101 voetbaliconen: (73) Morten Olsen

PASPOORT
Geboren: Vordingborg, 14 augustus 1949
Overleden:
Nationaliteit: Deens
Positie: Libero / Verdedigende middenvelder
Clubs: Vordingborg IF, Boldklubben 1901, Cercle Brugge, RWDM, Anderlecht, FC Köln
Interlands: 102 doelpunten: 4
Doelpunten: Boldklubben 1901: 2, Cercle Brugge: 10, RWDM: 4, Anderlecht: 3, FC Köln: 2
Trainer: Brøndby IF, FC Köln, Ajax, Denemarken

Mooi mens, die Morten. Integer, fatsoenlijk. Een stijlvolle voetballer was hij, met een prachtige carrière, onder meer bij Anderlecht en FC Köln.

Morten begon op jonge leeftijd in zijn geboortestad bij Vordingborg IF als centrale verdediger. In 1968 debuteerde hij in het A-elftal van die club. Olsen was toen 19 jaar. Olsen speelde ook nog drie seizoenen voor het Deense B1901 Nykobing voordat hij naar het buitenland vetrok.

De stijlvolle Deense verdediger Morten Olsen brak door bij Cercle Brugge en trok al gauw de aandacht van de topclubs. Na vier jaar RWDM trok hij op zijn 31ste naar aartsvijand Anderlecht waar hij nog de mooiste jaren van zijn carrière beleefde. Zo won Olsen drie titels (1981, 1985 en 1986) en de UEFA Cup (1983) met paarswit. Olsen werd één van de belangrijkste spelers van Anderlecht uit de jaren 80 en in totaal droeg hij 173 keer het paarse shirt.

Olsen sloot zijn carrière af bij het Duitse Köln.

Olsen speelde in zijn carrière in totaal 102 interlands en scoorde 4 keer voor zijn vaderland Denemarken. Morten Olsen leidde het Deense elftal als aanvoerder naar 3 toernooien: het EK 1984, het WK 1986 en het EK 1988. Zijn laatste interland speelde hij op 18 juni 1989 tegen Brazilië, ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van de Deense voetbalbond.

Daarna ging hij als trainer aan de slag bij het Deense Bröndby. In de zomer van 1997 vertrok hij vervolgens naar Ajax. In zijn eerste seizoen in Amsterdam won hij direct de dubbel, maar dat kon niet voorkomen dat hij in december 1998 op straat werd gezet.

In 2000 ging Olsen vervolgens aan de slag als bondscoach van Denemarken. Die functie bekleedde hij vijftien jaar lang. Onder zijn leiding kwalificeerde Denemarken zich voor de WK’s van 2002 en 2010 en de EK’s van 2004 en 2012. Na het mislopen van het EK in 2016 kondigde Olsen zijn vertrek bij het nationale elftal aan.

De stijlvolle en solide verdediger Morten Olsen hier als aanvoerder van het Deense elftal
foto: France Football, Issue October 17, 1995

Clubcarrière: 1968-1989

Morten Olsen, een centrale verdediger, begon op jonge leeftijd in zijn geboortestad bij Vordingborg IF. In 1968 debuteerde hij in het A-elftal van die club. Olsen was toen 19 jaar. In 1970 verhuisde Olsen naar B 1901 Nykøbing, een club die toen in de Eerste Klasse van Denemarken voetbalde. De Deense verdediger bleef er drie seizoenen en vetrok daarna naar het buitenland.

Zo kwam hij in 1972-1973 terecht in België bij Cercle Brugge. Morten Olsen werd meteen een vaste waarde bij Cercle en speelde 4 seizoenen lang bijna elke wedstrijd mee. Dit bleef niet onopgemerkt en er kwamen al gauw grotere clubs uit België een kijkje nemen. Verder kluste Olsen bij in de slagerij van Jeanne Duplessis. In 1976 trok Olsen naar RWDM, dat net landskampioen was geworden. Ook daar werd de Deense voetballer een vaste waarde en speelde hij bijna elke wedstrijd mee.

In 1980 trok de toen 31-jarige verdediger naar RSC Anderlecht. In de loop van de jaren ’70 en ’80 had Anderlecht een uitstekende lichting getalenteerde Deense voetballers in de rangen. Torsten Andersen, Kenneth Brylle, Henrik Andersen, Per Frimann, Benny Nielsen, Frank Arnesen en uiteraard centraal verdediger Morten Olsen, die bij Anderlecht op een leeftijd debuteerde waarop de meeste spelers al aan hun afscheid beginnen te denken. Eénendertig jaar was hij toen hij in ’80 aankwam, samen met trainer Tomislav Ivic. Tot zijn vertrek in ’86 zou hij zich een uiterst nuttige en voorbeeldige speler tonen.

Morten Olsen op latere leeftijd nog belangrijk voor Anderlecht.
foto: Onbekend

Met zijn natuurlijke autoriteit, zijn sobere en efficiente spel gestoeld op een uitstekende fysieke conditie die hij in zijn ééntje onderhield door voor of na de groepstrainingen zelf nog eens door te trainen groeide hij al gauw uit tot een centrale pion in het systeem van Ivic. Als centraal verdediger mocht hij samen met verdedigende middenvelder Ludo Coeck naar voor schuiven wanneer de gelegenheid zich aanbood. Toen Paul Van Himst het roer overnam, verwisselde hij Luka Peruzovic en Olsen onderling van positie. Ook als libero toonde de Deen zich een uitstekende organisator en een elegante speler, die altijd aan het collectief dacht in plaats van aan zichzelf. Met Anderlecht speelde hij twee Europese finales. Hij won er één (tegen Benfica) en verloor de ander (tegen Tottenham). Hij won met de Brusselse club drie keer het kampioenschap. In totaal droeg hij 173 keer het paarse shirt.

Op zijn zevenendertigste stapte hij op, niet om op lager niveau uit te bollen, maar om nog een paar jaar libero te spelen bij F.C. Köln in de Bundesliga. Olsen verbleef er drie seizoenen en stopte in 1989 met voetballen; hij was toen veertig jaar.

Interlandcarrière: 1970-1989

Olsen debuteerde in september 1970 voor het nationale team van Denemarken onder de 21 en scoorde daarin een doelpunt in een 2-2 gelijkspel tegen de onder-21 van Polen. Drie weken later werd hij opgeroepen voor het Deense nationale elftal. Onder leiding van de Oostenrijkse bondscoach Rudi Strittich maakte hij zijn debuut voor het Deens voetbalelftal op 23 september 1970 in de wedstrijd tegen Noorwegen (0-1). Olsen begon die wedstrijd in de basis. maar werd na 55 minuten vervangen in een duel dat gespeeld werd in het kader van de strijd om de Nordic Cup.

Hij speelde zijn eerste interland als rechtsbuiten, maar uiteindelijk werd hij een vaste waarde als een verdedigende middenvelder. Hij hielp Denemarken zich te kwalificeren voor de Olympische Spelen van 1972, maar hij kon zelf niet deelnemen aan het toernooi, aangezien hij net daarvoor een profcontract bij Cercle Brugge had getekend.

Tijdens zijn periode bij Anderlecht, in juni 1981, werd Olsen de zevende Deen die 50 wedstrijden speelde voor de Deense nationale ploeg. Voor Olsen’s 53e interland, in april 1983, werd hij door de Duitse trainer van Denemarken, Sepp Pionte, tot aanvoerder benoemd om de afscheid nemende Per Røntved te vervangen zowel als libero en als aan-voerder. Olsen speelde als aanvallende libero en had een verdedigende middenvelder, Jens Jørn Bertelsen, die zijn positie overnam als Olsen de aanval zocht. Olsen overtuigde Piontek samen met verdediger Søren Busk met de agressieve buitenspelval zoals dit ook bij Anderlecht, onder aanvoering van Olsen, werd uitgevoerd.

Morten Olsen voor Denemarken waar hij 102 interlands voor speelde.
foto: Onbekend

Olsen leidde het Deense team dat zich kwalificeerde voor het Europees Kampioenschap 1984. Het was de eerste internationale deelname van Denemarken aan een toernooi sinds de Olympische Spelen van 1972. Denemarken bereikte de halve finale, voordat het door Spanje werd uitgeschakeld door penalty’s. In oktober 1985 werd Olsen de tweede Deen, na Per Røntved, die 75 interlands speelde. Hij dirigeerde Denemarken op het Wereld- kampioenschap van 1986, Denemarken’s eerste WK, naar de tweede ronde waarin het wederom door Spanje werd uitgeschakeld. Olsen’s meest opvallende actie bij het toernooi was in de 2-0 overwinning tegen West-Duitsland in de groepsfase. Hij begon op zijn eigen helft met een niet te stoppen dribbelende run die pas gestopt werd door een overtreding in het West-Duitse strafschopgebied. Jesper Olsen benutte vervolgens de penalty en bracht de Denen op een 1-0 voorsprong. Olsen werd beschouwd als één beste spelers op het WK, en hij werd vervolgens tot Deens speler van het jaar 1986 gekozen.

Terwijl hij bij Köln verhuisde naar een middenveldpositie, bleef Olsen als een libero voor Denemarken spelen. Hij bracht Denemarken als aanvoerder naar het Europees Kampioenschap in 1988, waar Denemarken werd uitgeschakeld in de groepsfase. Tijdens het toernooi bleek Olsen te traag voor de liberopositie, en schoof op als verdedigende middenvelder, waarbij de libero positie door Lars Olsen werd overgenomen.

Morten Olsen beëindigde zijn internationale loopbaan na het Europees Kampioenschap van 1988, na 99 interlands gespeeld te hebben, maar hij werd 10 maanden later opnieuw opgeroepen. Olsen werd de eerste Deen die 100 interlands voor het nationale team speelde. Zijn laatste interland speelde hij op 18 juni 1989 tegen Brazilië. Ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van de Deense voetbalbond speelde de nationale selectie een mini-toernooi, met deelname van Zweden en Brazilië. In het duel tegen de Zuid-Amerikanen nam Olsen de openingstreffer voor zijn rekening. Hij werd na 62 minuten gewisseld voor Jan Bartram (FC Bayer 05 Uerdingen). Denemarken won het duel met 4-0.

In totaal speelde Morten Olsen 102 interlands en scoorde daarin vier doelpunten. Hij werd recordhouder als aanvoerder van het Deense elftal met een totaal van 50 wedstrijden als aanvoerder, een record dat in 1992 door Lars Olsen werd verbroken, terwijl zijn record aantal interlands werd verbroken door Peter Schmeichel in 1998. In zijn hele inter- nationale carrière, kreeg Morten Olsen slechts één gele kaart.

Olsen werd twee keer verkozen tot Deens voetballer van het jaar.

Morten Olsen had ook het record als de oudste speler in de geschiedenis van het EK. Zijn record stond op 38 jaar en 308 dagen toen hij in 1988 met 2-0 verloor van Italië. Olsen was 37 dagen ouder dan Peter Shilton, de keeper van Engeland die twee dagen eerder zijn 100e interland tegen Nederland speelde. Het record van Olsen werd verbroken door Lothar Matthäus die met 39 jaar en 91 dagen de oudste speler werd tijdens het EK 2000 in de wedstrijd tussen Duitsland en Portugal.

Trainerscarrière: 1990-2016

In 1989, het jaar dat hij stopte met voetballen, begon hij aan zijn carrière als trainer bij het Deense Brøndby IF. Daar bleef hij drie seizoenen lang trainer. Na een korte tijd zonder club ging Olsen terug aan de slag als voetbalcoach van zijn oud-club 1. FC Köln. Olsen predikte bij beide clubs aan aanvallende voetbalfilosofie. Successen bleven echter uit, waardoor beide aanstelling in een voortijdig ontslag eindigden.

Morten Olsen als Ajax trainer met zijn landgenoot en Ajax speler Michael Laudrup.
foto: Polfoto

Ajax

Olsen bleef tot 1996 in Duitsland en begon in 1997 als coach van Ajax. Ajax won in het seizoen 1997/1998 onder Olsens leiding de dubbel en reikte tot de kwartfinale van het UEFA Cuptoernooi, waarin Spartak Moskou te sterk bleek voor de Amsterdammers. Het eerste jaar van Olsen bij Ajax werd een recordseizoen. Het doelsaldo van +90 (112-22) was een record in de Eredivisie en ook het behaalde puntenaantal van 89 was sinds begin jaren zeventig niet meer gezien.

Het tweede seizoen in de hoofdstad werd voor Olsen een dramatisch jaar. Conflicten met de gebroeders Frank de Boer en Ronald de Boer verstoorden de rust in en rond de Arena. Aan het einde van het 1998 kwamen de witte zakdoekjes tevoorschijn op de tribune en enkele dagen later was het gedaan met de baan van Olsen.

Bondscoach

In 2000 werd Olsen de bondscoach van Denemarken. Hij tekende bij de Deense bond een contract tot 2010, dat nadien werd verlengd tot 2015. Op 17 november 2015, nadat Denemarken was uitgeschakeld voor deelname aan het EK voetbal 2016, kondigde hij zijn afscheid aan. Hij had de selectie 166 duels onder zijn hoede. Olsen werd opgevolgd door de Noor Åge Hareide.

Morten Olsen is getrouwd met een Belgische. Hij spreekt naast Deens ook Nederlands, Duits, Frans en Engels.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen België (Anderlecht): 1981, 1985, 1986
* UEFA Cup (Anderlecht): 1983
Deens elftal
* interlands: 102 doelpunten: 4
Individueel
* Deens voetballer van het jaar: 1983, 1986
* UEFA European Football Championship Teams of the Tournament: 1984
* Danish Football Hall of Fame
Trainer
* Deens Kampioen (Brøndby IF): 1990, 1991
* Nederlands kampioen (Ajax): 1998
* KNVB Beker (Ajax): 1998

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbal Boek, nl.annysings.com, www.anderlecht-online.be, www.ajaxlife.nl, www.twentesport.com