101 voetbaliconen: (54) Willy van der Kuijlen

PASPOORT

Geboren: Helmond, 6 december 1946
Overleden:
Nationaliteit: Nederlands
Positie: Aanvallend middenvelder
Clubs: PSV, MVV
Interlands: 22 doelpunten: 7
Doelpunten: PSV: 308, MVV: 3
Trainer: jeugd-, assistent- en spitsentrainer en scout bij PSV

Mister PSV Willy van der Kuijlen wordt door veel PSV supporters gezien als één van de beste PSV spelers aller tijden. De voormalige spits is dan ook één van de meest populaire spelers aller tijden binnen de Eindhovense club. Een andere reden van zijn immense populariteit heeft te maken met zijn lange voetbalcarrière die zich voornamelijk bij PSV afspeelt; maar liefst 18 seizoenen voetbalt de aanvaller in Eindhoven.

Zijn voetbal was van een ongehoorde schoonheid en zuiverheid. Koppen deed hij maar zelden, tackelen nooit, een sliding hebben maar weinigen hem zien maken. Voetbal was voor hem macht hebben over de bal. Kappen en draaien, passen, schieten, scoren. Hij was onvergelijkbaar. Op het veld was en werd Van der Kuijlen zelden kwaad. Eén keertje wel. Willem van Hanegem had geprobeerd hem te schoppen, Willy reageerde met een lullig trapje terug. Hij miste. En kreeg wel geel. De enige kaart in zijn carrière. De meeste trappen die hij uitdeelde troffen wel doel.

Hij speelde een leidende rol bij de successen van PSV in de tweede helft van de jaren zeventig. Hij scoorde in ruim zeventien seizoenen in dienst van PSV 308 en in totaal 311 competitiedoelpunten. Daarmee is hij topscorer aller tijden van de Eredivisie. Vanwege zijn jarenlange trouwe dienst voor de club kreeg Van der Kuijlen de bijnaam ‘Mister PSV’. Een andere bijnaam van hem is ‘Skiete Willy’, vanwege zijn harde schoten met links én rechts.

Van der Kuijlen speelde 22 interlands voor het Nederlands Elftal. Hij scoorde hierin 7 doelpunten. Reden van zijn lage aantal wedstrijden voor Oranje is een conflict met met name Johan Cruijff. Van der Kuijlen bedankt twee keer voor het Nederlands elftal omdat hij niet goed overweg kon met de Amsterdammer.

Ter ere van de voetballer Willy van der Kuijlen staat er bij het Philips Stadion een standbeeld van de aanvaller.

Willy van der Kuijlen clubicoon van PSV is met 311 doelpunten topscorer aller tijden van de eredivisie.
foto: ANP

‘Skiete Willy’

‘Skiete Willy’ gaat over zijn periode bij HVV, de club waar hij opgroeide voordat PSV hem wegplukte. De HVV-supporters van weleer herinneren zich het duel als de dag van gisteren. Stonden ze de hele wedstrijd achter het doel dat Willy onder vuur nam en als hij vijf minuten droogviel, werden ze al ongeduldig. ‘Skiete Willy, d’r zit een kat op de lat!’ (Een Helmonder heet in de volksmond een kattenmepper, een bijnaam die hij te danken heeft aan de eeuwige armoede in de stad. Volgens de overlevering werden de katten vroeger doodgeslagen om ze vervolgens in de pan te gooien en op te eten)’.

Nederlands topscorer

In 1964 vertrok Van der Kuijlen naar PSV. Hiervoor speelde hij tussen 1964 en 1981 in totaal 528 competitiewedstrijden, waarin hij 308 keer scoorde. Van der Kuijlen speelde In het seizoen 1981/82 nog zeventien wedstrijden voor MVV en scoorde daarin driemaal. Met 311 doelpunten is hij topscorer aller tijden van de Eredivisie, met 46 doelpunten voor- sprong op nummer twee Ruud Geels. Hij was in de seizoenen 1965/66 (gedeeld met Piet Kruiver), 1969/70 en 1973/1974 ook topscorer van die jaargangen in de Eredivisie.

1. Willy van der Kuijlen 311 doelpunten (PSV, MVV)
2. Ruud Geels 265 doelpunten ( Telstar / Feyenoord / Go Ahead Eagles / Ajax / Sparta / PSV / NAC)
3. Johan Cruijff 215 doelpunten ( Ajax / Feyenoord)
4. Kees Kist 212 doelpunten (AZ, Heerenveen)
5. Tonny van der Linden 204 doelpunten (DOS)
6. Henk Groot 194 doelpunten (Feyenoord, Ajax)
7. Peter Houtman 178 doelpunten (Feyenoord / FC Groningen / Sparta / FC Den Haag)
8. Sjaak Swart 175 doelpunten (Ajax)
9. Leo van Veen 175 doelpunten (DOS / FC Utrecht)
10. Cor van der Gijp 162 doelpunten (Feyenoord)

PSV: 1964-1981

Van der Kuijlen werd in de seizoenen 1974/75, 1975/76 en 1977/78 met PSV kampioen in de Eredivisie en won in 1973/74 en 1975/76 de KNVB beker met de Eindhovense club. Hij maakte op 1 mei 1974 een hattrick tijdens de die dag met 6-0 gewonnen bekerfinale tegen NAC en scoorde tijdens het twee jaar later gewonnen toernooi onder meer vijf keer in de halve finale uit bij FC Eindhoven (1-8).

Van der Kuijlen won in het seizoen 1977/78 de UEFA Cup met PSV, de eerste Europese prijs in de clubhistorie. Zijn teamgenoten en hij wonnen van achtereenvolgens Glenavon, Widzew Lódz, Eintracht Braunschweig en FC Magdeburg, in de halve finale van FC Barcelona en in de finale van SEC Bastia. Van der Kuijlen scoorde tegen Glenavon (2x), Widzew Lódz en Eintracht Braunschweig en het laatste doelpunt van de met 3-0 gewonnen thuiswedstrijd in de finale. Hij maakte in zijn totale carrière 29 doelpunten in Europees verband: tien in de Europacup 1, elf in de Europa Cup II en acht in de UEFA Cup.

Willy van der Kuijlen met de UEFA Cup in 1978
foto: NOS

Zijn mooiste goal: tegen Bastia in de UEFA Cup-finale in 1978. Willy schoot met rechts op de paal, nam de terugstuitende bal met rechts aan en schoot hem met links in. Hij werd de eeuwige topscorer van PSV en het Nederlandse voetbal. Zijn cijfers zijn niet te verbeteren: 528 wedstrijden voor PSV, 311 doelpunten in zeventien jaar. In het Nederlands elftal maakte hij er slechts zeven, gek genoeg. Drie thuis tegen Finland, twee uit tegen Schotland, negentien keer nul.

Van der Kuijlen beëindigde zijn voetbalcarrière aan het einde van het seizoen 1982/83 in de Belgische Tweede klasse, bij KVV Overpelt Fabriek.

Hard Gras (voetbaltijdschrift) wijdde ooit een hele uitgave over Van der Kuijlen, over de grote successen in zijn periode bij PSV, over zijn interlands en over zijn loopbaan na zijn actieve carrière. Ook passeren vele andere PSV-namen de revue, onder wie Ralf Edström, Kees Rijvers en Romário de Souza Faria. ‘Willy van der Kuijlen, Mister PSV. Gekozen tot Beste Speler van de twintigste eeuw in Eindhoven. En nog altijd all time topscorer van de Eredivisie met 311 goals. Het zijn prachtige kwalificaties (en helaas voor te veel mensen het enige dat ze over hem weten), maar ze zeggen niks over het genie dat er achter schuilgaat. Willy van der Kuijlen is de Beste Vergeten Voetballer van Nederland. En daar heeft hij hard aan meegewerkt door nooit op de voorgrond te treden. Hij is het tegen- overgestelde van wat we tegenwoordig een aandachtsjunk noemen’, schrijft auteur Van der Zanden in zijn voorwoord.

“Van alle voetballers die nooit een afscheidswedstrijd hebben gekregen, was Van der Kuijlen zeker de grootste”. Overigens is het voornamelijk een publicatie óver hem (vandaar ongeautoriseerd), Van der Kuijlen heeft zelf niet actief meegewerkt aan de uitgave. Desalniettemin is het een boeiende editie voor alle PSV-supporters en voetballiefhebbers. Alleen al vanwege de conclusie en tevens titel van Van der Zanden: Willy was de beste.

1978: FC Amsterdam-PSV 0-7. Willy van der Kuylen in duel met De Jonge. Heini Otto kijkt gespannen toe.
foto: Cor Mulder

Journalist Frans van den Nieuwenhof publiceerde in november 2011 het boek ‘Onze Willy – voor altijd Mister PSV’, een biografie van ruim 350 bladzijden. Bij de uitreiking daarvan reikte de toenmalige burgemeester van Helmond Fons Jacobs Van der Kuijlen ook de erepenning van de stad Helmond uit. Bescheiden als altijd liet Willy van der Kuijlen de presentatie van zijn biografie ‘Onze Willy’ over zich heen komen. De begaafde spelmaker was in het veld de vriendelijkste, sportiefste voetballer van allemaal.

Nederlands Elftal

Van der Kuijlen debuteerde op 23 maart 1966 in het Nederlands voetbalelftal. Hiervoor speelde hij 22 interlands, waarin hij zeven doelpunten maakte. Reden van zijn lage aantal wedstrijden voor Oranje is een conflict met met name Johan Cruijff. Van der Kuijlen bedankt twee keer voor het Nederlands elftal omdat hij niet goed overweg kan met de Amsterdammer. Ook met een aantal andere Ajacieden botert het niet zo omdat deze de kant van Cruijff kiezen. Het gaat zelfs zover dat enkele spelers van Ajax onderling regelen dat van der Kuijlen tijdens interlands de bal minder krijgt aangespeeld. Van der Kuijlen voelt zich hierdoor niet meer welkom waarop hij later besluit zijn interlandloopbaan voortijdig te beëindigen.

Voor hem was voetbal een spel, zeker geen oorlog, ook niet op het hoogste niveau.

Werd het dat toch, dan stapte Willy het liefst op. Met een discussie won hij het toch nooit, zeker niet tegen westerlingen. Beroemd is het gesprek dat plaatshad voor Polen-Nederland in 1975. Hij had zich beklaagd over de koninklijke ontvangst die Johan Cruijff en Johan Neeskens kregen toen George Knobel de training stillegde om de twee uit Barcelona te verwelkomen, maar het eigenlijke conflict speelde tussen Cruijff en Jan van Beveren. Een breuk was niettemin het gevolg, Van Beveren en Van der Kuijlen stapten op.

Bij Oranje lag Van der Kuijlen met de Ajacieden overhoop. “Die hadden geregeld dat ik geen bal zou krijgen. Ik had het moeilijk tussen een stuk of vijf, zes van Ajax. Alleen Keizer, dat vond ik wel unne geschikte peer’, zei hij later. ‘Toen speelden Muller, Nuninga, Swart, Keizer, Cruijff en Suurbier in het Nederlands elftal, die speelden elkaar de bal steeds toe. Och, die Ajacieden hebben grotere smoelen, hè. Ik heb gelukkig nooit contact met ze gehad. Amsterdammers liggen me niet zo. Rep is net zo’n manneke als Haan, die praat zichzelf via de pers het Nederlands elftal in. Och, ik heb nooit zo met die zeikerds mee willen slijmen.”

Hij kon heel direct zijn. Haan was een ‘kontenkruiper’, Zwartkruis een ‘huichelaar’, Linder een ‘boerenlul’. Hij stapte op bij Oranje, maar liet zich later toch weer selecteren. Na drie keer bedankte hij opnieuw. Van der Kuijlen voelde zich voor de zoveelste keer onwelkom, gebruikt, misbruikt. In het begin werd hij geselecteerd als Johan Cruijff niet kon (dacht Willy). Dat was soms ook zo.

Nederland tegen Schotland 0-0. Willy van der Kuijlen passeert Mac Kinnon
foto: Ron Kroon / Anefo

George Kessler selecteerde de negentienjarige Van der Kuijlen voor het eerst in 1966, tegelijk met Johan Cruijff en Willy Dullens. De topscorer van PSV was anderhalf jaar eerder van Helmond gekomen. Bij die club drong hij al door tot het UEFA-elftal, waar hij een seizoen lang de enige amateur was.

In het echte Oranje bleef hij op 22 interlands steken: de helft zat er eind 1968 al op, tweeënhalf jaar na zijn debuut. Oranje speelde in de periode-Van der Kuijlen 79 inter- lands, waarvan de PSV’er er dus 57 miste. Van der Kuijlen speelde oefeninterlands en kwalificatiewedstrijden voor het EK 1968, het WK 1970, het EK 1972, het EK 1976 en het WK 1978, maar was nooit actief op een eindtoernooi.

Hij maakte op 3 september 1975 een hattrick tijdens een met 4-1 gewonnen kwalificatiewedstrijd voor het EK 1976 tegen Finland.

Na het voetbal

Na zijn actieve loopbaan keert Van der Kuijlen terug bij PSV. Hij vervult de rol van jeugdtrainer, assistent-trainer en spitsentrainer en later wordt hij toegevoegd aan het scouting-team; op dit moment is Van der Kuijlen internationaal scout. Tevens is de vroegere Skiete Willy lid van verdienste van PSV.

Ook nu hij ouder is geworden, staat zijn naam nog altijd gegrift in het collectieve geheugen van de ware voetballiefhebber. Willy van der Kuijlen maakte in zijn leven ongeveer duizend doelpunten, waarvan 311 in de Eredivisie. Een record dat nooit gebroken zal worden, zolang Nederlandse sterspelers hun toevlucht in het buitenland zoeken. Willy was een echte clubman, hij speelde bijna zijn hele leven voor PSV. De trainers die met hem werkten, roemen zijn ongekende talenten en hadden vaak moeite om door te dringen tot zijn ware aard.

Willy was weerbarstig. Meegaand en dan weer opstandig. Goedlachs en stuurs. Zachtaardig, sociaal en eigenzinnig. Zijn verschenen boek in 2011 vertelt niet alleen het levensverhaal van Onze Willy, het is tevens een fascinerende reis door vele decennia topvoetbal. Een reis vol dromen, intriges, schitterende doelpunten, groot geluk en klein verdriet. De duizenden fans die hem adoreerden beleven die tijd in het boek ‘Onze Willy-‘ opnieuw. Als herinnering aan een fenomenale voetballer, die voor altijd de titel Mister PSV zal dragen.

Standbeeld

In 2004 werden er aan de oostkant van het Philips Stadion standbeelden onthuld van Van der Kuijlen en Coen Dillen, een ander clubicoon van PSV. De bronzen versie Van der Kuijlen, tweebenig, maar van nature rechts, staat schietend met links afgebeeld.

Prijzenkast en erelijst:

* Landskampioen: 1975, 1976, 1978
* KNVB Beker: 1974, 1976
* UEFA Cup: 1978
Individueel
* Topscorer Eredivisie: 1966, 1970, 1974
* Topscorer aller tijden van de Eredivisie

Referenties en bronnen:
Wikipedia, www.bestevoetballers.nl, www.kentudezenog.nl, www.psv.nl, Voetbal International, Hard Gras