101 voetbaliconen: (83) Luigi Riva

PASPOORT

Geboren: Leggiuno, 7 november 1944
Overleden: –
Nationaliteit: Italiaans
Positie: Aanvaller
Clubs: Legnano, Cagliari
Interlands: 42 doelpunten: 35
Doelpunten: Legnano: 5, Cagliari: 164
Trainer:

Luigi Riva, één van de grootste voetbalsterren van Italië in de jaren zestig, begon op laag niveau bij Legnano en Cagliari, maar werd met zeven goals in de kwalificatiereeks voor het WK van 1970 de grote held van de aanval van de Azzurri. Hij was op het toernooi nog steeds in vorm, scoorde de winnende treffer tegen Duitsland in de halve finale en eindigde als topscorer van Italië, waarmee hij zijn totaal in interlands opkrikte tot 22 doelpunten in 21 wedstrijden.

Riva’s hoogtepunt lag rond het WK van 1970. Hij was in het voorgaande seizoen voor de derde keer in vier jaar topscorer van de Serie A geworden en had Cagliari met zijn goals aan de eerste scudetto in de clubgeschiedenis geholpen.

Een paar maanden na het WK brak Riva echter voor de tweede keer in zijn carrière een been. Aanvankelijk was er de vrees dat hij nooit meer zou spelen, maar de twijfelaars kregen ongelijk en hij herstelde volledig, hij werd niet voor niets ‘ De Donderslag’ genoemd. Sterker nog, hij drukte de onzekerheid over zijn fitheid dermate effectief de kop in dat Juventus in 1973 een miljoenenbod op hem deed. Cagliari wilde hem wel verkopen, maar Riva gaf er de voorkeur aan op Sardinië te blijven, het eiland waar hij geboren was. Na een teleurstellend WK in 1974 stopte hij met voetballen en trad hij toe tot het bestuur van Cagliari.

Hij maakte in 1965 op 21-jarige leeftijd zijn interlanddebuut, maar veroverde pas drie jaar later een vaste plaats in het Italiaanse elftal. Riva speelde mee in de overgespeelde finale van het EK in 1968 en scoorde de openingstreffer van de 2-0 overwinning. Hij scoorde 35 doelpunten in 42 interlands, één van de hoogste gemiddelden ooit.

Riva brak met zijn snoeiharde schot ooit een arm van een toeschouwer tijdens een warming-up voor een wedstrijd. Een paar dagen later brak hij een been, waarna hij zes maanden was uitgeschakeld.

Luigi Riva driemaal topschutter van de Serie A (1967, 1969 en 1970)
foto: IPP/ivo felsineao

Jeudgjaren

Luigi Gigi Riva, werd op 7 november 1944 geboren in het kleine Leggiuno, een dorpje aan het toeristische Lago Maggiore. De familie Riva was arm: moeder Edis was huisvrouw en vader Ugo werkte als kleermaker. Luigi was slechts negen jaar toen vader Ugo stierf. Hij kreeg tijdens het werk in de fabriek een rondslingerend stuk metaal in zijn buik en daardoor moest moeder Edis aan het werk om het gezin te onderhouden. Fausta, de zus van Luigi, nam de taak als moeder op zich.

Luigi begon met voetballen bij de amateurs van Laveno Mombello, vlakbij Leggiuno. Niet veel later zou hij naar Legnano gaan, een profclub die op dat moment in de Serie C, het derde niveau in Italië, speelde. Als linksbinnen viel hij op door zijn snelheid en zijn sterke linkerbeen – na 22 wedstrijden had Cagliari genoeg gezien en die club haalde Gigi in 1962 voor 37 miljoen lire (omgerekend een kleine twintigduizend euro) naar de gelijknamige plaats op Sardinië.

Cagliari: 1963-1976

In dat jaar speelde Rossoblu – ‘roodblauw’, naar de clubkleuren – in de Serie B, maar twee jaar later zou het voor het eerst in de geschiedenis promoveren naar de Serie A, de hoogste voetbalcompetitie. Niet veel later, in 1965, werd Luigi voor het eerst opgeroepen voor het nationale elftal.

Hij was intussen omgevormd tot een allround-spits. Dat sterke linkerbeen bleef zijn handelsmerk, maar steeds beter ging ook het rechter ‘ chocoladebeen’ functioneren en alsof dat nog niet genoeg was, nam ondanks zijn lengte (1,80 meter) ook zijn kopkracht toe. Wat hem echter altijd herinnerde aan zijn plek aan de linkerkant, was zijn rugnummer 11. Gianni Brera, een Italiaanse sportjournalist en schrijver, gaf hem de bijnaam rombo di tuono, dat zoveel betekent als ‘donderslag’. Die term was geenszins overdreven, want in 1967, 1969 en 1970 werd Luigi topscorer in de Serie A en daartussenin, in 1968, hielp hij Italië aan de eerste – en tot nu toe enige – Europese titel, door te scoren in de finale tegen Joegoslavië.

Een jaar later zou hij met Cagliari de eerste landstitel vieren.

Uiteindelijk zou Luigi Riva 315 wedstrijden spelen voor Cagliari, waarin hij 164 keer scoorde. Hij werd driemaal topschutter van de Serie A (1967, 1969 en 1970) en met Cagliari werd hij in 1970 kampioen.

Luigi Riva in de serie A voor Cagliari
foto: Onbekend

Zijn liefde voor de club, het eiland en de stad was groot: dat bleek bijvoorbeeld in 1973, toen het grote Juventus hem na degradatie van Cagliari benaderde. Gigi wees het aanbod resoluut af en tot het einde van zijn carrière in 1976 zou hij spelen voor ‘zijn’ Cagliari.

Nog altijd woont Riva op het eiland en als eerbetoon aan Riva haalde Cagliari ‘zijn’ nummer 11 uit de roulatie.

Nationale elftal van Italië

Na een aantal indrukwekkende wedstrijden voor Italiaanse jeugdteams, maakte Riva zijn debuut voor Italië op twintigjarige leeftijd op 27 juni 1965, in een 2-1 vriendschappelijke nederlaag tegen Hongarije, hij was de eerste Cagliari-speler die uitkwam voor het nationale elftal. Zijn internationale carrière ging moeizaam van start, na zijn tweede interland, een vriendschappelijk gelijkspel tegen Frankrijk in maart 1966, werd hij bekritiseerd door de bekende journalist Gianni Brera, die Riva beschreef als een “eenbeenig” en een “incomplete speler”.

Hij werd dan ook niet geselecteerd voor de 22 spelers die naar het WK van 1966 gingen, hoewel hij toch werd meegenomen door manager Edmondo Fabbri, om samen met Mario Bertini, als een extra reserve internationale ervaring op te doen. Italië werd uitgeschakeld in de eerste ronde van het toernooi. Op 1 november 1967 scoorde Riva zijn eerste doelpunt in zijn vierde interland, een 5-0 thuisoverwinning tegen Cyprus, in een kwalificatie- wedstrijd voor het EK 1968. Riva scoorde overigens een hatrick in deze wedstrijd.

Luigi Riva in actie voor Italië
foto: Onbekend

Riva maakte deel uit van het Italiaanse elftal dat in 1968 Europees kampioen werd. Riva had last van een blessure, maar was op tijd fit voor de finale, een extra beslissingswedstrijd tegen Joegoslavië, hij scoorde de openingsgoal in de twaalfde minuut in een wedstrijd die Italië met 2-0 won en daarmee Europees kampioen werd. Riva werd opgenomen in het elftal van het toenooi vanwege zijn goede wedstrijd in de finale.

Op 22 november 1969 scoorde Riva een beroemde duikkopbal in een 3-0 overwinning in een wereldbeker kwalificatiewedstrijd tegen Oost-Duitsland. In de voorgaande kwalificatieinterlands voor het WK van 1970 had Riva 19 doelpunten gescoord in slechts 16 wedstrijden. Op het WK van 1970 in Mexico werd er veel van Riva verwacht. Hij stelde teleur door in de drie groepswedstrijden niet te scoren, maar Riva kwam sterk terug in de knock-out rondes. Hij scoorde tweemaal tegen gastland Mexico, beide assists waren van Gianni Rivera, en speelde een belangrijk rol in die 4-2 overwinning.

Riva scoorde vervolgens een cruciaal doelpunt in de verlenging, zijn 22e in 21 interlands, tegen West-Duitsland in de 4-3 halve finale-overwinning in een wedstrijd bekend staat als de “Wedstrijd van de Eeuw”. Journalist Mario Grismondi becommentarieerde het doelpunt van Riva tegen West-Duitsland als volgt: “De beste goal in de beste wedstrijd in de beste sport in de wereld.” Italië werd in de finale met 4-1 geklopt door Brazilië. Riva werd de topscorer van Italië op het WK van 1970 met drie doelpunten.

Na het toernooi brak Riva zijn rechterbeen in een Europese kwalificatiewedstrijd later dat jaar tegen Oostenrijk na een harde overtreding van de Oostenrijkse verdediger Norbert Hof.

Op 31 maart 1973 scoorde Riva vier doelpunten in een thuisoverwinning van 5-0 tegen Luxemburg, een kwalificatiewedstrijd voor de Wereldbeker, en werd één van de slechts zes Italiaanse spelers die vier doelpunten in één interland scoorden. Op 29 juni werd Riva topscorer aller tijden van het Italiaanse elftal met 33 doelpunten, nadat hij gescoord had in vriendschappelijke wedstrijd tegen Brazilië. Hiermee kwam hij gelijk met Giuseppe Meazza, die verklaarde dat Riva wel een goede speler is, maar dat hij veel doelpunten had gescoord tegen mindere tegenstanders als Cyprus en Turkije, maar dat zijn doelpunten veel belangrijker waren geweest.

Riva overtrof later het record van Meazza met zijn 34e internationale doelpunt in een 2-0 thuisoverwinning in een vriendschappelijke wedstrijd tegen Zweden op 29 september 1973, en scoorde zijn laatste en 35e doelpunt voor Italië later dat jaar, op 20 oktober, in een 2-0 thuisoverwinning tegen Zwitserland, een kwalificatiewedstrijd voor de Wereldbeker.

Luigi Riva topscorer van Italië aller tijden.
foto: Onbekend

Riva kampte met blessures op het WK van 1974 en haakte af voor de derde groeps- wedstrijd tegen Polen. Polen schakelde Italië definitief uit met 2-1. Riva speelde zijn laatste en 42e interland op 29-jarige leeftijd in de tweede groepswedstrijd van het toernooi, een 1-1 gelijkspel tegen Argentinië, op 19 juni 1974.

Riva is momenteel nog steeds Topscorer van Italië aller tijden, met 35 doelpunten in slechts 42 wedstrijden, met een gemiddelde van 0,83 goals per wedstrijd. Riva is ook topscorer van Italië in een combinatie van de WK kwalificatiewedstrijden en WK wedstrijden met een totaal van 17 doelpunten. Hij tevens topscorer van Italie in WK kwalificatiewedstrijden met 14 doelpunten.

Hall of Fame

In 2011 werd hij vanwege zijn verdiensten opgenomen in de Hall of Fame van het Italiaanse voetbal. Ook Marco van Basten viel deze eer ten deel in 2012 vanwege zijn verdiensten als speler van AC Milan (in de periode van 1987 tot 1995) werd hij in de Hall of Fame gekozen. Van Basten mag zich verheugen in het gezelschap van Roberto Baggio, Michel Platini, Gigi Riva en Giuseppe Meazza.

Na zijn jaren als profvoetballer bleef Luigi Riva betrokken bij het voetbal. Een club trainen deed hij nooit, maar hij richtte de eerste voetbalschool van Sardinië op, was kort voorzitter van Cagliari en in 1990 trad hij in dienst van de FIGC, de Italiaanse voetbalbond. Tot 2013 zou hij in dienst zijn als teammanager en vertrouwenspersoon van het Italiaanse elftal. Gezondheidsredenen deden hem besluiten om te stoppen.

Prijzenkast en erelijst:

* Kampioen Italië (Serie A – Cagliari): 1969–70
Italië:
* 42 interlands, 35 doelpunten
* Europees kampioen 1968
Individueel
* Serie A Topscorer: 1966–67, 1968–69, 1969–70
* Ballon d’Or (Gouden Bal): 1967 – 13e, 1968 – 6e, 1969 – 2e, 1970 – 3e
* UEFA European Championship Team of the Tournament: 1968
* World Soccer’s 100 Greatest Footballers of All Time: 1999
* Golden Foot “Football Legends”: 2005
* Italian Football Hall of Fame: 2011
* Walk of Fame of Italian sport: 2015

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbal Boek, Voetbal International, www. sportsxl.nl, www.soccernews.nl