberto Carlos bedreigd door enkele fans, hierbij werd zijn contract losgelaten en tekende hij een 2,5 jarig contract bij de Russische club Anzji Machatsjkala ter waarde van 10 miljoen euro. Bij Anzji speelde hij als een defensieve middenvelder. Ook werd hij hier aanvoerder. Roberto Carlos kwam uiteindelijk tot 25 wedstrijden waarin hij 4 doelpunten maakte. Onder Guus Hiddink kondigde hij zijn pensioen als veldspeler aan. Op 39 jarige leeftijd verliet Roberto Carlos het betaald voetballer als veldspeler.

Carrière als trainer

In 2013 werd hij trainer bij het Turkse Sivasspor. Op 21 december 2014 nam hij daar ontslag. Per 2 januari 2015 werd hij trainer bij Akhisar Belediyespor. Op 5 juli 2015 raakte bekend dat hij speler-trainer zou worden bij Delhi Dynamos FC in India

Interland carrière

De destijds 34-jarige Braziliaan speelde tegen Frankrijk, in de kwartfinale van het WK 2006 in Duitsland, zijn laatste interland. In zijn carrière speelde Roberto Carlos 132 interlands voor Brazilië, waarin hij 11 keer tot scoren kwam. Hij speelde op drie ver- schillende WK’s en werd in 2002 wereldkampioen met de Goddelijke Kanaries door in de finale Duitsland te verslaan. In 1997 en 1999 won Roberto Carlos met zijn land de Copa America. Bovendien veroverde hij met zijn team in 1997 en 2005 de Confederations Cup. Bij de Olympische Spelen van 1996 veroverden de Brazilianen de bronzen medaille.

Roberto Carlos in actie voor het Braziliaanse elftal
foto: Onbekend

De mooiste vrije trap allertijden

De meest memorabele goal uit zijn carrière maakte hij in 1997 tegen Frankrijk op het zogenaamde ‘Tournoi de France’ (een vriendschappelijk toernooi voorafgaande aan het WK in 1998). Het is warm in het stadion en de matte wedstrijd is 20 minuten oud wanneer Brazilië een vrije trap verdient. De Franse doelman Fabien Barthez geeft zijn teamgenoten uitgebreid aanwijzingen bij het opstellen van de Franse muur. Bij de Brazilianen bestaat er geen twijfel over wie deze directe vrije trap mag nemen: Roberto Carlos, de specialist bij uitstek. Hij pakt de bal op en legt hem uitermate zorgvuldig neer. De bal ligt iets aan de rechterkant van het midden van het veld op ongeveer dertig meter van de goal.

De linksback draait de bal nog een klein beetje en wanneer het leer goed ligt stapt hij met welgemeten passen recht naar achter tot hij in de middencirkel staat op ongeveer 15 meter van de bal. Hij begint zijn lange, loodrechte aanloop met driftige, kleine pasjes. Carlos versnelt, mindert een beetje vaart, versnelt weer en uiteindelijk raakt hij de bal op volle snelheid met de buitenkant van zijn linkervoet en komt hij zelf een flink stuk los van de grond. De bal vliegt van zijn maat 38 richting het vijandelijke doel.

Maar de bal zwenkt na het verlaten van de voet ver uit en komt rechts van deze lijn; de poging lijkt een flink stuk naast de goal te stranden, daarom dook de ballenjongen naast het doel weg, maar dan, alsof iemand vanaf de tribune met een radiografisch besturings- systeem de bal bedient, zwenkt de bal achter de muur naar links en belandt hij in het doel achter de verbouwereerde Barthez. De Franse doelman, die de reputatie heeft de fraaiste reddingen af te wisselen met de onnozelste acties, is volkomen kansloos en treft geen enkele blaam.

Sinds deze vrije trap is in de voetbalwereld de term “ventieltrap” in gebruik genomen. Wanneer de voorbereiding op de pegel van Carlos goed bekeken wordt zie je dat hij de bal zodanig neerlegt dat hij hem vol op het ventiel kan raken. Hij wist dus wat hij ging doen. Roberto Carlos had al vaak op deze traptechniek getraind.

Roberto Carlos was hoofdrolspeler in een aantal reclamefilmpjes van Pepsi Cola, terwijl hij ook wereldambassadeur is van de APAE, een wereldwijde organisatie die probeert vrijwil- ligers aan te sporen om gehandicapten te helpen.

Prijzenkast en erelijst:

* Landskampioen: 1993, 1994 (Palmeiras), 1997, 2001, 2003, 2007 (Real Madrid)
* Spaanse Supercup (Sopercopa): 1997, 2001 en 2003
* Champions League: 1998, 2000 en 2002
* Wereldbeker: 1998 en 2002
* UEFA Supercup: 2002.
* Wereldkampioenschap Voetbal: 2002 (goud)
* Copa América: 1997, 1999 (goud)
* Confederations Cup: 1997 (goud)
* Olympische Spelen: 1996 (brons)

Individueel:
* Bola de Prata (beste Braziliaanse voetballer): 1993, 1994, 2010
* FIFA World Cup All-Star Team : 1998, 2002
* UEFA Club Defender of the Year: 2002, 2003
* UEFA Team of the Year: 2002, 2003
* Gouden Bal (Ballon d’Or): 2002 (tweede plaats)
* FIFA Top 100
* FIFA World Player of the Year: 1997 (tweede plaats)
* Brazilië Football Museum Hall of Fame
* Interlands: 125 doelpunten: 19

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbal Boek, www.doordebenen.nl, www.kentudezenog.nl, mvn.mysites.nl, VI