101 voetbaliconen: (64) Lothar Matthäus

PASPOORT

Geboren: Erlangen, 21 maart 1961
Overleden:
Nationaliteit: Duits
Positie: Middenvelder / Libero
Clubs: Borussia M’Gladbach, Bayern München, Internazionale, Bayern München, NY/NJ MetroStars
Interlands: 150 doelpunten: 23
Doelpunten: Borussia M’Gladbach: 36, Bayern München: 57, Internazionale: 40, Bayern München: 28
Trainer: Rapid Wien, Partizan Belgrado, Hongarije, Atlético Paranaense, Red Bull Salzburg, Maccabi Netanya, Bulgarije

Als opvolger van Franz Beckenbauer was Lothar Matthäus twintig jaar een centrale figuur in het Duitse voetbal. Hoewel hij als verdediger niet dezelfde kwaliteiten had als Beckenbauer, kon Matthäus op eenzelfde manier vanuit het achterveld de anval opzetten en scoorde hij bovendien meer doelpunten dan Der Kaiser.

Matthäus had zelden last van blessures en beschikte over een bewonderingswaardige Ausdauer (uithoudingsvermogen) en over een opperbeste conditie. Tot op zijn achtendertigste kon hij zich meten met de allergrootsten.

De clubcarrière van Matthäus leverde hem een reeks kampioenschappen op in Duitsland (Bayern München) en Italië (Inter Milan). Succes in de Europa Cup bleef uit, al was hij in 1999, de geweldige finale tegen Manchester United, een fractie van de overwinning verwijderd. Naast alle clubsuccessen manifesteerde Matthäus zich met name op internationaal niveau als een kanjer. Hij vormde bijna tien jaar lang de spil van ‘die Mannschaft’ en hij scoorde de winnende strafschop in de finale van het WK van 1990 tegen Argentinië.

Omdat de zelfverzekerdheid van Matthäus vaak arrogante trekjes vertoonde was hij geen populaire speler en hij was meerdere malen betrokken bij conflicten met collega’s, zelfs met de aimabele Klinsmann.

Met 25 wedstrijden in WK’s blijft Matthäus ongeëvenaard, samen met Antonio Carbajal is hij tevens de enige speler die in vijf wereldkampioenschappen heeft gespeeld.

Alhoewel hij afscheid genomen had van het internationale voetbal maakte hij in 1998 zijn rentree voor het wereldkampioenschap in Frankrijk als vervanger van de geblesseerde Mattias Sammer.

In 1990 werd hij gekozen tot Europees voetballer van het jaar en als beste speler van de wereld.

Tijdens de Europa Cup I finale van 1999 werd Matthäus na 80 minuten vervangen en moest hij vanaf de bank lijdzaam toezien hoe twee late treffers van Manchester United zijn plannen voor verder eremetaal doorkruisten.

Lothar Matthäus als spelmaker (1988-1992) bij Internazionale
foto: Bongarts / Getty Images

Borussia Mönchengladbach: 1979-1984.

Matthäus werd geboren in Erlangen, Beieren, West-Duitsland. Hij begint met voetballen in het jeugdteam van 1. FC Herzogenaurach, een klein stadje in Beieren dichtbij Neurenberg. Hij wordt later (1979) overgenomen door Bundesliga-club Borussia Mönchengladbach. Bij Borussia speelt Matthaus in vijf seizoenen 162 wedstrijden waarin hij 36 doelpunten scoort. Opvallend moment is de bekerfinale tussen Borussia Mönchengladbach en Bayern Munchen in 1984: Matthäus weet al dat hij de overstap naar Bayern gaat maken en mist de beslissende penalty waardoor Borussia de finale verliest.

Bayern München – Internazionale – Bayern München: 1984-2000

Bij Bayern München speelde hij twee periodes; de seizoenen 1984-1988 en die van 1992-2000. 302 wedstrijden, 85 goals, zeven landstitels, driemaal de Duitse beker en de UEFA-Cup in 1996 tot gevolg. Hij werd naar Bayern gehaald als opvolger van Karl-Heinz Rummenigge, die voor 11 miljoen gulden was verkocht aan Inter Milaan.

Na vier seizoen Bayern werd het werd tijd voor een buitenlands avontuur. Matthäus en Bayern teamgenoot Andreas Brehme vertrokken naar Italië. Matthäus bewandelde dezelfde weg als voorganger Rummenigge en toog naar Internazionale in Italië. Hier speelde hij van 1988-1992 en werd kampioen in 1989, won de UEFA Cup in 1991, en werd tot Wereldspeler van het jaar gekozen door de FIFA. Hij speelde 115 wedstrijden voor Inter waarin hij 40 keer het net wist te vinden.

Hij keerde in 1992 terug naar Bayern München, won vier Bundesliga-titels, twee DFB-Pokals, een UEFA-Cup en bereikte in 1999 een tweede Europa Cup-finale. Een dieptepunt voor Matthäus is het feit dat hij gedurende zijn loopbaan geen Europacup I heeft gewonnen. Hij speelde mee in de spectaculaire Champions League finale van 1999 te Nou Camp, Barcelona: Bayern München – Manchester United (1-2). Bayern stond na 90 minuten voor met 1-0, maar in de blessuretijd maakten Ole Gunnar Solskjær en Teddy Sheringham van Manchester United er 2-1 van. Matthäus was in de 80ste minuut gewisseld…

Matthäus twee periodes actief voor Bayern München.
foto: Kicker

Het was de tweede keer dat Matthäus op soortgelijke wijze de finalewedstrijd had verloren. In de finale van 1987 leidde Bayern met 1-0 het grootste deel van de wedstrijd tot twee late goals FC Porto de overwinning opleverde. Kort nadat Matthäus was gestopt met voetballen won Bayern München alsnog de Champions League in 2000-01 en later dat jaar de Intercontinental Cup. Zijn laatste officiële wedstrijd voor Bayern vond plaats in München op 8 maart 2000 en was een Champions League-wedstrijd tegen Real Madrid, die Bayern met 4-1 won.

Major League Soccer: 2000

Tijdens het seizoen 1999-2000 verhuisde Matthäus van Bayern naar het MetroStars-team in New York City. Hij speelde in de VS van maart tot oktober 2000 en ging daarna met pensioen. Tijdens zijn seizoen bij de MetroStars veroorzaakte hij nog een kleine rel door naar St. Tropez te gaan om zich aan rugklachten te laten helpen. In 2018 trok Matthäus, op 57-jarige leeftijd, nog éénmaal zijn voetbalschoenen aan, om 50 minuten te spelen bij de laatste competitiewedstrijd van 1. FC Herzogenaurach, dat het kampioenschap al had veiliggesteld, en Matthäus in staat stelde zijn laatste wedstrijd te spelen bij de club waar zijn carrière begon: “Het was altijd mijn droom om hier mijn laatste competitiewedstrijd te spelen. ”

Matennaaier

Lothar Matthäus heeft in Nederland niet overal een goede naam. Een kaartenpakker en een matennaaier die er niet voor terugdeinst z’n tegenstanders een rode kaart aan te smeren. Daarom stond hij vooral in Nederland symbool voor de Duitser die we vooral níet mochten.

Zeker, hij heeft het vierkante hoofd van een Duitser, hij heeft de kaaklijn van een met zichzelf ingenomen Duitser en hij spreekt een taal die weinig Nederlanders aangenaam in de oren klinkt – Beiers nog wel. En dan is er zijn houding op het voetbalveld. Zo irritant als Duitsers in de ogen van Nederlanders maar kunnen zijn: zelfbewust, arrogant, theatraal, overijverig en gauw geneigd tot provoceren. Wanneer een voetballer waar ook ter wereld doet alsof hij zojuist door een tegenstander meedogenloos is verwond, spreekt men van een Schwalbe en wordt de actie geassocieerd met de naam Lothar Matthäus. Alsof alleen hij het patent heeft op de Schwalbe, lees: stervende zwaan.

“Ik provoceer niet, maar ik intimideer, uit overlevingsdrang,” zei Matthäus ooit tegen de NRC. ,,Mijn mening geven, zowel in als buiten het veld. Het is mijn manier om te overleven. Soms iets te spontaan, maar het is er wel uit, het is wel gezegd”, zei hij ooit. Hij groeide op in Herzogenaurach, onder de rook van Neurenberg. Lothar was kind van een arbeidersgezin. ,,Mijn ouders moesten hard werken om hun kinderen eten te geven. Ik was maar klein van postuur. Door te vechten, mijn mond open te doen en hard te trainen ben ik geworden wat ik nu ben. Ik ben er trots op. Mag ik dan een beetje met mezelf ingenomen zijn? Ik heb het verdiend.”

Hoewel hij een prima voetballer was, groeide hij ook uit tot de meest gehate man op de velden. Zowel bij tegenstanders als bij fans werkte Matthäus als een rode lap op een stier.

In Nederland maakte hij zich bijzonder impopulair tijdens het WK van ’86. Aanleiding was de wedstrijd Duitsland-Denemarken, toen hij de destijds voor PSV spelende Frank Arnesen een rode kaart bezorgde door te simuleren dat deze een overtreding tegen hem had begaan.

Een jaar later probeerde Matthäus als speler van Bayern München in de Europacup- wedstrijd tegen Real Madrid Chendo een kaart aan te smeren door na een duw te gaan rollen. De stoppen sloegen door bij de Spaanse speler Juanito die de Duitser eerst in de rug trapte en vervolgens op het gezicht stapte. Het leverde de Spanjaard een schorsing van vijf jaar op.

Juanito schopt Lothar Matthäus in het gezicht (1987 Halve finale Europa Cup)
foto: Onbekend

Later smeerde Matthäus ook Mark van Bommel een rode kaart aan door zich na een speels duwtje te laten vallen (Bayern-PSV, 1999).

Het probleem van Matthäus is zijn spontaniteit. Hij vindt dat hij moet zeggen wat hij te zeggen heeft. Vergeet niet dat hij in Duitsland ook omstreden is. Zijn vriendschap met Bild-journalist Raimund Hinko, zijn columns in het blad van het Volksempfinden worden niet altijd gewaardeerd door zijn collega’s. Zo heeft hij regelmatig conflicten gecreëerd met oud-bondscoach Vogts en met andere vedetten als Klinsmann, Basler en Kahn en met zijn ex-vrouwen.

Duits elftal: 150 interlands en wereldkampioen

Lothar Matthäus heeft meer interlands gewonnen dan wie dan ook, 150, hij ging naar negen grote internationale toernooien, en werd in 1990 wereldkampioen. Lothar Matthäus maakte zijn EK debuut in 1980 voor West-Duitsland tegen Nederland. Hij viel in de 73ste minuut in voor aanvoerder Bernd Dietz bij een comfortabele voorsprong van 3-0 voor de West-Duitsers. Zes minuten later veroorzaakte Matthäus een strafschop, die werd benut door Johnny Rep. West-Duitsland won uiteindelijk met 3-2. Hij won met deze West-Duitse ploeg het EK van 1980 door België in de finale te verslaan.

Hij speelde ook twee wedstrijden op het WK van 1982 in Spanje; hij speeld als invaller in groepswedstrijden tegen Chili en de beruchte wedstrijd tegen Oostenrijk in Gijón. West-Duitsland bereikte de finale, maar verloor van Italië in het Santiago Bernabéu Stadion in Madrid met 3-1.

Inmiddels had Matthäus een vaste basisplaats in het Duitse elftal voor het WK van 1986 in Mexico, hij scoorde in de achtste finale tegen Marokko. In de finale in het Azteca-stadion in Mexico-stad kreeg hij, ondanks zijn spelverdelende kwaliteiten van coach Franz Beckenbauer de taak om Maradona uit te schakelen. Maradona scoorde dan wel niet in de finale, maar zijn pass naar een teamgenoot zes minuten voor tijd zorgde wel voor de overwinning van Argentinië en West-Duitsland verloor hun tweede opeenvolgende Wereldbekerfinale, dit keer met 3-2.

Lothar Matthäus speelde 150! interlands voor (West) Duitsland
Onbekend

Op het EK van 1988 in West-Duitsland leidde Matthäus het Duitse elftal en scoorde een penalty tegen Nederland (de uiteindelijke winnaars) in de halve finale om zijn team een 1-0 voorsprong te geven, maar Ronald Koeman bracht de score gelijk met een penalty en Marco van Basten scoorde de winnende treffer vlak voor het eindsignaal.

Zijn succes in de Italiaanse competitie, de Serie A, was een voorloper van het nationale team dat uiteindelijk op het WK in Italië van 1990 wist te zegevieren. Liefst zes Duitse internationals speelden in Italië. Matthäus en de West-Duitse ploeg speelden de meeste WK-wedstrijden in Inter’s thuisstadion San Siro. West-Duitsland was het beste team van het toernooi en één van de weinigen die een aanvallende speelstijl koos, in tegenstelling tot de meer verdedigende stijl van de vorige Duitse teams. Matthäus leidde zijn ploeg vanaf het middenveld en scoorde vier doelpunten, waaronder twee tegen Joegoslavië. Hij scoorde het enige doelpunt in de kwartfinale tegen Tsjechoslowakije door een penalty, toegekend in de 25ste minuut van de wedstrijd. West-Duitsland bereikte zijn derde opeenvolgende finale, ditmaal een herhaling van de WK finale van 1986, dus wederom met Argentinië als tegenstander en deze keer kwamen Matthäus en zijn team als winnaar uit de bus door een 1-0 zege dankzij een benutte penalty van van Andreas Brehme in de 85e minuut. Matthäus zei later dat het spelen van het WK in Italië “net zo goed was als een WK thuis in Duitsland spelen”.

1990: Matthäus wordt wereldkampioen met Duitsland.
Onbekend

Hij was geblesseerd en niet in staat om te spelen op het EK van 1992 in Zweden; hoewel een herenigd Duitsland de finale haalde maar met 2-0 werd verrast door Denemarken. Op het WK van 1994 in de Verenigde Staten, was Matthäus wederom aanvoerder van het Duitse team, maar nu in de rol van libero. Hij scoorde door een penalty in de kwartfinale tegen Bulgarije, dat tevens een record was voor Matthäus vanwege zijn 21e WK-wedstrijd, maar de Bulgaren scoorden tweemaal in drie minuten en daarmee werd de titelverdediger uitgeschakeld. Na het WK van 1994 werd verwacht dat het Matthäus laatste toernooi zou zijn, hoewel hij niet officieel had bedankt. Matthäus werd echter niet meer opgeroepen voor het nationale team, vanwege een ruzie met aanvoerder Jürgen Klinsmann en coach Berti Vogts. In zijn afwezigheid won Duitsland het EK van 1996 dat in Engeland werd gehouden.

Verrassend genoeg werd hij opgeroepen voor het WK 1998 in Frankrijk ter vervanging van de geblesseerde libero Matthias Sammer. Hij zat op de bank bij de overwinning op de Verenigde Staten, maar kwam er als vervanger in tegen Joegoslavië en hielp het team aan een 2-2 gelijkspel. Hij werd de tweede speler die in vijf verschillende Wereldkampioen- schappen speelde, een evenaring van het record van de Mexicaanse keeper Antonio Carbajal. Het record van Matthäus wordt vaak afgezet tegen het record van de Italiaanse doelman Gianluigi Buffon, die echter slechts in vier WK’s heeft gespeeld. Matthäus haalde in 1998 de kwartfinale, waarin werd verloren van Kroatië met 3-0, en bracht zijn totaal van WK-wedstrijden tot een record van 25.

Hij speelde zijn laatste drie interlands op Euro 2000 in België en Nederland, zijn 150e interland was tegen Portugal, het EK van 2000 was voor Duitsland rampzalig na uitschakeling in de eerste ronde. Matthäus speelde slecht in de eerste groepswedstrijd tegen Roemenië, waardoor Oliver Bierhoff en andere belangrijke Duitse spelers de vervanging van Matthäus begonnen te eisen, maar coach Erich Ribbeck hield vast aan Matthäus.

Matthäus raakte in 2016 een record kwijt dat hij sinds 2000 op zijn naam had staan. De Hongaarse doelman Gabor Kiraly onttroonde Matthäus als de oudste speler ooit op een EK-eindronde met een leeftijd van 40 jaar en 75 dagen. Matthäus was tijdens Euro 2000 39 jaar 91 dagen toen hij in actie kwam voor Duitsland tegen Portugal.

Trainerscarrière

Zijn palmares als trainer bleef bescheiden, ondanks een landstitel met Partizan Belgrado en Red Bull Salzburg, in de rol van assistent. Hij was ook trainer bij Rapid Wien en het Hongaarse nationaal elftal. Hij slaagde er niet in met dit team het Wereldkampioenschap voetbal 2006 te bereiken.

Per 1 februari 2006 was hij trainer van Clube Atlético Paranaense in Brazilië, waar hij al snel ontslag nam ondanks slechts één wedstrijd niet gewonnen te hebben. Matthäus kreeg in 2006 nog een schorsing van dertig dagen als coach van het Braziliaanse Atlético Paranaense voor een middelvinger aan het adres van de dienstdoende scheidsrechter.

Met ingang van juli 2008 was hij aangesteld als trainer van de Israëlische club Maccabi Netanya. In het najaar van 2010 volgde hij Stanimir Stoilov op als bondscoach van Bulgarije. Na negen duels hield Matthäus het in september 2011 voor gezien bij de Bulgaren.

Hierna leek geen enkele club het aan te durven de driftkikker voor de ploeg te zetten. In 2009 beklaagde Matthäus zich al in Bild al over het gebrek aan interesse in Duitsland. “Ik snap niet wat men in Duitsland tegen mijn persoontje heeft. Tegen de trainer Matthäus kan men in ieder geval niets hebben. Ik heb altijd aanvallend voetbal gespeeld met mijn ploegen, heb in het buitenland prijzen gewonnen en heb jonge spelers kansen gegeven. Blijkbaar valt niemand dat op.”

Een sterk Bayern-imago en het feit dat Lothar Matthäus in boulevardkrant Bild iets te vaak van zich doet spreken, lijkt de Bundesliga-clubs af te schrikken met de voormalig Wereldvoetballer in zee te gaan.

Prijzenkast en erelijst:

* Landskampioen Bundesliga (Bayern München): 1985, 1986, 1987, 1994, 1997, 1999, 2000
* DFB-Pokal (Duitse beker): 1986, 1998, 2000
* DFB-Supercup: 1987
* Fuji-Cup: 1987, 1988, 1994, 1995
* UEFA Cup: 1996 (Bayern München)
* DFB-Ligapokal (kleine competitie voor de start van het seizoen): 1997, 1998, 1999
* Landskampioen Serie A (Inter Milan): 1989
* Supercoppa Italiana: 1989
* UEFA Cup: 1991 (Inter Milan)
* MLS Eastern Division Champion: 2000 (V.S.)
International
* Europees kampioen: 1980
* Wereldkampioen: 1990
* U.S. Cup: 1993 (V.S.en 3 gastelftallen)
Individueel
* Kicker Sportmagazin, elftal van het seizoen: 1983, 1985, 1988, 1993, 1994
* UEFA team van het tournooi: EK 1988
* FIFA World Cup Silver Ball: 1990
* FIFA World Cup All-Star Team: 1990
* Voetballer van het jaar in Duitsland: 1990, 1999
* FIFA World Player of the Year: 1991
* Doelpunt van het seizoen (Duitsland): 1990, 1992
* World Soccer Awards Player of the Year: 1990
* IFFHS (International Federation of Football History & Statistics) World’s Best Player: 1990
* Ballon d’Or (Gouden Bal): 1990
* Pirata d’Oro (Inter Milan speler van het jaar): 1991
* FIFA XI: 1996, 1997, 2001
* FIFA 100
* Golden Foot legends award (onderscheiding als voetballer en persoonlijkheid): 2012
* IFFHS (International Federation of Football History & Statistics) Legends
* Inter Hall of Fame: 2018
* Bayern Munich All-time XI

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbalboek, Telegraaf, NRC, www.rtlnieuws.nl, www.kentudezenog.nl, www.hpdetijd.nl, www.hln.be, www.bestevoetballers.nl