(26) 1968: 29 mei EC 1 finale: Manchester United – Benfica 4-1 (n.v.)

United begraaft het verleden

De finale van de Europacup I van het seizoen 1967/68 werd gehouden op 29 mei 1968 in het Wembley Stadium in Londen. Benfica stond voor de vijfde keer in de finale. De Portugezen verloren na verlengingen van Manchester United. De Engelsen wonnen in eigen land voor het eerst de Europacup. De finale had een symbolische waarde voor Man United. De Engelsen veroverden hun eerste Europacup precies 10 jaar na de vliegramp van München, waarbij zo goed als alle spelers van Manchester United om het leven kwamen. Aanvoerder Bobby Charlton, Bill Foulkes en trainer Matt Busby overleefden de crash wel. Ze bouwden 10 jaar lang aan een nieuw elftal, met als resultaat de eindwinst in de Europacup I.

De weg naar de top

De omslag kwam in maart 1966, toen Benfica in Lissabon tegen Manchester United moest voetballen. Deze kwartfinale in de Europacup 1, tussen een Europese grootmacht en een opkomende Europese grootmacht, kwam in veel West-Europese landen op de televisie. Manchester had de heenwedstrijd nipt met 3-2 gewonnen, en was met lood in de schoenen naar Portugal gereisd. Niemand had ooit in Lissabon van Benfica gewonnen, zelfs het grote Real Madrid niet. Bovendien was Benfica’s sterspeler Eusebio, de Parel van Mozambique, in 1965 tot Europees voetballer van het jaar gekroond.

De sensatie dreunde door heel Europa: Benfica – Manchester United 1-4, waarbij het enige Portugese doelpunt ook nog een Engels eigen doelpunt was. Ster van de avond was Uniteds jonge rechterspits George Best, een product van de eigen scouting en opleiding. Maar ook een uitgesproken vertegenwoordiger van Engeland’s swinging sixties, met voor die tijd lang Beatle-haar. Best scoorde de eerste twee United-doelpunten, waarbij vooral zijn tweede indruk maakte. Na vanaf rechts moeiteloos drie verdedigers te hebben gepasseerd, schoof hij de bal van afstand langs de keeper in de verre hoek.

Was Manchester United het eerste elftal dat Benfica thuis versloeg, Ajax was in 1969 nummer twee. Op een net zo indrukwekkende manier, maar dat is een ander verhaal. In 1966 sneuvelde United in zijn halve finale tegen Partizan Belgrado, waarna de Busby Babes hun stijgende lijn gewoon voortzetten. De kroon op hun werk kwam in 1968, toen United de Europacup 1 finale haalde en won – met spelers als Bobby Charlton, George Best, Pat Crerand, Denis Law en sloper Nobby Stiles.

1968: George Best in actie tegen in de halve finale tegen Real Madrid,
foto: onbekend

Meesterlijke halve finale

De finale werd "probleemloos" gehaald, met een werkelijk halve finale meesterlijke wedstrijd in het Bernabeu-stadion tegen het ongenaakbaar geachte Real Madrid. Door een doelpunt van George Best had Manchester United de thuiswedstrijd gewonnen met 1-0. Zo’n 3,000 Manchester supporters gingen naar Madrid om daar de voor hun unieke ervaring mee te maken: de eerste Engelse club bereikte de Europacup 1 finale. Alhoewel dat niet zonder slag of stoot ging.

Al in de eerste helft scoorde Real Madrid drie maal en maakte bovendien nog een eigen doelpunt vlak voor rust. Dat bracht de totaalstand op 3-2 in het voordeel van Real Madrid. Manchester United moest in de 2e helft nog minimaal twee keer scoren om door te dringen tot de finale, uit gemaakte doelpunten telde in die tijd nog niet dubbel. Wat, zeker gelet op het spelbeeld uit de eerste helft, een schier onmogelijke opdracht leek. Maar Foulkes en Sadler behaalden eeuwige roem door United naar de Europacup finale op Wembley te schieten. Zij maakten ieder een doelpunt in de tweede helft tegen Real Madrid. Totaal stand 4-3 in het voordeel van Manchester.

Manchester United’s David Sadler schiet op het Benfica doel.
foto: Telegraph

De finale

De van tevoren vastgestelde plaats van de finale voor de Europacup finale was een enorm voordeel voor het team van Matt Busby, omdat half Manchester naar Wembley trok om hun helden aan te moedigen. In Londen moest het dan allemaal gebeuren. Benfica, met de legende Eusebio bleek echter een taaie tegenstander, waar de Mancunians ruim honderd minuten de handen aan vol hadden.

Jaime Graça (links) viert de gelijkmaker van Benfica.
foto: onbekend

De wedstrijd kende een behoedzame, doelpuntloze eerste helft, maar Charlton leek United na ongeveer een uur spelen de overwinning te bezorgen met een voor hem zeldzame kopbal. Benfica kwam echter na 75 minuten gelijk door Jaime Graca en dit gaf de Potugese kampioen nieuwe kracht. Eusébio heeft de hele wedstrijd last van zijn kwelduivel: Nobby Stiles.

De Engelse kuitenbijter laat zijn slachtoffer geen seconde met rust en grijpt grof in wanneer nodig. Eén keer kan Eusébio zich losrukken, in de laatste minuut, wanneer hij bij een stand van 1-1 oog in oog komt met doelman Alex Stepney. Bij de allergrootste Eusébio zou het altijd goal geweest zijn, maar net nu laat hij Stepney toe een heldhaftige save uit te voeren. En wat zo tekenend is: hij geeft de doelman een schouderklopje en een wel- gemeend applausje.

Dit moment bleek het keerpunt te zijn. In de verlenging was United aangemoedigd door de supporters, onweerstaanbaar. een geniale, typische George Best goal wees United de weg. Zijn dribble door de hele Benfica verdediging maakte op Wembley gevoelens van verruking en opluchting los. Brian Kidd en Bobby Charlton scoorden hier na ook nog en het was afgelopen met Benfica.

George Best scoort de 2-1 in de verlenging.
foto: EMPICS Sport

Na tien jaar was de avond gekomen dat de geest van München ter ruste werd gelegd. Het van emotie vertrokken gezicht van Bobby Charlton bij het laatste fluitsignaal sprak boekdelen. Dit was een overwinning voor de doden en de levenden, een passend eerbetoon aan de Busby Babes die op de startbaan waren omgekomen op de noodlottige avond van 6 februari 1958. De nasleep leverde nog meer op. Matt Busby werd geridderd en George Best werd uitgeroepen tot Engels en Europees voetballer van het jaar.

Na de 4-1 zege op Benfica leek een gouden toekomst weggelegd voor United. Het liep echter anders. Best kreeg meer interesse voor drank en vrouwen en nieuwe talenten brachten de club geen nieuwe victorie op Europees niveau. United degradeerde zelfs uit de hoogste Engelse klasse. Trainers volgden elkaar in rap tempo op, maar dat zette ook weinig zoden aan de dijk. Alex Fergusson zette Manchester in de steigers, geholpen door een blijkbaar oneindig kapitaal kon hij jaren lang bouwen aan een nieuw Europees topteam.

Wedstrijdgegevens:
29 mei 1968
Manchester United – Benfica 4-1 (n.v.)
Doelpuntenmakers: 53′ Bobby Charlton 1-0, 75′ Jaime Graça 1-1, 93′ George Best 2-1, 94′ Brian Kidd 3-1, 99′ Bobby Charlton 4-1
Wembley Stadium, London
Toeschouwers: 100,000
Scheidsrechter: Concetto Lo Bello (Italië)

Manchester United:
Alex Stepney; Shay Brennan, Nobby Stiles, Bill Foulkes, Tony Dunne; Pat Crerand, Bobby Charlton, David Sadler; George Best, Brian Kidd, John Aston.
Coach: Matt Busby

Benfica:
Henrique; Adolfo, Humberto, Jacinto, Cruz; Jaime Graça, Mário Coluna, José Augusto; Eusébio, José Augusto Torres, António Simões.
Coach: Otto Gloria

1968; Manchester United – Benfica met Euesbio (10) achter de bal.
foto: onbekend

Manchester United eind jaren zestig

Terwijl de donkere herinneringen aan het vliegtuigongeluk bij München vervaagden, maakte in de jaren zestig een herboren Manchester United furore met een nieuw elftal en nieuwe sterren. De overlevenden van het ongeluk, Bill Foulkes en Bobby Charlton speelden nog altijd. Foulkes vormde een geducht verdedigingsduo met David Sadler, en Bobby Charlton vormde een effectief middenveld met aartssjouwer Paddy Crerand. Voorin reeg Dennis Law de doelpunten aaneen, en speelde George Best op zijn toppen.

George Best afstoppen was alsof je in bad een stuk zeep probeert vast te pakken. In het Europacup 1 toernooi rekende hij tweemaal met Benfica af: de eerste keer in 1966 in de kwartfinale, en twee jaar later in de finale op Wembley. Maar deze grote prijs luidde tevens het einde in van dit United-team. Het elftal raakte op leeftijd en Busby, voor wie de herinnering aan het vliegtuigongeluk nog springlevend waren, was meer bezig geweest met het begraven van geesten dan met het opbouwen van een elftal voor de toekomst.

Sommige denken dat, als Busby zijn oudere sterren had vervangen en zijn vertrouwen in George Best had gesteld, hij zijn succes had kunnen voortzetten en de ziel van het dwalende buitenbeenje had kunnen redden.

In het daaropvolgende jaar moest Manchester United tot zijn grote schande de titel aan stadsgenoot City laten, waarmee enkele jaren van middelmatigheid begonnen die in 1974 eindigden met degradatie naar de tweede divisie. Busby was inmiddels met pensioen en was dus niet verantwoordelijk voor de neergang van de club. Voetballiefhebbers voeren nog altijd de discussie welk elftal van United het beste is: de oorspronkelijke Busby Babes, de Europacup winnaars van 1968 of de tripelwinnaars van Ferguson in 1999. Een debat dat nog lang zal voortduren.

Seizoen 1967-1968 Dennis Law mist een kans voor Manchester United
foto: onbekend

Het team van 1968 kwam, evenals de Busby Babes, grotendeels voort uit eigen gelederen. Alleen Alex Stepney en Paddy Crerand waren gekocht. United spits Dennis Law zei ooit over Paddy Crerand: "Ik zei altijd dat hij een aanwinst voor de televisie was, omdat ze geen slowmotion nodig hadden, wanneer hij aan de bal was"

Dennis Law was de topscorer van United in de twee kampioensjaren in de jaren zestig, maar hij was ook de man die in 1974 in dienst van Manchester City het doelpunt maakte waarmee hij United naar de tweede divisie stuurde.

Benfica kampioen van verloren finales

De media besteden sindsdien bij elke finale van Benfica aandacht aan de mythe van Guttmann. Onder meer PSV, Anderlecht en Chelsea profiteerden van de woorden van de in 1981 overleden coach ("Zonder mij zal Benfica nooit meer een Europese finale winnen.".) In 2014 ging het tegen Sevilla voor de achtste keer op rij mis voor de Portugese topclub; de Spanjaarden namen de strafschoppen beter in de Europa League-finale. De vloek is dan ook pas over 48 jaar uitgewerkt.

De 8 verloren finales van Benfica:
1963: AC Milan-Benfica 2-1 (Europa Cup I)
1965: Internazionale-Benfica 1-0 (Europa Cup I)
1968: Manchester United-Benfica 4-1 (Europa Cup I)
1983: Anderlecht-Benfica 1-0/1-1 (UEFA Cup)
1988: PSV-Benfica 0-0* (Europa Cup I)
1990: AC Milan-Benfica 1-0 (Europa Cup I)
2013: Chelsea-Benfica 2-1 (Europa League)
2014: Sevilla-Benfica 0-0 * (Europa League)

Bronnen en referenties
dilanus.home.xs4all.nl, sportmagzine.knack.be, sportgeschiedenis.nl