101 voetbaliconen: (38) Glenn Hoddle

PASPOORT

Geboren: Hayes, 27 oktober 1957
Overleden:
Nationaliteit: Engels
Positie: Middenvelder
Clubs: Tottenham Hotspur, AS Monaco, Swindon Town, Chelsea
Interlands: 53 doelpunten: 8
Doelpunten: Tottenham Hotspur: 88, AS Monaco: 27, Swindon Town: 2, Chelsea: 1
Trainer: Swindon Town (speler/manager), Chelsea (speler/manager), Engeland, Southampton, Tottenham Hotspur, Wolverhampton Wanderers

Glenn Hoddle was een typische continentale speler, die de pech had dat hij in het Engelse Hayes was geboren. Doordat snelheid en agressie niet tot zijn handelsmerken behoorden, steeg hij uit boven het gemiddelde gedraaf van het Engelse voetbal.

Met zijn radargestuurde rechtervoet krulde hij in zijn lange carrière menig klassieke bal in de touwen. Hoddle speelde twaalf jaar voor Tottenham voordat hij in het buitenland zijn geluk ging beproeven bij AS Monaco, waar hij zeer gewaardeerd werd.

Zijn optredens in het Engelse elftal waren echter wisselvallig, soms geïnspireerd, maar te vaak anoniem. Niemand bouwde een elftal om hem heen, en dat was eigenlijk wat hij nodig had om zijn talent tot zijn recht te laten komen.

Hij werd teruggelokt naar Engeland om speler-coach van Swindon Town te worden. Zijn spelinzicht en tactisch vernuft traden aan het licht toen hij deze gemiddelde ploeg in 1993 voor het eerst in de geschiedenis naar de Premier League voerde. Met dezefde instincten leverde hij goed werk af bij Chelsea, en de Engelse voetbalbond benoemde hem als opvolger van Terry Venables tot bondscoach vann Engeland. Hij wist in deze functie een behoorlijke vuist te maken, maar vanwege zijn sterke, en soms grillige persoonlijkse opvattingen werd hij op een zijspoor gezet.

Zijn capaciteiten als trainer leken te zijn bevestigd door zijn goede werk bij Southampton, maar hij raakte teleurgesteld bij zijn alma mater, de Spurs, waar hij ver van zijn spelers bleek af te staan. Hij gaf de aanzet voor de toestroom aan buitenlandse spelers bij Chelsea toen hij Ruud Gullit overhaalde naar de Londense club te komen, Gullit zou hem opvolgen als trainer.

Hoddle’s debuut voor Engeland tegen Bulgarijje was waanzinning, hij scoorde in een 2-0 overwinning en speelde voortreffelijk. In grote wedstrijden gaf Hoddle vaak niet thuis. Zo speelde hij goed op het WK van 1986, maar was uiteindelijk onzichtbaar in de befaamde wedstrijd tegen Argentinië, waarin de ‘hand van God’ zo’n doorslaggevende rol vervulde.

Zijn bizarre vertrouwen in gebedsgenezeres Elleen Drewery luidde het einde in van zijn relatie als bondscoach met de FA en de media.

Glenn Hoddle, beste Spurs speler aller tijden.
foto: Evening Standard

Jeugdjaren

Hoddle ontwikkelde zijn voetbalkunsten op de scholen van Harlow en Essex. Als junior van 12 wordt hij lid van de Spurs. In 1974, 17 jaar jong gaat hij spelen in de jeugdteams van Tottenham Hotspur. In 1975 debuteerde hij met de Spurs tegen Norwich City. Zijn eerste doelpunt scoorde hij in in 1976, tegen Stoke City, ondanks zijn jeugdige leeftijd pas 19 jaar, wordt hij dan al beschouwd als één van de toonaangevende en grote sterren van de Londense club.

Tottenham Hotspur: 1975-1987

Hij bloeide op onder de leiding van Keith Burkinshaw ondanks de degradatie van de club naar de Tweede Divisie in 1976-77. Maar mede door Glenn Hoddle keerde de Spurs na één seizoen al weer terug in de hoogste divisie. In deze periode begon ook Hoddle’s inter- nationale carrière, op 15 december 1976 speelt hij met Engeland onder-21 een vriend- schappelijke wedstrijd tegen Wales. Hoddle speelt in totaal 12 wedstrijden voor Engeland onder-21, voordat hij in 1979 zijn internationale debuut maakt voor Engeland in een interland tegen Bulgarijje

Het seizoen van 1979-80 luidde de opkomst van Hoddle in als een speler van wereldklasse; de 22-jarige middenvelder scoorde 19 doelpunten in 41 competitiewedstrijden en werd beloond met de PFA Young Player of the Year-prijs aan het einde van het seizoen. In 1981 en 1982 won hij met de Spurs de FA Cup en eindigde in de Engelse League op de vierde plaats, de beste positie van de club sinds 1971.

In de zomer van 1982 speelde Hoddle twee van de wedstrijden voor Engeland in de openingsfase van het WK, beginnend tegen Koeweit na een invalbeurt in een 2-0 overwinning op Tsjechoslowakije.

Hoddle’s betrokkenheid in de volgende drie seizoenen werd beperkt door een aantal knagende blessure-problemen (hij startte slechts in 76 van de 126 competitiewedstrijden) maar niettemin, Hoddle bleek de architect te zijn achter de UEFA Cup-triomf van 1984, ondanks het missen van de finale vanwege blessureproblemen. In oktober 1983 hielp hij de Spurs aan een 6-2 overwinning tegen Feyenoord met Johan Cruyff in de gelederen. Hoddle was uitblinker in beide wedstrijden, dat zelfs Cruijff geïmponeerd raakte en Cruijff de kleedkamer van Tottenham binnenging en Hoddle zijn shirt als teken van eerbied aanbood.

Spurs kwam in de komende drie seizoenen in de buurt van verdere prijzen, het bereikte de derde plaats in de League en de kwartfinales van de UEFA Cup in 1984-85 en nog een FA Cup Finale in 1987, waarin het verloor met 3-2 van Coventry City. Het onverwachte verlies voor de Spurs betekende de laatste wedstrijd van Hoddle voor Spurs. De toen nieuw aangestelde AS Monaco-manager Arsène Wenger haalde hem naar het vorstendom voor een vergoeding van £ 750.000.

Tussen 1975 en 1987 scoorde de begaafde spelmaker slechts 110 doelpunten in 490 wedstrijden in alle competities. Vier spelers (Steve Perryman, Pat Jennings, Gary Mabbutt en Cyril Knowles) hebben meer wedstrijden gespeeld in een Spurs-shirt. Op internationaal niveau speelde Hoddle 44 interlands voor Engeland tijdens zijn carrière in Tottenham.

Glenn Hoddle overtroeft Cruijff in de UEFA cupwedstrijd tegen Feijenoord.
foto: Malcolm Clarke

AS Monaco: 1987-1991

Hoddle kondigde in 1987 aan dat hij Tottenham Hotspur aan het einde van het seizoen zou verlaten om een carrière in het buitenland te beginnen waar zijn speelstijl meer zou worden gewaardeerd door continentale managers en supporters en om Europees voetbal te spelen, Engelse clubs waren Europees geschorst na het Heizeldrama.

Hij kwam bij AS Monaco samen met George Weah en mede-Engelsman Mark Hateley en onmiddellijk de club inspireerde tot het Ligue 1-kampioenschap van 1988, de eerste landstitel in zes seizoenen voor AS Monaco. Hoddle werd verkozen tot de beste buiten- landse speler in het Franse voetbal en hielp het team naar de kwartfinales van de Europa Cup in 1988-89.

Een ernstig knieletsel betekende het einde van zijn carrière op het hoogste niveau en in november 1990 verliet de 33-jarige de club met wederzijdse instemming de club. Hoddle heeft in zijn AS Monaco periode een voortrekkersrol gehad die de positie en belangstelling van Engelse voetballers in het buitenland te verbeterde.

Tijdens zijn drie en een half jaar durende periode in Frankrijk speelde Hoddle negen keer voor Engeland, en in die periode afscheid nam van het nationale elftal in een interland tegen de Sovjet-Unie in juni 1988.

Speler/Manager: 1991-1995

Hij keerde terug naar Engeland en tekende een contract voor Chelsea op basis van gespeelde wedstrijden, hij verliet Stamford Bridge in maart 1991 zonder een wedstrijd gespeeld te hebben en nam zijn eerste managementfunctie aan als speler-manager van Swindon Town.

Hoddle arriveerde in een onrustige club, Swindon was zwaar getroffen door een financieel schandaal en mede daardoor gedegradeerd waren naar de de Eerste Klasse (First Division). Hoddle voorkwam dat Swindon verder afgleed naar derde divisie en zorgde voor de nodige verbeteringen, in het seizoen 1991-92 eindigde Swindon uiteindelijk als negende één plaats verwijderd van de play-off wedstrijden. Swindon bereikte de play-offs in 1993 en versloeg Leicester City 4-3 op Wembley en promoveerde weer naar de Premier League. Hoddle scoorde Swindon’s eerste doelpunt in die finale.

De 36-jarige Hoddle was één van de meest gewaardeerde jonge managers in Engeland en veel grote clubs zaten achter hem aan. Slechts enkele dagen nadat hij Swindon Town had teruggebracht naar de Premier League accepteerde hij het aanbod van Chelsea om daar zijn carrière voort te zetten al speler-manager.

In juni 1993 werd Hoddle speler-manager van Chelsea (hij stopte in 1995). Met Chelsea bereikte hij de FA Cup-finale en de halve finale van de UEFA Cup, waarin Real Zaragoza te sterk was. Ondanks tegenvallende prestaties in de competitie maakte hij van Chelsea een echte ‘cup-fighter’ en trok hij grote spelers aan waaronder Ruud Gullit.

Interlandcarrière: 1979-1988

Hoddle speelde 53 keer voor de nationale ploeg van Engeland, en scoorde acht keer voor het Engels elftal in de periode 1979-1988. Onder leiding van bondscoach Ron Greenwood maakte hij zijn debuut op 22 november 1979 in de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Bulgarije (2-0), Hoddle nam in dat duel de tweede treffer voor zijn rekening. Hij nam met Engeland deel aan twee WK-eindronden (1982 en 1986), en tweemaal aan het EK voetbal: 1980 en 1988.

Glenn Hoddle voor Engeland tegen Paraguay.
foto: Onbekend

Trainer van Engeland: 1996-1999

Als trainer leidde hij het Engels voetbalelftal op het Wereldkampioenschap voetbal 1998. Engeland verloor toen in de tweede ronde van Argentinië. Op 3 februari 1999 werd Hoddle door de FA ontslagen als bondscoach van de Engelse nationale ploeg. Aanleiding vormde zijn uitspraak dat gehandicapten hun handicap hebben gekregen vanwege fouten in een vorig leven. Eerder was hij al negatief in het nieuws gekomen door zijn WK-dagboek. Daarin uitte Hoddle kritiek op enkele spelers. Hoddle was de eerste bondscoach die zijn ontslag krijgt sinds in 1974 Sir Alf Ramsey diende te vertrekken. Hoddle was de jongste bondscoach in de geschiedenis van de FA, toen hij in 1996 aantrad als opvolger van Terry Venables.

Trainer: 2000 -2006

Hoddle was binnen een jaar terug in het voetbal als Southampton-manager, als opvolger van Dave Jones, die was geschorst om zich te concentreren op het zuiveren van zijn naam in verband met kindermishandeling. Hoewel deze aanklachten later vals bleken te zijn, werd Jones niet opnieuw aangesteld als trainer en bleef Hoddle trainer. Hoddle hield tegen alle verwachtingen Southampton in de Premier League.

Hij bouwde zijn trainerscarrière af bij Tottenham Hotspur (2001-2003) en Wolverhampton Wanderers (2004-2006)

Als trainer heeft Hoddle vooral goed gepresteerd met lager aangeschreven teams waar hij op het oog geen bijzondere keuzes maakte of verrassende spelers aantrok/liet debuteren, maar wel een team boven zichzelf kon laten uitstijgen. Vermoed dat hij zijn tactiek goed kan overbrengen en een team goed kan motiveren. Daarnaast was het niet zo zeer een aanvallende of verdedigend ingestelde coach, maar eerder een pragmaticus die zijn strijdplan aanpast aan de beschikbare spelers.

Vergelijking Glenn Hoddle en Abe Lenstra

De Nederlands sportjournalist Herman Kuiphof trok ooit een in een NRC column de parallellen tussen Glenn Hoddle en Abe Lenstra

Glenn Hoddle was een on-Engelse voetballer met een continentale balbeheersing. Hij was geen speler die zich het schompes liep. Een soort Abe Lenstra, zij het meer aan de bal dan de singuliere Fries. Hij was een beetje te vergelijken met Len Shackleton, die in de vijftiger jaren in Hull met Engeland-B tegen Oranje opereerde. Diede bal achter zijn standbeen doorspeelde, wat alle aanwezige Nederlandse journalisten met stomheid sloeg, waarna de Britse collega’s vertelden dat dit één van de vijftig trucjes was die op het repertoire van Shackleton stonden.

Toch kwam die geweldenaar tot niet meer dan vijf interlands, wat gezien zijn hoeveelheid talent belachelijk weinig was. Aan de andere kant hadden alle coaches en keuzecommissies het grootste gelijk van de wereld als zij ‘Shack’ verweten dat op hem niet te rekenen viel.

Het was alles of niets en het genie zelf had er geen flauw idee van wat het vandaag zou worden met hem. Ook hier ligt de vergelijking met Abe voor het grijpen. Nu was Shackleton arrogant, wat Lenstra niet was en Hoddle evenmin. Maar coaches zoeken doorgaans met het zweet op de kop naar zekerheden. Gedeeltelijk berust die zoektocht op een misverstand, maar er zijn talenten die wel heel erg onberekenbaar zijn. En die vallen doorgaans het eerst af. Z

Zo gezien is het nog een mirakel dat Abe het tot 47 interlands bracht en Hoddle tot 53. Wat Shackleton extra tegen had was dat hij vaak de clown speelde en daardoor de indruk vestigde dat het resultaat bij hem alles behalve heilig was.

Een bijkomend probleem met aparte, van geniale vonken voorziene voetballers is vaak dat zij in een elftal moeten spelen dat rondom hen is gebouwd. Terwijl de grote man zich ietwat dromerig over de grasmat beweegt dienen volijverige waterdragers met longen als paarden de gaten op te vullen en het zware opofferende werk te doen. Wachtend en biddend op het ogenblik waarop het genie het moment gekomen acht waarop hij zo mogelijk beslissend kan ingrijpen in de strijd.

Glenn Hoddle was één van de beste Engelse voetballers ooit en moest het naast zijn behoorlijke techniek vooral hebben van zijn geweldige inzicht (gevoel voor ruimte) met de daarbij benodigde passing en harde geplaatste schot. Was niet erg snel, maar had wel een grote actieradius.

Hoddle wordt door velen bestempeld als de beste Engelse middenvelder van de jaren zeventig en tachtig.

Prijzenkast en erelijst:

* UEFA Cup: 1984
* FA Cup: 1981, 1982
* Frans kampioen: 1988 (AS Monaco)
* Nationale elftal: 53 interlands (8 doelpunten)
Individueel:
* PFA (Professional Footballers’ Association) Young Player of the Year: 1979–80
* PFA Second Division Team of the Year: 1977–78
* PFA First Division Team of the Year: 1979–80, 1981–82, 1983–84, 1985–86, 1986–87
* PFA Team of the Century (1977–1996): 2007
* Beste buitenlandse voetballer in de Franse competitie: 1988
* Engelse voetbal Hall of Fame: 2007

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbal Boek, NRC, Herman Kuiphof, zonderwoord.com