(32) 1970: 17 juni Halve finale WK: Duitsland – Italie 3-4 (n.v.)

Wedstrijd van de Eeuw

De halve finale tussen West-Duitsland en Italië staat in Duitsland bekend als het Jahrhundertspiel en in Italië als de Partita del secolo: de Wedstrijd van de eeuw. In het Aztekenstadion in Mexico-Stad zagen ruim 100.000 toe-schouwers Italië winnen met 4-3; vijf doelpunten vielen in de verlenging. Ter herinnering aan de wedstrijd werd aan de buitenzijde van het stadion een plaquette aangebracht.

Plaquette ter ere van de halve finale Italië-West-Duitsland
foto: Wikipedia

Voor het stadion in Mexico-stad is nog steeds het volgende eerbetoon te zien: “Het Aztekenstadion betuigt eer aan de nationale teams van Italië en Duitsland, hoofdrolspelers van de ‘wedstrijd van de eeuw’ van 17 juni 1970 bij de WK in 1970”.

Het Estadio Azteca, Mexico Stad, is het eerste stadion dat twee WK-finales organiseerde (1970 en 1986 – beide klassiekers) waarin 115.000 toeschouwers de legendarische “hand van god” van Diego Maradona en “de goal van de eeuw” tegen Engeland zagen. Het grootste toegewijde voetbalstadion ter wereld is de plek waar zowel Pelé als Maradona de beker omhoog hielden. Nergens anders ter wereld vindt men pure voetbalmagie als in het Azteca stadion.

WK 1970

Twee jaar na de Olympische Spelen kreeg Mexico in 1970 het WK voetbal. Er was veel kritiek, vooral uit Europa, op de keuze voor het Midden-Amerikaanse land. De Europese landen vreesden de hitte en de droogte, die een te grote aanslag zouden vormen op het fysiek van de spelers.

De angst sloeg om in woede, toen bleek dat er veel duels op het heetst van de dag, om twaalf uur ‘s middags, werden gespeeld. De commercie – de televisie zond voor het eerst in kleur uit – deed zijn intrede op het WK voetbal. Er werden meer gekleurde primeurs geïntroduceerd: gele en rode kaarten. Na de soms schandalige vertoningen in Engeland zag de scheidsrechterscommissie van de Fifa in de rechthoekige kartonnetjes een middel het geweld te beteugelen. Zonder enige aanleiding liet de Duitse arbiter Tschenscher in het openingsduel Mexico – Sowjet-Unie (0-0) de gele kaart zien aan bijna iedereen die hij op het veld tegenkwam. Hij zette daarmee wel de toon voor een toernooi, dat een heel sportief verloop kende. Zonder uitsluitingen, zware blessures of vechtpartijen.

In Nederland had bondscoach Kessler het niet eenvoudig met zijn missie Oranje naar Mexico te leiden. De Westduitser kreeg veel oppositie van de topclubs, die niets zagen in het WK in het hete en hooggelegen Mexico. Kessler liet Cruijff debuteren, maar de coach had in de kwalificatiereeks niets aan de Ajax-ster. Omdat hij te laat terugkwam uit Italië (waar hij schoenen inkocht voor vrouw Danny) miste Cruijff het thuisduel tegen Bulgarije, dat zich voor het WK plaatste.

De kwartfinales van Duitsland en Italië

Kwartfinale: Engeland – Duitsland

Als die beroemde Russische grensrechter in de WK-finale van 1966 niet had ingegrepen, dan waren het vrijwel zeker de Duitsers geweest die de beker mee naar huis hadden genomen. Duitsland wilde wraak op Engeland en in het snikhete Leon, vier jaar later, kregen ze dan eindelijk genoegdoening.

Engeland begon vol zelfvertrouwen aan de wedstrijd. Ze waren tenslotte regerend wereldkampioen en hadden in de groepswedstrijden alleen nipt verloren van de briljante Brazilianen. Met nog 21 minuten op de klok stonden ze comfortabel op 2-0 en miste Alan Mullery een opgelegde kans om de wedstrijd definitief te beslissen. Engeland leek zeker van plaatsing voor de halve finale. Totdat Engelands tweede keeper Peter Bonetti bewees dat de ketting zo sterk is als de zwakste schakel en een zondagsschot van Franz Beckenbauer onder zich door liet glippen. De wedstrijd lag opeens weer helemaal open. De eerste doelman van Engeland Gordon Banks was geveld door een voedselvergiftiging en dat brak de Engelsen behoorlijk op. Na het doelpunt van Franz Beckenbauer wisselde de Engelse coach Alf Ramsey Bobby Charlton om hem rust te gunnen voor de halve finales. Een misrekening, bleek achteraf.

Acht minuten voor tijd kon de ongelukkige Chelsea keeper alleen maar toekijken hoe Uwe Seelers bizarre achterwaartse kopbal het net in draaide en pijnlijk de verlenging aankondigde. De Duitse Schwung was terug, terwijl de Engelsen er eerder uitgeput uitzagen. Gerd Müller had zich tot dat moment niet buitensporig ingespannen, je kon je afvragen of hij überhaupt een druppel zweet was kwijtgeraakt, maar bewees wel wat voor een wereldspits hij was: “Der Bomber” benutte zijn enige kans en Engeland lag eruit.

Kwartfinale Duitsland-Engeland: Gerd Müller scoort de winnende goal.
foto: onbekend

Er zijn genoeg mensen in Engeland die zeggen dat de nationale ploeg van 1970 beter was de de WK-winnaars van 1966. Een rematch tegen West-Duitsland in de kwartfinale was een prachtig affiche in de Mexicaanse hitte na de memorabele WK-finale van ’66. Er wordt wel gezegd dat de sfeer in Engeland veranderde na de onverwachte nederlaag tot zelfs in de politieke top. De Engelse premier Harold Wilson leed enkele dagen later een flinke verkiezingsnederlaag en gaf de schuld hiervan aan het verlies van Engeland tegen West-Duitsland.

Wedstrijdgegevens:
14 juni 1970
West-Duitsland 3 – 2 (nv) Engeland
Doelpunten: Mullery 31′, Peters 49′, Beckenbauer 68′, Seeler 82′, Müller 108′
Estadio Nou Camp, León
Toeschouwers: 23.357

Kwartfinale: Italië – Mexico

De vier doelpunten die Italië in de kwartfinale van het WK 1970 tegen Mexico had gescoord, hadden als een bevrijding gewerkt voor het team dat de bevestiging had gekregen dat het niet alleen van de verdedigende kwaliteiten afhankelijk hoefde te zijn, als het tenminste bereid was versneld vooruit te spelen.

Alleen dan konden de aanvallers Boninsegna en Riva, die tot aan dat Mexico-duel ronduit dramatisch hadden gespeeld, kansrijk aangespeeld worden en leverden zij ook rendement. Riva had er alvast, ook al was het met wat geluk, twee ingeschoten. De Italianen was wel duidelijk dat, wilde men tegen West-Duitsland niet op dezelfde wijze in de problemen komen als Engeland in de kwartfinale was gebeurd (2-0 vóór, uiteindelijk met 3-2 verliezen en vooral fysiek een flinke jas uitdoen), men het heft in handen moest houden. Italië moest de bal hebben, Italië moest spelbepalend zijn, Italië moest ook aanvallen. En dat deed het tegen de ploeg van Helmut Schön in de beginfase dan ook meteen, en met direct resultaat.

Wedstrijdgegevens:
14 juni 1970
Italië 4 – 1 Mexico
Doepunten: González 13′, Guzmán 25′ (e.d.), Riva 63′, Rivera 70′, Riva 76′
Estadio Luis Dosal, Toluca
Toeschouwers: 26.851

“Wedstrijd van de Eeuw”

De halve finale tussen West-Duitsland en Italië staat bekend als de Wedstrijd van de Eeuw, aangezien er werd gespeeld op het spreekwoordelijke leven en dood, en voor de ogen van ruim honderdduizend toeschouwers uitmonde in een heroïsch gevecht van 120 minuten.

Net zeven minuten stonden er op de klok toen de Azzurri al een voorsprong hadden die men kon gaan verdedigen. Want er mocht dan meer aanvalslust in de ploeg geslopen zijn, de aard was natuurlijk nog altijd: afstand nemen en dan verdedigen wat je hebt. Niettemin, de start was overdonderend en verrassend. Aangespeeld door De Sisti startte Roberto Boninsegna een actie, passeerde Löhr, zette een eentweecombinatie op met Riva en ontving de bal terug, midden voor het doel op de cirkel van het strafschopgebied. En toen liet de middenvoor een bliksemschicht los, met zijn linkerbeen, als een soort Lucky Luke vanuit de heup geschoten, een dreun die Sepp Maier volslagen kansloos liet en Italië de gehoopte voorsprong verschafte.

Voor Boninsegna was het een bevrijding, het moment waarop hij eindelijk besefte dat hij ertoe deed op dit WK. Drie wedstrijden lang was hij kansloos geweest, had hij het moeten doen met vuurpijlen die zijn richting wel opkwamen maar waarmee hij met zijn gemiddelde lengte weinig kon uitrichten.


Italië – West Duitsland. Van links naar rechts: Uwe Seeler, Gerd Müller, Tarcisio Burgnich, Franz Beckenbauer.
foto: onbekend

De entree van Rivera tegen Mexico had de ploeg het besef gegeven dat het ook anders kon, kansrijker, via de grond in een spelsysteem waarin passing en bijsluitende middenvelders centraal stonden. Roberto Boninsegna, de man met de meest welklinkende naam van het hele WK, stond nu aan het einde van zo’n aanval, een opbouw met een gerichte pass van een middenvelder en een gelukte combinatie met een mede-aanvaller.

Oorspronkelijk zou hij niet eens naar Mexico zijn gereisd. Had Pietro Anastasi, de speersnelle Juventus-spits, niet kort voor het vertrek naar Mexico een mysterieuze liesblessure opgelopen – de pers sprak van een uit de hand gelopen liefdesspel, Anastasi zelf hield het op een fout van de masseur – dan had coach Ferruccio Valcareggi nimmer Boninsegna van een Sardijns strand geplukt en hem het nummer 20 toegekend.

West-Duitsland schrok niet van een achterstand. Zowel tegen Marokko en Bulgarije als tegen Engeland had een tegendoelpunt de ploeg alleen maar extra kracht gegeven en had Uwe Seeler de manschappen moed ingesproken. Beckenbauer en Overath, technisch volmaakt en met voldoende inzicht om samen het brein van het team te zijn, hadden het spel versneld en de ballen verdeeld over de vleugelspitsen die dan vervolgens geacht werden de spits Müller in stelling te brengen. En nu Müller al acht doelpunten had gescoord in het toernooi mocht zonder terughoudendheid wel gesteld worden dat Duitsland daarin goed slaagde. Deze achterstand, tegen de wellicht beste verdedigers ter wereld, was natuurlijk vervelend maar er was voor de West-Duitsers geen enkele reden om zo vroeg in de wedstrijd al te wanhopen. Maar de krachtsinspanning die de Duitsers in de kwartfinale tegen Engeland had gegeven brak Duitsland uiteindelijk in halve finales op.

Zoals zo vaak scoorde Duitsland vlak voor tijd door een doelpunt van de bij AC Milan spelende Karl-Heinz Schnellinger. De halve finale gleed richting een steriele 1-0 overwinning voor Italië totdat Karl-Heinz Schnellinger in de slotminuut met een keihard schot gelijkmaakte en zo de meest fantastische verlening ooit kon beginnen.

Luigi Riva scoort de derde goal van Italië
foto: onbekend

Wat volgde is waarschijnlijk het meest bloedstollende halfuur ooit uit de WK-geschiedenis. Daarin leek Duitsland de wedstrijd definitef weg te kapen toen Müller profiteerde van een te zachte terugspeelbal. Maar daarna stond de Duitse verdediging tegen zijn gewoonte in twee keer binnen zes minuten te slapen, en profiteerde Italië hiervan door rake schoten van Tarcisio Burgnich en Luigi Riva en en eindigde de eerste helft van de verlenging met 3-2 voor Italië.

Maar er lagen nog meer plotwendingen om de hoek. Invaller Rivera, die een schot ver-wachtte, liet een ogenschijnlijk onschuldig kopballetje van Müller lopen en de bal rolde via de binnenkant van de paal het doel in. Even leek Duitsland door de kopbal van Müller nogmaals aan te haken, maar nog geen minuut later werd de schlemiel echter de held toen hij kalm de bal langs de spartelende Sepp Maier schoof voor het vijfde doelpunt binnen een adembenemende 22 minuten. Op televisie is de beslissende 4-3 van Gianni Rivera niet te zien, omdat de herhaling van de 3-3 van Gerd Müller nog wordt vertoond.

Halve Finale Italië-West-Duitsland: Gianni Rivera scoort vlak voor het verstrijken van de verlengingen de beslissende 4-3.
foto: onbekend

In het licht van wat er net allemaal plaatsgevonden had, waren de doelpuntloze laatste negen minuten een tikkeltje onverwacht. Na het laatste fluitsignaal waren zowel spelers als toeschouwers helemaal leeg.

Vijf doelpunten van de zeven vielen in de verlening van de wedstrijd, waarmee het een enorm spektakel was op het WK in 1970. De wedstrijd is de geschiedenis ingegaan als de “Wedstrijd van de Eeuw”. Beckenbauer speelde de hele verlenging met een mitella. Hij brak zijn sleutelbeen na een grove charge, maar moest verder, omdat alle wisselspelers waren verbruikt.

Vier dagen later zou Italië van de mat worden gespeeld door Brazilië (4-1).

Een feestende Italiaanse voetbalfan gekleed enkel in een boxershort, met in één hand de Italiaanse vlag
foto: Toni Caione

De mitella van 1970.

Franz Beckenbauer steelt op de mondiale titelstrijd in Mexico de harten van de voetbalfans als hij gehavend de halve finale tussen West-Duitsland en Italië afmaakt.

De tweede helft is aan de gang in het Azatekenstadion van Mexico City. De Italianen en Duitsers houden elkaar in bedwang bij een stand van 1-1. Libero Beckenbauer stoomt op en krijg op de rand van de Italiaanse zestien en flinke Italiaanse beuk. De ervaren Beckenbauer stort ter aarde in het strafschopgebied. Zijn Duitse ploeggenoten belagen de Peruaanse arbiter en schreeuwen om een strafschop. Witte en blauwe shirts verdringen zich rondom de scheidsrechter.

Op de achtergrond krabbelt Beckerbauer overeind, het Italiaanse en Duitse gediscussieer gaat langs hem heen. Zijn gezicht heeft een pijnlijke grimas. Hij grijpt naar zijn rechter-schouder en voelt dat het mis is. Der Kaiser loopt naar de kant en laat zich door een verzorger onderzoeken. Al snel is het duidelijk: gebroken sleutelbeen. Het onheil lijkt zich te voltrekken over de Duitsers die door hun wissels heen zijn. “Gooi er maar wat tape omheen”, is Beckenbauer vastberaden.

De verzorger kijkt stomverbaasd naar zijn collega’s. “Doorspelen is niet verstandig, Franz”, zegt hij ietwat ingehouden. “Kan me niet schelen, tape er omheen!”, is het antwoord. Een opgelapte Beckenbauer loopt even later met mitella terug het veld in. “Gaat het wel? We kunnen achterin geen misstappen veroorloven”, vraagt aanvoerder Uwe Seeler zich af. “Het is een halve finale, wil je met tien man verder?”, bijt Beckenbauer terug.

De mitella van Franz Beckenbauer
foto: onbekend

De wedstrijd gaat met 4-3 verloren, maar de actie van Beckenbauer gaat de boeken in als één van de meest iconische momenten in de voetbalsport.

Wedstrijdgegevens:
17 juni 1970
Italië 4 – 3 (nv) West-Duitsland
Doelpunten: 1-0 Roberto Boninsegna 8′, 1-1 Karl-Heinz Schnellinger 90′, 1-2 Gerd Müller 94′, 2-2 Tarcisio Burgnich 98′, 3-2 Luigi Riva 104′, 3-3 Gerd Müller 110′, 4-3 Gianni Rivera 111′

Italië
1 Enrico Albertosi, 2 Tarcisio Burgnich, 3 Giacinto Facchetti, 5 Pierluigi Cera, 8 Roberto Rosato, 10 Mario Bertini, 16 Giancarlo De Sisti, 11 Luigi Riva, 13 Angelo Domenghini, 15 Sandro Mazzola, 20 Roberto Boninsegna.
Wisselspelers: 4 Fabrizio Poletti (91′), 14 Gianni Rivera (46′)

West-Duitsland
1 Sepp Maier, 3 Karl-Heinz Schnellinger, 4 Franz Beckenbauer, 5 Willi Schulz, 7 Berti Vogts, 15 Bernd Patzke, 12 Wolfgang Overath, 9 Uwe Seeler, 13 Gerd Müller, 17 Hannes Löhr, 20 Jürgen Grabowski.
Wisselspelers: 10 Sigfried Held (63′)

Angstgegner Italië

Met de zege van Italië op Duitsland in de halve finale van het WK heeft zich een bijzondere serie voortgezet. De Duitsers wonnen op een WK immers nog nooit van Italië. De opvallende serie begon op het WK van Chili (1962), toen het in een groespwedstrijd 0-0 bleef. In 1970 wonnen de Italianen in de halve finale van het toernooi in Mexico, destijds ook na verlenging: 4-3. In 1978 werd het in de Argentinië 0-0, in 1982 in Spanje won Italië in de finale met 3-1 van Duitsland. De nederlaag (2-0) van het WK in 2006 was de vijfde wedstrijd zonder overwinning.

Bronnen en referenties
wkvoetbal.nl, Trouw, NOS.NL, Voetbal International, sportgeschiedenis.nl