(19) 1965: 8 september EC 1: Feijenoord – Real Madrid 2-1

Feijenoord wint voetbaloorlog van Real Madrid

Op 9 september 1965 plaatst het Vrije Volk een noodkreet op de voor- pagina.  ‘..het dreigt mis te lopen met het toernooi om de Europa-cup. De wedstrijden zijn voor de clubs en de spelers van zó veel belang geworden, dat alleen de overwinning nog telt en dat het spel op de ‘tweede plaats komt.’ De reden voor deze, in de deze tijd, bijna surrealistische aanklacht; de achtervolging van zowat geheel Feijenoord op de Real Madrid-verdediger Miera.

Feyenoord was in 1965 kampioen geworden. Rotterdam verheugt zich op deelname aan het Europa Cup I-toernooi. In 1963 had men al eens de halve finale gehaald. Waarom zou dat twee jaar later niet kunnen? Na de loting werd dit positivisme al snel weer begraven. Real Madrid was de tegenstander in de eerste ronde.

Real Madrid was in zeven van de tien Europacup I-finales die tot dan toe gespeeld waren deelnemer geweest en had vijf finales weten te winnen. Weliswaar waren de tijden van het grote Real rond Alfredo di Stefano voorbij, maar er was geen enkele reden om de ploeg uit Madrid te onderschatten.

Sterspeler van Real was de Hongaarse veteraan Ferenc Puskas, die meestal als linksbinnen speelde. Puskas was inmiddels 38 jaar oud en bezig aan zijn laatste seizoen. Puskas was niet meer zo snel als vroeger maar terend op zijn fabuleuze techniek en verwoestende schot was hij nog altijd een man om rekening mee te houden.

"Ach," had Feyenoord-voorzitter Cor Kieboom na de loting opgemerkt, "als je dan toch overreden wordt, kun je beter onder een Rolls Royce liggen dan onder een boerenkar."

Het Feijenoord elftal

Feyenoord stond dat seizoen onder leiding van de Oostenrijker Willy Kment, die daarvoor actief was geweest als coach van VVV en DOS, en als bondscoach van Noorwegen. Onder zijn leiding was Feyenoord voor de derde keer in vijf jaar kampioen van Nederland geworden en had het ook de KNVB-beker gewonnen. Het winnen van de dubbel was een prestatie van formaat. Sterker nog: het was een unicum. Nog nooit was een club er in geslaagd het kampioenschap en de beker in hetzelfde seizoen te winnen. Op weg naar het kampioenschap was Ajax, dat degradatie dat jaar maar ternauwernood wist te voorkomen, met 9-4 opzij gezet.

Feyenoord-Ajax (9-4), 29 november 1964. Werner Schaaphok zet een tackle in op Frans Bouwmeester. Links Siem Tijm.
foto: VI

De 25e overwinning op Ajax in 53 officiële wedstrijden werd behaald op 29 november 1964 in een legendarische wedstrijd. Jeugdspeler Hans Venneker had nog maar net zijn debuut gemaakt in het eerste elftal van Feyenoord of hij mocht in de basis starten tegen Ajax. Venneker scoorde op deze zondagmiddag maar liefst vijf keer en in totaal wist Feyenoord negen keer het net te vinden. Ondanks dat het publiek om tien liep te roepen was het Feyenoord helaas niet gegeven om de dubbele cijfers op het bord te krijgen. Dit zou met de oude scoreborden technisch ook niet gekund hebben.

Toch mocht de vraag gesteld worden of het team nog zo sterk was als enkele jaren eerder, toen Feyenoord het gepresteerd had om tot halve finale van de Europacup door te dringen. Een aantal aansprekende namen was verdwenen. Het meest gemist werd spits Cor van der Gijp, maar ook rechtsbuiten Pummy Bergholtz speelde niet meer voor de Stadionclub (hij was in de zomer van 1965 naar Anderlecht vertrokken). In de middenlinie was Jan Klaassens teruggekeerd naar Limburg en achterin was Gerard Kerkum, jarenlang aan- voerder, er niet meer bij. Niet op alle posities was een volwaardige vervanger gevonden voor de helden van ’63.

De aanloop

De Kuip was met meer dan 62.000 toeschouwers volledig uitverkocht. Daags na de loting was er een enorme run op kaartjes ontstaan die herinnerde aan de taferelen voorafgaand aan de wedstrijd tegen Benfica. De wedstrijd was ook zomaar uitverkocht en op de zwarte markt werden er kaarten aangeboden voor twee- of driehonderd gulden. Enorme bedragen in die tijd. Maar ook vanuit koninklijke hoek was er veel aandacht voor deze ontmoeting. Prins Bernard, Prinses Beatrix en haar verloofde Claus von Amsberg bezochten de wed- strijd. Op radio en TV en in kranten en tijdschriften was ruime aandacht besteed aan de ontmoeting, die zo tot een nationale gebeurtenis was uitgegroeid en rechtstreeks werd uitgezonden op televisie. De gelukkigen die het in levende lijve mochten meemaken in het stadion zwaaiden met vlaggen, zongen de clubliederen of bliezen op toeters, ogenschijnlijk vol goede moed over de afloop.

Kment wenste zich niet bij voorbaat neer te leggen bij een nederlaag. Na een wedstrijd van Real Madrid te hebben bijgewoond verklaarde hij optimistisch dat Real te verslaan was. Ook aanvoerder Veldhoen was optimistisch: "Hun achterhoede is heus niet zo geweldig, de voorhoede wel. Als wij thuis nou eens met 2-0 of 3-0 winnen"

Feyenoord trad tegen Madrid aan in een 3-2-5 opstelling, het zogenaamde stopperspil-systeem. In het doel stond Eddy Pieters Graafland. Hans Kraaij was centraal in de verdediging een inspirerende verschijning als stopper, met naast hem Piet Romeijn (rechtsback) en Cor Veldhoen (linksback). In de middenlinie vormden nieuwkomer Piet Fransen (rechtsmidden) en Guus Haak (linksmidden) een duo. Grote afwezige daar was Reinier Kreijermaat, die zwaar geblesseerd was. Voorin stonden van rechts naar links opgesteld: nieuwkomer Henny Weering, Piet Kruiver, het jonge talent Hans Venneker, Frans Bouwmeester en Coen Moulijn.

De wedstrijd

Feyenoord begint fel aan de wedstrijd. Real Madrid is zwaar favoriet en heeft meer klasse maar de Rotterdammers doen waar ze goed in zijn: met eendrachtig werken weet men het klasseverschil teniet te doen. Feyenoord had de wedstrijd stevig in handen. Madrid had, op wat rushes van de snelle linksbuiten Gento na, weinig in te brengen en viel vooral op door het harde spel. Na een minuut of dertig slaat het noodlot toe. Kraay krijgt een trap tegen zijn hoofd van de Madrileen Pachin en verlaat het veld met een zware hoofdwond en een bebloed hoofd. Die is zeker meteen naar het ziekenhuis gegaan denken ze op de tribune. Feyenoord speelde verder met tien man en uitaard ruiken de Madrilenen hun kans.

Hans Kraaij verlaat het veld met hulp van (een jonge) verzorger Gerard Meijer
foto: Evers jr.

Nu was het Eddy Pieters Graafland die met een aantal uitstekende reddingen zijn klasse moest tonen. In de 34e minuut gaat het dan toch mis, Real Madrid komt via Puskas op 0-1. Na de 0-1 is Feyenoord niet van slag. Het heeft echter de lankmoedige scheidsrechter Galba niet mee. De ervaren kampioenen uit Spanje maken er graag misbruik van. Geniepig wordt er gepoogd de Rotterdammers uit de wedstrijd te halen. Feijenoord reageert daarop met open vizier. De strijdlust is aandoenlijk, maar slim is het niet altijd. Met tien man spelend gaat Feijenoord op zoek naar de gelijkmaker. Het tiental slaagde erin een aantal kansen te scheppen, met name Venneker haalde een aantal keer gevaarlijk uit. Een doelpunt bleef echter uit.

Piet Kruiver (links) assisteert verdediging bij aanval van Real Madrid.
foto: ANP

Na de rust keerde Hans Kraaij, met een uitgebreid bepleisterd voorhoofd, terug in het veld. Om te voorkomen dat hij kopduels zou moeten aangaan, speelde hij de rest van de wed- strijd niet als spil, maar op de rechterflank. Kraaij’s terugkeer gaf de supporters zowel als zijn medespelers moed en onder luide aanmoedigingen nam het team de wedstrijd stevig in handen. Het verzet van Real Madrid was stug, maar in de 75e minuut werd dan toch een bres geslagen in de Spaanse verdediging. Kraaij ontving op de linkerflank de bal en zette zuiver voor op Venneker, die de bal koppend langs Madrid doelman Bétancourt werkte.

Met nog een kwartier te gaan, nam Feyenoord met een gelijke stand geen genoegen. Temidden van een orkaan van geluid werd de aanval gezocht. De aanvalsdrang bood Madrid ruimte voor tegenstoten, waarbij met name Puskas en Gento gevaarlijk oogden. Met nog vijf minuten reguliere speeltijd te gaan kreeg Feyenoord een vrije trap aan de linkerkant van het veld. Bouwmeester nam hem en bracht de bal voor het doel. Betancourt probeerde de bal weg te boksen, maar gehinderd door de inkomende Kruiver tikte hij het leer tegen de lat. In de rebound schoof de attent inlopende Hans Kraaij de 2-1 binnen.

Terwijl het stadion in een juichende mensenmassa is veranderd, protesteren de Madrilenen fel bij de Tsjechische scheidrechter Karol Galba. Aanvaller Piet Kruiver zou Madrid-keeper Bétancourt gehinderd hebben. De scheidsrechter wuift de Madrilenen weg. Die raken daardoor zo gefrustreerd dat zij vanaf dat moment de botte bijl gaan hanteren. De Madrilenen spelen al de gehele wedstrijd op het randje. De Tjechoslowaakse scheidsrechter Galba treedt echter niet kordaat op.

Toch was de woede van Real Madrid bij de tweede goal van Feyenoord niet helemaal onterecht. Na afloop was Kruiver wel bereid toe te geven dat er een luchtje zat aan het tweede doelpunt: "Reglementair had de scheidsrechter een vrije trap aan Real moeten geven. Ik ben inderdaad opzettelijk tegen die keeper aangesprongen."

Een paar minuten na de treffer van Kraay. loopt het duel volledig uit de hand. Coen Moulijn is in vorm vandaag en na de 2-1 moet hij het ontgelden. Als hij voor de tweede keer in korte tijd onderuit wordt geschopt, ditmaal door rechtsachter Miera, is de maat vol bij de doorgaans zachte Moulijn. Ongewoon fel springt Moulijn op en stormt af op Miera. Die is kennelijk toch geïmponeerd door de boze Moulijn en zet het direct op een lopen. Moulijn komt snel tot zichzelf, maar heeft wel de lont in het kruidvat gestopt. De andere Feijenoorders zetten zonder problemen de achtervolging voort.

Feijenoord in de achtervolging op Miera
foto: NOS

….en het loopt volledig uit de hand
foto: NOS

Het commentaar van sportcommentator Bob Spaak behoort inmiddels tot de klassiekers van Sport in Beeld: "Coen, Coen! Behéérs je alsjeblieft," klinkt het op de televisie waar zowat heel Nederland heeft plaatsgenomen. Spaak vervolgt: "Jongens, jongens, dit kan toch niet. Dit kan toch niet! Wat een afschuwelijke vertoning." In een land waar normen en waarden nog geen onderwerp van maatschappelijke discussie waren, maar gewoon werden nageleefd, was deze uitbarsting van anarchie de commentator te veel geworden. Een van de meest iconische taferelen uit de Feyenoord geschiedenis was een feit.

De jeugdige Hans Venneker is nog steeds niet afgekoeld.
foto: onbekend

Een complete chaos daalt neer op het veld. Madrid-spelers kunnen de jacht op hun teammaat niet over hun kant laten gaan en bemoeien zich er ook mee. Het arbitrale trio wil met behulp van enkele suppoosten de orde herstellen. Er komen er zelfs supporters op het veld. Wat dachten die Spanjolen wel? Een beetje aan hun Coentje komen? Galba kiest eieren voor zijn geld en besluit uiteindelijk om de wedstrijd maar af te fluiten, terwijl er nog enkele minuten te spelen zijn.

"Gangsters," noemde Cor Veldhoen, die het jammer vond dat hij Miera niet te pakken had gekregen, de Spanjaarden na afloop, "Gangsters, die niet tegen hun verlies konden." Ze waren hem tegengevallen. Guus Haak had het minachtend over gajes, doelend op de Madrileense achterhoede. Henny Weering klaagde over de klappen en schoppen die hij had gekregen zonder dat er een bal in de buurt was geweest, terwijl de scheidsrechter had gedaan of zijn neus bloedde. De kranten spraken de volgende dag hun afschuw uit over hetgeen had plaatsgevonden. Met name het harde spel van Real Madrid was steen des aanstoots, zo blijkt uit koppen als: "Spaanse spelers een stelletje gangsters" "Schaamteloos, geniepig knokvoetbal van Real Madrid", en "SS-methoden van Miera cs".

De Spaanse voetballers praten nog na met de scheidsrechter, terwijl ze van het veld aflopen.
foto: onbekend

Wedstrijdgegevens:
8 september 1965
Feyenoord 2-1 Real Madrid
Doelpunten: 0-1 Puskas 34′, Venneker 1-1 75′, Kraay 2-1 85′
De Kuip, Rotterdam
Toeschouwers: 62.610
Scheidrechter: Galba (Tsj)

Feyenoord:
Pieters Graafland; Romeijn, Kraay, Veldhoen; Fransen, Haak; Weering, Kruiver, Venneker, Bouwmeester, Moulijn

Real Madrid:
Bétancourt; Miera, De Felipe, Pachin; Tejada, Zocco; Grosso, Agierra, Pirri, Puskas, Gento

De return in Madrid

Feyenoord-voorzitter Cor Kieboom had dan na de loting dan wel gezegd, "als je dan toch overreden wordt, kun je beter onder een Rolls Royce liggen dan onder een boerenkar." Met de 2-1 leek het alsof het met dat overreden worden wel mee zou vallen, maar dat was precies wat er twee weken later alsnog gebeurde.

Feyenoord was vastbesloten de 2-1 tot het uiterste te verdedigen in Madrid, maar op het veld kwam daar weinig van terecht. Een ontketende Puskas scoorde al na 10 minuten de treffer die Feyenoords zwaarbevochten overwinning te niet deed en het strijdplan naar de prullenbak verwees. In de tactische verwarring die dat ten gevolg had, walste de Hongaar hoogstpersoonlijk over de Rotterdammers heen en liet met doelpunten in de 20e en 30e minuut een zuivere hattrick aanteken. Uiteraard was de wedstrijd daarmee voorbij. Uiteindelijk zou Puskas vier goals maken en Real de wedstrijd met 5-0 winnen.


1965: In de returnwedstrijd heeft Feijenoord weinig in te brengen regen Real Madrid.
foto: ANP

Misschien was er ook wat hoogmoed in een deel van de ploeg geslopen. Piet Kruiver (na de wedstrijd): "Ik heb vooraf twee nachten niet kunnen slapen van de zenuwen en dan lopen er in je omgeving snotjongens rond die heel arrogant steeds maar verkondigen dat ze dit Real in Madrid wel even zouden oprollen. Nou, dat hebben de heren geweten." Misschien doelde hij op Venneker, die toegaf dat er op de instelling waarmee aan de wedstrijd begonnen was wel wat aan te merken viel: "Misschien waren we wat minder geconcen- treerd dan in Rotterdam. Het leek allemaal zo mooi, we stonden met 2-1 voor en iedereen dacht dat we gingen winnen. Het mocht niet zo zijn." Dat de uitschakeling hoe dan ook geen schande was, bleek uit het verdere verloop van het toernooi. Real Madrid zou dat jaar de Europacup voor de zesde keer winnen.

Groter moet de teleurstelling zijn geweest over het onvermogen om beker en lands- kampioenschap te prolongeren. De dubbel van 1965 bleek de laatste triomf van een generatie die Feyenoord in de eerste helft van de jaren zestig had teruggebracht naar de nationale top en Europees op de kaart had gezet. In de jaren die volgden zou Feyenoord een geheel nieuw team opbouwen, met aankopen als Rinus Israël, Ove Kindvall, Wim van Hanegem en Franz Hasil, en de uit jeugd doorgebroken Wim Jansen als meest aan- sprekende namen. Zij zouden een team vormen dat het Europese succes van hun voorgangers zou overtreffen.

1965: Real Madrid – Feijenoord 5-0. Doelman Eddy Pieters Graafland en Piet Romijn (2) zijn wederom kansloos.
foto: ANP

Coen Moulijn

Moulijn was de man die deze wedstrijd op z’n kop zette, eigenlijk vreemd dat bijna schuchtere Moulijn zich zo liet gaan in deze wedstrijd.

Moulijn is onlosmakelijk verbonden met Feyenoord. Hij speelde 487 keer in het eerste elftal, waarmee hij recordhouder van de club is. Coen Moulijn werd in 1999 uitgeroepen tot Rotterdams sporter van de eeuw. Op het plein voor De Kuip staat sinds 2009 een levensgroot standbeeld van de beroemde linksbuiten, die zijn club altijd trouw is gebleven.

Na zijn overlijden wordt Coen Moulijn geëerd met een eigen straat. De Marathonweg in Rotterdam-Zuid wordt binnen niet al te lange tijd veranderd in de Coen Moulijnweg. In 2009 verscheen een 568 bladzijden dikke biografie over het leven van de legendarische Moulijn, die met 487 duels voor de Stadionclub uitgroeide tot de onbetwiste Mister Feyenoord. In 1999 werd hij gekozen tot Feyenoorder van de eeuw en tevens tot populairste speler van de club aller tijden.

Supporters van Feyenoord hebben Willem van Hanegem echter tot Feyenoorder van de Eeuw benoemt. In een verkiezing via de supporterssite van de Rotterdamse club kwam de middenvelder en oud-trainer van Feyenoord als eerste uit de bus. Coen Moulijn eindigde als tweede, en een dubieuze derde plaats voor cult-held Joszef Kiprich.

1967: Dribbelkoning Coen Moulijn in actie.
foto: AD