(41) 1974: 29 mei UEFA Cup finale:
Feijenoord-Tottenham Hotspur

Gesloopte finale

Onder de Limburgse trainer Wiel Coerver wordt Feyenoord in 1974 lands- kampioen. In  een wedstrijd die in het teken stond van grootschalig voetbal-geweld, won Feyenoord als eerste Nederlandse club de UEFA Cup, de opvolger van de Jaarbeursbeker, door in de dubbele finale het Engelse Tottenham Hotspur te verslaan. Het sportieve hoogtepunt heeft ook een keerzijde. Nederland maakt kennis met supportersgeweld door teleurgestelde Spurs-fans die herrie zoeken. Het eindigt in een massale vechtpartij met meer dan 150 gewonden.

Feyenoord plaatst zich na wedstrijden tegen Östers Vaxjö, Gwardia Warschau, Standard Luik en Ruch Chorsow voor de halve finale tegen VfB Stuttgart. In de heenwedstrijd ziet het er halverwege de eerste helft slecht uit als Brenninger de score opent voor de Duitsers. Invaller Lex Schoenmakerstelt in de tweede helft orde op zaken met twee doelpunten. In Duitsland komt Feyenoord met 2-0 voor. Stuttgart vecht zich terug in de wedstrijd, maar verder dan 2-2 komt het niet.

Uitslagen:

1e ronde: Östers Vaxjö – Feyenoord
(Van Hanegem 2, Wery)
1-3
1e ronde: Feyenoord – Östers Vaxjö
(Kristensen, De Jong)
2-1
2e ronde: Feyenoord – Gwardia Warschau
(Schoenmaker 2, De Jong)
3-1
2e ronde: Gwardia Warschau – Feyenoord 1-0
3e ronde: Standard Luik – Feyenoord
(Kristensen)
3-1
3e ronde: Feyenoord – Standard Luik
(Schoenmaker, Van Hanegem)
2-0
Kwartfinale: Ruch Chorsow – Feyenoord
(Schoenmaker)
1-1
Kwartfinale: Feyenoord – Ruch Chorsow
(Schoenmaker 2, De Jong)
3-1 n.v.
Halve finale: Feyenoord – VfB Stuttgart
(Schoenmaker 2)
2-1
Halve finale: VfB Stuttgart – Feyenoord
(Ressel, Schoenmaker)
2-2

 
Rond de return speelde de zaak Willem van Hanegem. Manager Guus Brox en trainer Wiel Coerver twijfelden over een contractverlenging voor de Kromme, omdat deze te lui zou zijn bij conditietrainingen en bovendien een te grote invloed zou hebben in de spelersgroep. "Feit is dat Van Hanegem en Feyenoord in enkele dagen tijd hebben duidelijk gemaakt dat de Rotterdamse ploeg niet zonder de dwarsliggende vedette kan", schreef Voetbal Inter- national in mei 1974. Van Hanegem zat namelijk tijdens de tweede finalewedstrijd op de tribune en dat was het spel aan te zien. 

De dubbele UEFA Cup finale:

De tegenstander was Tottenham Hotspur en de finale werd beslist in een uit- en een thuiswedstrijd. Tottenham stond voor de tweede keer in drie jaar tijd in de finale. De Spurs wonnen ook de eerste editie van de UEFA Cup. Het was ook de derde keer op rij dat er een Engelse club in de finale stond. Voor Feyenoord was het de eerste UEFA Cupfinale in de geschiedenis van de club. in 1970 had het wel al de Europacup I gewonnen. de clubs speelden in 1961 ook tegen elkaar. Tottenham schakelde de Rotterdammers toen in de eerste ronde van de Europacup I uit.

De basis voor het UEFA Cup succes werd gelegd in Londen, waar Feyenoord indruk maakte. In de uitwedstrijd, op 21 mei, heeft Feyenoord zich knap naar een 2-2 gelijkspel geknokt nadat het twee keer achter heeft gestaan.

Vlak voor rust scoort Willem van Hanegem met een fantastische vrije trap de 1-1 terwijl Theo de Jong in de slotfase het eigen doelpunt van Joop van Daele ongedaan maakte na een knappe pass van Jørgen Kristensen, Mike England had de Spurs twee keer op een voorsprong gezet. Van Hanegem krijgt in Londen een gele kaart en is geschorst voor de tweede finale wedstrijd in Rotterdam.

Feyenoord;
1 Eddy Treijtel, 2 Wim Rijsbergen, 3 Joop van Daele, 4 Rinus Israël, 5 Harry Vos, 6 Theo de Jong, 7 Wim Jansen, 8 Willem van Hanegem, 9 Peter Ressel, 10  Lex Schoenmaker, 11  Jørgen Kristensen

UEFA Cup finale Feijenoord – Tottenham Spurs
foto: onbekend

Op 29 mei 1974 moest Stadion De Kuip in Rotterdam het decor worden van een mooi voetbalfeest. Feyenoord speelde in eigen huis de finalewedstrijd tegen Tottenham Hotspur om de UEFA Cup en duizenden Engelse supporters waren afgereisd naar Rotterdam. Een compleet uitverkocht stadion was klaar voor een spannende wedstrijd, maar Britse hooligans sloopten de boel en Feyenoord ontsnapte aan een ramp.

1974: UEFA Cup finale: Spurs "supporters" slopen de Kuip
foto: onbekend

Al uren voor de wedstrijd heerste er een grimmige sfeer in de stad. De Engelse supporters waren al vroeg beschonken en zorgden voor rellen. Na overleg van het bestuur werd besloten de supporters toch toe te staan op de tribunes.

Tijdens de wedstrijd in de Kuip zijn er voor het eerst rellen tijdens een voetbalwedstrijd in Nederland. Het rumoer breekt goed los nadat Feyenoord op voorsprong is gekomen. Supporters van de Spurs gooien met van alles en proberen uit te breken.  Er vallen 150 gewonden en er worden grootschalige vernielingen aangericht aan het stadion.

Feyenoord kwam nodeloos in de problemen tegen een teleurstellend Tottenham. De Spurs konden geen moment waarmaken dat ze een werkelijke Cup-finalist vormden. Voor de geoefende kijker was het dan ook geen raadsel meer waarom Tottenham dat seizoen in de Engelse competitie geen potten kon breken.

Wim Rijsbergen scoort een minuut voor de rust 1-0. Dan slaat de vlam in de pan. Teleurgestelde en stomdronken Tottenhamfans klimmen over de hekken van het naastgelegen Feyenoordvak en een enorme knokpartij ontstaat. Nederland maakt voor het eerst kennis met extreem voetbalgeweld.

Vele jaren blijkt uit het officiële politierapport uit 1974 dat de politie totaal niet is voorbereid. Er zijn precies 150 man politie op de been in het met 63.000 man gevulde stadion. De politie weet zich geen raad met de geweldsuitbarsting en wacht lang met ingrijpen. Veel te lang volgens veel aanwezige supporters. Uiteindelijk veegt de politie het hele Engelse vak met geweld leeg. Feyenoord wint te cup, maar met een bittere bijsmaak. Er zijn 150 gewonden, van wie er twee slecht aan toe zijn.

Juichende Feijenoorders na een doelpunt tegen Tottenham Hotspur
foto: Piet Bouts

De wedstrijd werd gewonnen door Feyenoord met 2-0, door doelpunten door Wim Rijsbergen en Peter Ressel. Hierdoor werd Feyenoord de eerste Nederlanse club die de UEFA Cup wist te behalen. De overwinning had echter een bittere nasmaak door de vele vernielingen die de Engelse supporters hadden aangericht.

Wedstrijdgegevens:
22 mei 1974
Tottenham Hotspur – Feyenoord 2-2
Doelpunten: England 39′, Van Hanegem 43′, Van Daele 64′ (e.d.), De Jong 85′
White Hart Lane, Londen
Toeschouwers: 46.281
Scheidsrechter: Rudolf Scheurer (Zwitserland)

29 mei 1974
Feyenoord – Tottenham Hotspur 2-0
Doelpunten: Rijsbergen 43′, Ressel 84′
De Kuip, Rotterdam
Toeschouwers: 59.317
Scheidsrechter: Concetto Lo Bello (Italië)

Feyenoord;
1  Eddy Treijtel, 2  Wim Rijsbergen, 3  Joop van Daele, 4  Rinus Israël, 5  Harry Vos, 6  Mladen Ramljak, 7  Theo de Jong, 8  Wim Jansen, 9 Peter Ressel, 10  Lex Schoenmaker, 11  Jørgen Kristensen (76′ Johan Boskamp, 86′ Henk Wey).
Coach: Wiel Coerver

Tottenham Hotspur:
1  Pat Jennings, 2  Ray Evans, 5  Mike England, 6  Phil Beal, 3  Terry Naylor, 4  Chris McGrath, 7  John Pratt(77′ Phil Holder) , 8  Steve Perryman, 9  Martin Peters, 10  Martin Chivers, 11  Ralph Coates.
Coach: Bill Nicholson

Feijenoord viert feest als eerste Nederlandse UEFA Cup winnaar.
foto: Piet Bouts

De topscorer: Lex Schoenmaker

De Rotterdamse club zou in 1974 nooit diezelfde Cup hebben gewonnen zonder Hagenaar Lex Schoenmaker, die negenmaal scoorde in dat toernooi. Tijdens de triomftocht richting de finale maakte de Hagenaar negen goals, en niet de meest onbelangrijke. 

In de kwartfinale scoorde Schoenmaker zowel uit als thuis tegen Ruch Chorzów uit Polen. Tegen Stuttgart maakte hij er twee in de thuiswedstrijd. In de competitie scoorde Schoenmaker ook nog eens achttien keer.

Lex Schoenmaker wordt in Den Haag gezien als voornaam clubicoon van ADO waar hij het grootste gedeelte van zijn leven speelde én trainer was, maar Schoenmaker vond zijn plekje ook in Rotterdam-Zuid en reeg in 1973-1974 de hoogtepunten aaneen. Hij werd kampioen met Feijenoord en veroverde de UEFA Cup.

Lex Schoenmaker in actie voor Feijenoord tijdens de UEFA Cup in 1974
foto: UEFA

De Hagenaar speelde tot 1975 in de Kuip, waar hij tussen 1987 en 1990 ook nog (assistent-)trainer was. Schoenmaker, eigenlijk een aanvallende middenvelder, werd in de Kuip een diepe spits: balvast, slim en slagvaardig. Nog altijd is de Hagenaar Feyenoords Europees topscorer aller tijden met negentien treffers.

Lex Schoenmaker roemt de veelzijdigheid van het team. "Naast mij had je op links voorin de techniek en de individuele kwaliteit van Kristensen, op rechts de snelheid van Ressel. Daarachter: het intellect van Van Hanegem, loopwonder Theo de Jong en stofzuiger Wim Jansen."
 
Na vier jaar Feyenoord keerde hij terug bij ADO. "Feyenoord had Willy Kreuz gekocht. Ik speelde steeds minder. Het is lang geleden, maar Feyenoord bleef ik altijd een geweldige club vinden. De warmte waarmee je wordt ontvangen, is uniek."’

Bronnen en referenties
voetbalcanon.nl, nieuwsdossier.nl, defeijenoorder.nl, Algemeen Dagblad, npogeschiedenis.nl, Voetbal International.