(30) 1969: oktober Wereldbeker: AC Milaan – Estudiantes de La Plate

Bloed aan de paal (2)

AC Milan, dat enkele maanden eerder Ajax met 4-1 had verslagen in Madrid, begon ambitieus aan deze tweestrijd met een thuisduel. De roodzwarte club wilde maar al te graag de prijs winnen die stadgenoot Inter al twee keer eerder had behaald. Estudiantes de la Plata was de tegenstander en ook nog titelverdediger omdat die ploeg een jaar eerder Manchester United had afgetroefd. In San Siro speelde Milan sterk en won het met 3-0. Maar in de return in Argentinië sloegen bij de Argentijnen de stoppen door en ver- anderde de voetbalwedstrijd in een boksgevecht.

De voorgeschiedenis

Eigenlijk al vanaf 1966 was het Zuidamerikaanse voetbal, vooral het Argentijnse voetbal, in Europa vervloekt. Op de WK-eindronde van 1966 in Engeland ging Argentinië tijdens de kwartfinale tegen het gastland volledig door het lint. Op Wembley begon aanvoerder Antonio Rattin vrijwel vanaf de aftrap ruzie te maken met tegenstanders en de Duitse scheidsrechter Rudolf Kreitlein. Na ruim een half uur was Kreitlein alle beledigingen beu en stuurde hij Rattin van het veld. De politie en Fifa-official Ken Aston moesten er aan te pas komen om de captain daadwerkelijk in de kleedkamer te krijgen.

Tien minuten lag de wedstrijd stil, nadien schopten vrijwel alle spelers van de verliezende ploeg wild om zich heen. Na afloop besteedde de Engelse coach Alf Ramsey precies één woord aan de tegestander: Animals.’ Die bondige samenvatting werd zwaar geblokletterd in de koppen van de kranten. Vanuit Argentinië, dat zich diep beledigd voelde, ontstonden vervolgens politiek getinte protesten. Onder druk van de Engelse voetbalbond besloot Ramsey zijn uitspraak terug te nemen.

Tijdens het WK van 1966 was er nog een ploeg die zich ernstig misdroeg: Uruguay. In de kwartfinale tegen West-Duitsland speelden ook deze Zuidamerikanen zeer grof. Scheidsrechter Jim Finney stuurde twee man van het veld: Horacio Troche en Hector Silva. Het waren deze taferelen die alle Britten zich haarscherp konden herinneren, toen het een jaar later voor de wereldbeker voor clubteams voor het eerst echt finaal uit de hand liep. Dat was het geval in Uruguays hoofdstad Montevideo, waar Celtic en Racing Club Buenos Aires hun derde wedstrijd speelden.

Celtic had in Glasgow met 1-0 gewonnen, Racing de return met 2-1. In Buenos Aires waren al grote problemen ontstaan. Celtic was contre coeur aan de letterlijke vechtpartij begonnen, nadat doelman Tom Simpson tijdens de warming up door een steen aan het hoofd was geraakt. De verwonding was van dien aard, dat tweede doelman John Fallon onder de lat moest. Van begin af aan was het vechten geblazen. Vijf man werden van het veld gestuurd door scheidsrechter Perez Osorio uit Paragauy.

Grimmige toestanden bij Estudiantes in de wereldbekerwedstrijden.
foto: onbekend

Een jaar later was het opnieuw mis en weer ging het om een Brits-Argentijnse ontmoeting: Estudiantes-Manchester United. Van overheidswege was voor aanvang van de eerste partij in Buenos Aires geprobeerd de spelers van beide partijen bij elkaar te krijgen. Op voor- hand moesten de teams zich met elkaar verzoenen. De Engelse spelers verschenen op het afgesproken tijdstip, maar de jongens van Estudiantes bleven weg. In de praktijk van de wedstrijd was schoppen andermaal troef.

Ook de return in Manchester ontaardde. George Best en Juan Medina werden van het veld gestuurd. Dit alles was echter nog niets in vergelijking met de puinhoop die weer een jaar later, in 1969, tijdens Estudiantes-AC Milan ontstond.

De veldslag

De ploeg van Nereo Rocco, een toonbeeld van catenaccio, speelde met drie spitsen: de Braziliaan Sormani op rechts, Combin in de spits en de in Amsterdam welbekende Prati op links. Die aanval werd ondersteund door Gianni Rivera, die twee maanden later tot Europees Voetballer van het Jaar werd uitgeroepen. Estudiantes (met de latere bonds- coach Bilardo op het middenveld) had hier geen sportief antwoord op en bezondigde zich aan veel overtredingen en ander spelbederf. Milan won met 3-0 door twee goals van Sormani en een van Combin.

AC Milaan verdediger Karl-Heinz Schnellinger schiet op het Argentijnse doel.
foto: onbekend

Reeds in de heenwedstrijd in San Siro waren de Argentijnen agressief naar de Milanezen toe. Ramón Aguirre Suárez schold Nestor Combin uit voor landverrader; Combin was een Fransman die van geboorte Argentijn was. Combin scoorde één van de Milanese doel- punten.

De return in Buenos Aires leek meer een formaliteit, maar dat is een finale om de wereld- cup per definitie nooit. Er werd gespeeld in het stadion van Boca Juniors, La Bombonera, omdat het onderkomen van de studentenclub uit La Plata te klein voor een dergelijk duel was. In Buenos Aires beseften de spelers dat ze vrijwel kansloos waren om hun wereldtitel te verlengen waardoor ze zich misdroegen op verzoek van coach Zubeldía.

Na een half uur zorgde Pierino Prati voor een Italiaanse voorsprong. Daarna sprongen alle Argentijnse stoppen door.

Op hoog bevel van coach Zubeldia werd alles op alles gezet om de Italianen te provoceren. Prati, de spits die in mei 1969 via drie doelpunten de hoofdverantwoordelijke was voor Ajax’ kansloze nederlaag in de Europa Cup-finale tegen AC Milan, ging na drie minuten al bewusteloos neer na een kopstoot van Manera. Toen Gianni Rivera, de architect van het grote Milan, geblesseerd op de grond lag, werd hij met een karatetrap besprongen door doelman Poletti. Manero en Suarez sloegen en schopten ook voortdurend om zich heen.

De Milanese oorlogsgewonden
foto: onbekend

Als een speler van Milan iets onbenulligs terugdeed, hitste Zubeldia het hysterische publiek op. Het dieptepunt werd bereikt toen Rivera scoorde. Nestor Combin wilde zijn ploeggenoot feliciteren, maar zo ver kwam hij niet. Aguirre Suarez schoot met een gestrekt been op hem af. De noppen van de rechterschoen plantten zich vol in het gezicht van Combin. Tien minuten bleef Combin bewusteloos. Hij zag er uit als een murw gebeukte bokser, zijn gave gebit lag door de trap van Suarez in puin. Bovendien had Combin zijn neusbeen gebroken. Hij had vanwege die verwonding halverwege de tweede helft het veld moeten verlaten, zonder dat hij door een invaller kon worden vervangen.

Estudiantes-AC Milaan. Tussen het geweld door werd er af en toe ook gevoetbald.
foto: onbekend

Uiteindelijk won Milan de beker, maar de spelers waren zo geïntimideerd, dat zij de bokaal niet eens meer durfden ophalen.

Wedstrijdgegevens:
8 oktober 1969
AC Milan – Estudiantes 3 – 0 (doelpunten: Sormani 8′ en 71′, Combin 45′)
22 oktober 1969
Estudiantes – AC Milan 2 – 1 (doelpunten: Rivera 30′, Conigliaro 43′, Suárez 44′)
La Bombonera, Buenos Aires
Scheidsrechter: Massaro

Estudiantes:
Alberto José Poletti, Eduardo Luján Manera, Ramón Aguirre Suárez, Raúl Madero, Oscar Malbernat, Carlos Bilardo (55′), Daniel Romero, Néstor Togneri, Marcos Norberto Conigliaro, Juan Alberto Taverna, Juan Ramón Verón.
Wisselspelers: Miguel Echecopar (55′)
Coach: Osvaldo Zubeldía

AC Milaan
Fabio Cudicini, Saul Malatrasi (54′), Angelo Anquilletti, Roberto Rosato, Karl-Heinz Schnellinger, Giovanni Lodetti, Gianni Rivera, Romano Fogli, Angelo Sormani, Nestor Combin, Pierino Prati (37′).
Wisselspelers: Luigi Maldera (54′), Giorgio Rognoni (37′).
Coach: Nereo Rocco

het drama van Nestor Combin

Het werd het drama van Nestor Combin, goalgetter van AC Milan, Argentijn van geboorte en na zijn vertrek uit Rosario naar Olympique Marseille genaturaliseerd tot Fransman. Al bij de eerste wedstrijd in het San Siro-stadion – door Milan met 3-0 gewonnen – werd Combin door de spelers van Estudiantes bedreigd. Aguirre Suarez had hem de gehele wedstrijd voor ‘smerige landverrader’ uitgemaakt. "In Buneos Aires zullen we je vermoorden.".

Nestor Combin zou een verschrikkelijke avond krijgen tijdens de wedstrijd Estudiantes-AC Milan, de uitwedstrijd van de wereldbekerfinale(toen was de finale nog over twee wedstrijden). Nestor Combin werd in deze wedstrijd bespuugt, geslagen en geschopt. De scheidsrechter greep tot ieders verbazing niet in en het liep helemaal uit de hand. Iedereen bij Estudiantes deed mee alsof het een feest was om Nestor Combin zo schandalig mogelijk te mishandelen.

Deze finale eindigde zelfs met een diplomatieke rel. Terwijl de spelers van AC Milan in de kleedkamer nog bijkwamen van een veldslag en vooral trots naar de gewonnen trofee keken, werd hun ploeggenoot Combin door de Argentijnse politie gearresteerd en door drie spelers van Estudiantes met vuisten bewerkt.

Mishandeling: Nestor Combin bewusteloos geschopt door Aguirre Suarez
foto: onbekend

Na de wedstrijd werd Nestor Combin gearresteerd door de Argentijnen wegens het ontlopen van de dienstplicht. Nestor Combin was namelijk geboren in Argentinië, hij vertrok echter naar Frankrijk waardoor hij Frans staatsburger werd. Onder de handen van de artsen die de onfortuinlijke spits behandelden, werd de ex-Argentijn in de boeien geslagen en in een arrestantenwagen gesmeten. Vijftien uur werd de gewonde voetballer in een militaire gevangenis vastgehouden.

Combin claimde dat hij jaren eerder was ontslagen van de dienstplicht, waarop doelman Poletti hem nog maar op zijn linkeroog sloeg voordat hij werd afgevoerd.

Wereldcup 1969 een 90 minuten lange veldslag
foto: onbekend

De piepjonge Milaan voorzitter Franco Carraro, had net zijn rechtenstudie voltooid. en wierp zich meteen op als de advocaat van de speler. Hij schakelde de Italiaanse ambassadeur in Buenos Aires in en kondigde aan dat AC Milan in Argentinië zou blijven totdat Combin weer vrijgelaten was. Het verbijsterde bestuur van AC Milan zocht contact op het hoogste politieke niveau. Het drama eindigde pas toen de Argentijnse premier, generaal Ongania, zich met de kwestie kwam bemoeien. Het bleek dat Combin door een rechter in Rosario was opgeëist. Hij zou de militaire dienstplicht in Argentinië hebben ontdoken. Pas nadat vanuit Frankrijk kon worden bewezen dat Combin in zijn tweede vaderland wel degelijk in militaire dienst was geweest, werd hij vrijgelaten.

De AC Milan selectie stond op dat moment voor een moeilijke beslissing, bleven ze wachten totdat Nestor Combin werd vrijgelaten of gingen ze al naar huis? De AC Milan selectie koos voor het eerste en bleef wachten op Nestor Combin, die de volgende dag weg mocht, na het onder druk zetten van de president door de Italiaanse voetbalbond en de Franse overheid. De president besloot alleen niet alleen Nestor Combin vrij te laten maar hij liet ook het team van Estudiantes arresteren. Poletti, Aguirre Suárez en Manera vlogen een maand de gevangenis is en Poletti werd levenslang geschorst (al werd dit later herroepen). Aguirre Suárez en Manera werden voor respectievelijk dertig en twintig wedstrijden geschorst en mochten nooit meer internationale wedstrijden spelen.

Deze finale om de wereldcup wordt algemeen beschouwd als het absolute dieptepunt van de wedstrijden tussen de kampioen van Zuid Amerika en Europa. Oorspronkelijk bestond de strijd om de Wereldbeker uit een uit- en thuisduel, tot 1968 werd er een derde duel gespeeld indien nodig, daarna werd er via strafschoppen beslist. Door de extreem gewelddadige finale van 1969 waarin de spelers van Estudiantes de spelers van Milan bewust fysiek verwondden, lieten sommige Europese ploegen de beker in de jaren zeventig links liggen.

De AC Milan selectie kon terugvliegen naar Italië waar een menigte fans ze stond op te wachten om ze te begroeten. De eerste die uit het vliegtuig stapte was Nestor Combin. Met de wereldbeker in zijn handen en twee dicht geslagen ogen toonde hij triomfantelijk de wereld de beker. AC Milan had misschien wel de bloedigste wedstrijd in de historie van het voetbal overleefd.

De gehavende Nestor Combin bij terugkomst in Milaan
foto: onbekend

AC Milan won de wereldcup, maar de ploeg had door deze reis zoveel aan kracht verloren dat ze een paar weken later zonder veel problemen door Feyenoord werd onttroond. ‘Die ploeg was superfit en vooral fysiek heel anders dan Ajax en wij waren gewoon op. We speelden op halve kracht en toen die voorzet (van Wim Jansen) in ons doel zeilde, wist ik dat we het niet zouden redden. Gelukkig won Feyenoord dat jaar de Europa Cup, dat maakte deze nederlaag voor ons veel dragelijker,’ aldus Gianni Rivera jaren later over deze abdicatie.

Gelet op dit alles, was het dus wel begrijpelijk dat Feyenoord een jaartje later nogal opzag tegen de dubbele ontmoeting met Estudiantes. Maar ach, deze dwazen in voetbalkleren zouden eindelijk hun lesje toch wel hebben geleerd? Dat viel dus tegen, zo bleek in Rotterdam.

En Nestor Combin? Hij vloog terug, maar zou niet meer de oude worden. Maar hij had wel voor altijd zijn naam gevestigd in de historie van de wereldcup. De boosdoeners werden voor altijd geschorst en zouden een jaar later tegen Feyenoord niet meer meespelen toen Estudiantes weer een wereldtitelgevecht aanging.

Bronnen en referenties
Trouw, Volkskrant, degoeiouwetijd.nl,catenaccio.nl, npogeschiedenis.nl