(54) 1979: 10 juni FC Groningen – Telstar gestaakt om mesgooier

Wildwest in het Oosterpark

Willem II, Fortuna SC, Telstar en FC Groningen spelen in juni 1979 nacompetitievoetbal, alleen de winnaar promoveert naar de eredivisie. Omdat FC Groningen de eerste uitwedstrijd tegen Fortuna SC met 2-0 verliest moet de eerste thuiswedstrijd op 10 juni 1979 tegen Telstar gewonnen worden. In het met 12.000 toeschouwers volgepakte Oosterparkstadion neemt FC Groningen door doelpunten van Eddy Bakker en Henk Veldmate een snelle 2-0 voorsprong. Aanvoerder van Telstar is de dertigjarige linksback Fred Bischot. Een ervaren speler die al veel heeft meegemaakt.
In de drieëndertigste minuut beleeft hij het absolute dieptepunt uit zijn loopbaan.

Bischot kreeg landelijke bekendheid toen hij tijdens een wedstrijd op een haar na werd geraakt door een uit het publiek gegooid mes. Dit gebeurde op 10 juni 1979 tijdens de nacompetitiewedstrijd tussen FC Groningen en Telstar. Volledig overstuur begaven Bischot en zijn ploeggenoten zich meteen naar de kleedkamer en na overleg met enkele bestuursleden werd scheidsrechter Thomas verteld dat de spelers van Telstar niet in staat waren het duel voor de nacompetitie van de eerste divisie te hervatten.

Dit incident werd een primeur: het eerste grote ‘supportersincident’ in Groningen. De wedstrijd zou tien dagen later worden uitgespeeld.

Scheidsrechter Bep Thomas met het mes. Trainer Martin van Vianen houdt Fred Bischot in bedwang
foto: Trots van het Noorden

De wedstrijd

Waarom Fred Bischot het had moeten ontgelden bleef aanvankelijk voor iedereen een raadsel. Trainer Van Vianen van Telstar: "Er was geen enkele aanleiding in de wedstrijd voor zo’n agressieve reactie. Een paar ongelukkige botsingen, dat was alles. Maar voor FC Groningen viel er niets te mopperen, het stond immers met 2-0 voor"

Buitensporig ruw waren de ruim 32 minuten, die het duel duurde, inderdaad niet verlopen. Wel erg rommelig door enkele vrij langdurige onderbrekingen voor blessure-behandelingen en omdat liefst drie spelers vervangen moesten worden. Dat waren bij FC Groningen Romijn en Veldmate, terwijl Knoop van Telstar eerder dan zijn ploeggenoten in de kleedkamer belandde.

Veldmate en Knoop kwamen in de tweede minuut met elkaars hoofden in botsing. De Groninger middenvelder stopte de bal in het strafschopgebied alvorens in buitenspel- positie te blijven liggen. Bakker schoot ogenblikkelijk toe om raak te knallen. Het duurde even voordat Veldmate en Knoop enigszins waren opgelapt. Het tweetal werd tien minuten later toch naar de kant gehaald, maar in die tussentijd had Veldmate’s hoofdpijn hem niet belet met een knappe kopbal voor 2-0 te zorgen.

Een minuut na zijn vertrek kwam voor Romijn het einde van de wedstrijd. Telstar-doelman Nederburgh mepte bij een hoge voorzet niet alleen de bal weg, maar raakte met dezelfde vuistslag ook de neus van de Groninger centrumspits. Hevig bloedend verliet hij het veld. De vrees voor een gebroken neusbeen bleek in het ziekenhuis ongegrond. Teruggekeerd in het Oosterpark hoorde Romijn dat de wedstrijd een kwartier na zijn vertrek was beëindigd.

Scheidsrechter Bep Thomas met het mes.
foto: Trots van het Noorden

Onrustig Oosterpark

Ook buiten de kleedkamers laaiden de emoties hoog op toen duidelijk werd dat er niet meer gevoetbald zou worden. Nadat de 11.000 toeschouwers was verzocht het terrein te verlaten bleef het lange tijd onrustig in de omgeving van het Oosterparkstadion. Spreekkoren scandeerden "Telstar dood, Thomas dood" en een kassier, die bezig was een deel van de recette te tellen, liep snijwonden op in het gezicht toen een woedende bezoeker de ruit van zijn kassa insloeg. (De dader werd gearresteerd.)

Een 42-jarige Groninger liep door de emoties rond de wedstrijd een hartstilstand op en moest in het ziekenhuis worden opgenomen. De politie sloot het stadion volledig af en riep de hulp in van de Mobiele Eenheid. Tweeëneenhalf uur hield het ontredderde Telstar zich op onder de hoofdtribune. Omdat een joelende menigte zich in de laan erachter had verzameld, durfde niemand naar buiten te komen. Pas nadat de Mobiele Eenheid was verschenen en alle toeschouwers van het stadioncomplex waren verdreven, kon aan de terugreis worden begonnen. Nog steeds versuft stapte Fred Bischot in één van de twee overvalwagens, die het gezelschap de stad uit loodsten. Het enige wat over zijn lippen kwam, was: "Dit is iets verschrikkelijks. Het scheelde maar weinig of ik was geraakt.".

De mobiele eenheid zorgde voor een veilige aftocht van Telstar. De spelers werden in twee overvalwagens met grote snelheid naar Haren vervoerd. Daar was intussen de bus naar toe gedirigeerd waarmee de spelers terugreisden naar Velsen.

De messengooier en het motief

Uiteindelijk werd de 41-jarige Jacob R. uit Groningen in zijn woning aangehouden. De messenwerper, die zich op de staantribune bevond en het op Bischot gemunt had toen deze voor een ingooi naar de zijkant van het veld liep, kon in eerste instantie niet door de politie worden aangehouden. Hij was onvindbaar toen agenten zich op de tribune begaven. Met behulp van NOS beelden kon de dader echter worden opgepakt. De man bekende zijn daad, die hij pleegde omdat volgens hem de Velsense ploeg veel te hard speelde en met name aanvoerder Fred Bischot. R. werd ingesloten op beschuldiging van poging tot doodslag. Hij werd na één nachtje cel de volgende ochtend alweer vrijgelaten. Overigens werd de mesgooier nooit veroordeeld, de politie adviseerde Bischot geen aangifte te doen.

Fred Bischot (rechts) verlaat het veld van het Oosterparkstadion.
foto: ANP

Fred Bischot

Fred Bischot (Amsterdam, 13 juli 1948) speelde het grootste gedeelte van zijn carrière bij Telstar uit Velsen. Hij kwam 372 competitiewedstrijden voor deze club uit, waarmee hij recordhouder is. Tussendoor speelde Bischot drie jaar bij FC Amsterdam en één jaar bij Go Ahead Eagles uit Deventer. Na zijn lange voetbalcarrière was Bischot werkzaam als taxichauffeur en postbode. Daarnaast trainde hij onder meer de amateurclubs SV Wijk aan Zee en SV DTS. Sinds het seizoen 2014-2015 is Bischot trainer van het tweede elftal van
VV IJmuiden.

Supportersincidenten in Nederland deden zijn intrede in de jaren ’70. Vooral het gooien van blikjes en flesjes was in die tijd ‘populair’. Maar dit geweld, persoonlijk gericht op een speler, was tot dan toe nog niet voorgekomen. Een twijfelachtige primeur in het Oosterpark.

-MEER SUPPORTERSGEWELD-

7 december 1980: Wim Jansen geraakt door ijsbal

Het zijn tumultueuze tijden voor Ajax. Eerst stormt Johan Cruijff de dug out in, een week later gaat een debutant gestrekt. Op 7 december 1980 maakt Wim Jansen zijn debuut voor Ajax. Uitgerekend tegen zijn oude club Feyenoord maakt Jansen zijn opwachting voor de Amsterdammers. Mede op voorspraak van Cruijff was Jansen naar Amsterdam gehaald. Het wordt een gedenkwaardig debuut. Maar niet een voetbal, maar een ijsbal speelt de hoofdrol bij de eerste wedstrijd van Jansen voor Ajax.

Op 7 december 1980 was het erg slecht weer. Het had fors gesneeuwd. Toch vond de wedstrijd Feyenoord-Ajax doorgang. De sneeuw zou tijdens de wedstrijd een belangrijke rol spelen. Wim Jansen werd al tijdens de warming up geraakt door een ijsbal. 

Een ijsbal afkomstig van het Feyenoord-publiek maakte een abrupt einde aan Wim Jansens debuut.
foto: onbekend

Het linkeroog van Jansen wordt vol geraakt. Als een blok sloeg "Mister Feyenoord" tegen de grond. Met uiterste precisie had een Rotterdamse toeschouwer een tot ijsbal geknede hoop sneeuw in het linker oog van Wim Jansen gemikt. Jansen wenste zich echter nog niet over te geven, maar Ajax had met het incident wel het laatste restje zelfvertrouwen zien wegvloeien.

Want dat zijn worp zijn weerslag heeft gevonden op het spel van Ajax, was na achttien minuten al duidelijk, toen Wim Jansen in de tunnel verdween en Piet Hamberg zijn opwachting maakte. Jansen verklaarde achteraf: "Ik wilde per se spelen. Ik zag na die knal van die ijsbal de hele tijd al wazig, maar na een kwartier zag ik niets meer."

Doelma Piet Schrijvers: "Toen we om half twee het veld inspecteerden, smeet een volwassen man ons met sneeuwballen om de oren. Het leek wel of ie gek was geworden. Toen proefde je al iets van die gespannen sfeer, maar dat het bijna een uur later hierop zou uitdraaien, had ik niet verwacht."

"In Groningen was het een mes, hier een stuk ijs. Je vraagt je af waar het naar toe moet. Zeker is dat we toch wat van ons stuk waren gebracht. Wimpie werd op de bank in de kleedkamer behandeld, wilde perse spelen, maar zag al wazig met één oog. Na een kwartier zag hij niets meer. Schandalig om op zo’n manier te reageren."

Het jonge Ajax kwam de klap niet meer te boven. Het verloor niet alleen Jansen, maar ook de wedstrijd. Feyenoord speelde beter en won terecht met 4-2.

23 december 2011. Ajax-AZ: AZ-keeper Esteban wordt aangevallen.

Tijdens de bekerwedstrijd tussen Ajax en AZ werd AZ-doelman Esteban aangevallen door een dolle, dronken Ajax ‘supporter; . Esteban zag het gevaar tijdig aankomen en verweerde zich door de ‘supporter’ verschillende rake trappen te verkopen. Arbiter Nijhuis trok rood voor de keeper. Esteban reageerde (te) wild, hij zag de roekeloze ‘supporter’ aankomen en werkte hem tegen de grond. Opgelost dus, en op dat moment had Esteban zich uit de voeten moeten maken. Maar in de plaats daarvan schopt hij, volledig door het dolle heen, nog twee maal met alle macht in op de supporter.

2011; AZ doelman Esteban wordt aangevallen door een dronken ‘supporter’.
foto: AFP PHOTO/ANP/ OLAF KRAAK

Voor zijn wilde gedrag kreeg Esteban de rode kaart. AZ trainer Verbeek pikte dit niet en weigerde verder te spelen en dirigeerde alle spelers van AZ van het veld. De winter- kampioen wilde het duel niet meer hervatten. De AZ-spelers voelden zich onveilig in de Arena.

De ‘supporter’ (Van W) had al een stadionverbod van drie jaar op zak, na een misdraging in de Arena het jaar ervoor. Hij bekogelde een cateringmedewerker met bier en belaagde een steward. Toch wist Van W. de Arena binnen te komen, doordat Ajax de toeschouwers alleen steekproefsgewijs controleerde.

De rode kaart van doelman Esteban werd overigens geseponeerd.

Bronnen en referenties
Voetbal International, Leeuwarder Courant, Nieuwsblad van het Noorden.