101 voetbaliconen: (96) Giovanni Trapattoni

PASPOORT

Geboren: Cusano Milanino, 17 maart 1939
Overleden: –
Nationaliteit: Italiaans
Positie: Verdedigende middenvelder / Verdediger
Clubs: AC Milan, Varese
Interlands: 17 doelpunten: 1
Doelpunten: AC Milan: 3
Trainer: AC Milan, Juventus, Internazionale, Juventus, Bayern München, Cagliari, Bayern München, FiorentinaItalië, Benfica, VfB Stuttgart, Red Bull Salzburg, Ierland, Vaticaanstad

Giovanni Trapattoni is volgens velen de opmerkelijkste figuur in het naoorlogse Italiaanse voetbal. Niemand heeft zolang en in zo veel gedaanten aan de Italiaanse top gestaan als Trapattoni. Als formidabele centrale verdediger voor AC Milan werd zijn naam in één adem genoemd met de uitvoering van het catenaccio in het begin van de jaren zestig. Het was een meedogenloos verdedigend systeem, maar met twee Europa Cups (1963 en 1969) maakte AC Milan naam als grote Europese club.

Zijn beste prestatie als speler was als mandekker van Pelé in de Italiaanse overwinning op Brazilië in San Siro, 1963.

Zijn overstap van speler naar coach leek naadloos te verlopen. Na een onopvallend begin bracht de overstap naar Juventus hem opmerkelijke successen. De zwart-witten waren niet te houden, met Zoff, Cabrini, Scirea, Rossi c.s., die ook het fundament vormden van het nationale elftal dat in 1982 het WK won.

Bij Inter Milan was zijn succes te danken aan Duitse topvoetballers zoals Matthäus, Brehme en Klinsmann.

De volgende stap was dus Bayern München, al was dat heel ongebruikelijk voor een Italiaanse coach. Na weer een landstitel ging hij terug naar Fiorentina. Zijn nogal late promotie tot bondscoach in 2000 heeft geen succes opgeleverd en Trapattoni werd bekritiseerd na de uitschakelijk van Italië in de tweede ronde van het WK in 2002. Zijn angstige strategie, niet ongewoon bij Italiaanse coaches, moest hij duur bekopen bij het EK van 2004.

Trapattoni was 63 toen hij bondscoach werd en daarmee één van de oudste bondscoaches.

Later nam hij als bondscoach van Ierland ook deel aan Euro 2012. In 2013 zette de Italiaan een punt achter zijn trainerscarrière. Trapattoni behoort tot de vier coaches die in vier verschillende Europese landen kampioen werden. De andere trainers zijn José Mourinho, Ernst Happel en Tomislav Ivic.

Trapattoni is de succesvolste Italiaanse coach met zeven Scudetti (landstitels).

Giovanni Trapattoni in de jaren zestig succesvol verdediger bij AC Milan.
foto: ravezzani/lapresse

AC Milan:

Giovanni Trapattoni werd geboren in een arbeidersgezin en verloor reeds op jonge leeftijd zijn vader. Als tiener sloot hij zich aan bij de jeugd van AC Milan. In 1957 werd Giuseppe Viani aangesteld als coach van AC Milan, waarna jongeren als Giovanni Trapattoni, Sandro Salvadore en Mario Trebbi de overstap maakten naar het eerste elftal.

De 18-jarige Trapattoni, die bij de Rossoneri een ploegmaat werd van toppers als Nils Liedholm, Cesare Maldini en Ernesto Grillo, kwam aanvankelijk niet veel aan spelen toe. In 1958/59 speelde hij slechts twee wedstrijden in de competitie, maar werd Milan wel kampioen. Pas in het seizoen 1960/61 groeide hij uit tot een vaste waarde op het middenveld.

In het team van trainer Nereo Rocco speelde de verdedigend ingestelde Trapattoni vooral in dienst van de creatieve middenvelders Liedholm, Gianni Rivera en Giovanni Lodetti. In 1962 won hij zijn tweede landstitel met Milan.

Het grootste succes volgde een jaar later. Trapattoni bereikte met de Italiaanse kampioen de finale van de Europacup I. In het Wembley Stadium in Londen nam Milan het op tegen het Benfica van de Portugese stervoetballer Eusébio. De Italianen wonnen met 2-1 na twee treffers van spits José Altafini.

Benfica legende Eusebio, (links), rent langs Giovanni Trapattoni in de Europacup I finale 1963.
foto: Onbekend

Na de eindzege in de Europacup I werd Luis Carniglia trainer van Milan, maar de Argentijn werd al snel vervangen door oud-speler Nils Liedholm. Pas eind jaren 60, na de terugkeer van Nereo Rocco, wist Milan weer prijzen te veroveren. Trapattoni, die nog steeds een vaste waarde was bij Milan, won in 1967 voor het eerst de Coppa Italia. Een jaar later veroverden de Rossoneri een nieuwe landstitel en sleepten ze ook de Europacup II in de wacht.

In De Kuip in Rotterdam wonnen Trapattoni en zijn ploegmaats met 2-0 van Hamburger SV.

In 1969 trof Milan het Ajax van trainer Rinus Michels in de finale van de Europacup I. De wedstrijd, die werd gespeeld in het Estadio Santiago Bernabéu in Madrid, werd met 4-1 gewonnen door Milan dankzij een hattrick van Pierino Prati. Enkele maanden later veroverde Milan voor de eerste keer de wereldbeker voor clubs, maar Trapattoni kwam in zowel de heen- als terugwedstrijd tegen Estudiantes niet in actie.

In 1971 maakte de inmiddels 32-jarige Trapattoni de overstap naar het bescheiden Varese, waar hij na een seizoen een punt zette achter zijn spelerscarrière.

Italiaans elftal

Op 10 december 1960 maakte Trapattoni tegen Oostenrijk zijn debuut voor het Italiaans voetbalelftal. Datzelfde jaar nam hij met Italië ook deel aan de Olympische Spelen in Rome. De Azzurri wonnen hun groep en mochten het daardoor in de halve finale opnemen tegen Joegoslavië. Het duel eindigde na verlengingen in een 1-1 gelijkspel.

Na het tossen van een muntstuk werd Joegoslavië als winnaar uitgeroepen. In het duel om de bronzen medaille verloor Italië met 2-1 van Hongarije.

De verdedigende middenvelder van Milan speelde bij de nationale ploeg regelmatig als centrale verdediger. In 1962 werd hij door bondscoaches Giovanni Ferrari en Paolo Mazza geselecteerd voor het WK 1962 in Chili. Italië belandde tijdens het toernooi in de groep van gastland Chili, West-Duitsland en Zwitserland. Trapattoni kwam tijdens het WK geen enkele keer in actie en zag zijn land derde worden in groep 2.

Trapattoni was tot 1964 international. Hij speelde in totaal 17 interlands en wist daarin één keer te scoren. Op 9 juni 1963 won Italië met 0-1 van Oostenrijk. Trapattoni maakte toen na 57 minuten het enige doelpunt van de vriendschappelijke wedstrijd.

De trainer Trapattoni

Als trainer kende hij nog meer succes. Trapattoni, die bekendstond om zijn defensieve speelstijl, brak in de jaren 70 door als coach van Juventus. Van zijn trainer Nereo Rocco leerde AC Milan-speler Giovanni Trapattoni dat voetballers het spel simpel moesten houden. Dat devies knoopte hij in zijn oren, ook toen hij aan zijn eerste klus als trainer begon: een interimbaan bij datzelfde Milan. Juventus, dat qua Europese successen achterbleef bij Milan en Internazionale, zag in Trapattoni de ideale man om de Turijnse ploeg uit de schaduw te laten treden van de Milanese rivalen.

Dat had voorzitter Boniperti goed gezien. Trap leidde Juve in zijn eerste jaar meteen naar winst in de UEFA Cup, de alleerste Europese trofee ooit voor Juventus.

Acht jaar later waren de Bianconeri Milan en Inter definitief ontstegen. In 1985 schreef Juventus voetbalgeschiedenis door als eerste team alle UEFA-clubcompetities op zijn naam te schrijven. Na de winst in de EC 2 in 1984 volgde een jaar later het binnenhalen van de EC 1. Trapattoni verdiende tijdens deze triomftocht ook zijn plaats in de geschiedenisboeken: hij is de enige trainer die de EC 1, EC 2, UEFA Cup, Europese Supercup én Wereldbeker voor clubteams heeft gewonnen.

In de jaren 80 maakte hij zijn reputatie van opvliegende succescoach ook waar bij de topclubs Internazionale en Bayern München.

Giovanni Trapattoni als trainer bij Bayern München.
foto: AP Photo/Camay Sungu

Van 2000 tot 2004 was hij bondscoach van Italië, met wie hij deelnam aan het WK 2002 en Euro 2004. Op 25 augustus 2002, het WK in Japan en Zuid-Korea is dan nog maar net afgelopen, wordt de FIFA geconfronteerd met een aanklacht van het Italiaanse Openbaar Ministerie: WK-scheidsrechter Byron Moreno zou Italië in opdracht uit het toernooi hebben gefloten, In die bewuste achtste finale won Zuid-Korea met 2-1. Wie de belachelijke beslissingen van Moreno bekijkt zou zeker de indruk kunnen krijgen dat de Ecuadoriaan in het voordeel fluit van de gastheer van het WK. Legendarisch is de situatie waarin de Italiaanse sterspeler Totti bij de stand van 1-1 ten val wordt gebracht in het Koreaanse strafschopgebied, maar in plaats van de loepzuivere strafschop geeft Moreno hem zijn tweede gele kaart wegens een schwalbe.

Woedend slaat Giovanni Trapattoni, de coach van Italië, tegen het plexiglas dat hem scheidt van FIFA-official Walter Gagg – de trouwe volgeling van Blatter haalt beschroomd zijn schouders op.

Later nam hij als bondscoach van Ierland ook deel aan Euro 2012. In 2013 zette de Italiaan een punt achter zijn trainerscarrière. Trapattoni behoort tot de vier coaches die in vier verschillende Europese landen kampioen werden. De andere trainers zijn José Mourinho, Ernst Happel en Tomislav Ivic.

Trapattoni en Udo Lattek zijn de enige trainers die ooit de Europacup I, Europacup II en UEFA Cup wonnen. In tegenstelling tot Lattek won Trapattoni de drie Europese bekers bij dezelfde club (Juventus). Trapattoni was ook de tweede voetballer in de geschiedenis die als speler én als trainer de Europacup 1 won, na Miguel Muñoz.

In 2010 was Trapattoni even bondscoach van Vaticaanstad, dat niet is aangesloten bij de UEFA of FIFA. In zijn eerste wedstrijd aan het hoofd van Vaticaanstad, op 23 oktober 2010, nam hij het op tegen een elftal van de Guardia di Finanza (de financiële politie van Italië).


1962: AC Milan – Venezia 3-3.
Boven: Sani, Maldini, Altafini, Rivera, Pivatelli, David.
Onder: Ghezzi, Mora, Radice, Trapattoni, Germano
foto: Onbekend

Giovanni Trapattoni werd in 2012 opgenomen in de Hall of Fame van het Italiaans voetbal.

Trapattoni, een vroom katholiek, is een medewerker van Opus Dei. Tijdens het WK 2002 besprenkelde Trapattoni, die toen bondscoach van Italië was, de grasmat met wijwater.

Prijzenkast en erelijst:

* Serie A (AC Milan): 1962, 1968
* Coppa Italia (AC Milan): 1967
* Europacup I (AC Milan): 1963, 1969
* Europacup II (AC Milan): 1968
* Wereldbeker voor clubs (AC Milan): 1969
Italië
* 17 interlands, 1 doelpunt
* Deelname Olympische Spelen 1960
* Deelname WK 1962
Trainer
* Juventus – Serie A : 1977, 1978, 1981, 1982, 1984, 1986
* Juventus – Coppa Italia: 1979, 1983
* Juventus – Europacup I: 1985
* Juventus – Europacup II : 1984
* Juventus – UEFA Cup: 1977, 1993
* Juventus – UEFA Super Cup: 1984
* Juventus – Wereldbeker voor clubs : 1985
* Internazionale- Serie A: 1989
* Internazionale- Supercoppa: 1989
* Internazionale- UEFA Cup : 1991
* Bayern München – Bundesliga: 1997
* Bayern München – DFB-Pokal: 1998
* Bayern München – DFB-Ligapokal: 1997
* Benfica – Primeira Liga: 2005
* Red Bull Salzburg – Bundesliga (Oostenrijk): 2007
* Ierland – Nations Cup: 2011
Individueel
* Seminatore d’Oro: 1976–77, 1985
* Premio l’Allenatore dei Sogni: 1992
* Panchina d’Oro: 1997
* Champions of Europe plaque: 2006
* A.C. Milan Hall of Fame
* Italië Football Hall of Fame: 2012
* World Soccer Magazine 19th Greatest Manager of All Time: 2013
* Philips Manager of the Year Award: 2012
* European Football Coach of the Year: 1985, 1991
* European Coach of the Season: 1984–85, 1992–93

Referenties en bronnen:
Wikipedia, Het Voetbal Boek, betweters.nl