(64) 1986: 15 juni WK: 1/8 finale Belgie – Rusland 4-3 (nv)

Spektakel van de Rode Duivels

Op het WK 1986 in Mexico haalden de Rode Duivels moeizaam de tweede ronde. België eindigde derde in zijn groep, maar mocht als beste derde toch naar de volgende ronde. Op dat moment gaf niemand een stuiver voor de kansen van de Rode Duivels tegen de Sovjet-Unie. In een legendarische wedstrijd stond het na 90 minuten 2-2. In de verlengingen gaven Stéphane Demol en Nico Claesen de Russen het nekschot: 4-3. Met een bijzondere vermelding voor doelman Jean-Marie Pfaff. Hij keepte beresterk en dreef de Sovjets tot wanhoop.

Een hoogtepunt van het Belgische voetbal is onmiskenbaar het WK van 1986 in Mexico. Daarvoor werd eerst Nederland uitgeschakeld (rode kaart voor Kieft!) en in een bloed- stollende barragepartij in Nederland kopte Georges Grün de Rode Duivels naar het WK. Nederland was uitgeschakeld en alleen dat al was leuk vond men in België

Bondscoach Guy Thijs selecteerde vedetten als Degrijse en Czerniatinsky niet. Oudge- dienden als Erwin Vandebergh, Franky van der Elst en Rene Vandereycken hebben tijdens het toernooi kritiek op Guy Thijs, maar ook op medespelers.

Ondanks de deelname aan het WK was de sfeer door generatieconflicten en communicatie problemen onder het vriespunt. De Rode Duivels verloren hun eerste duel van Mexico (1-2) en wonnen daarna erg moeizaam hun tweede wedstrijd tegen het erg zwakke Irak (2-1). De kritiek van de Belgische pers was hevig en de uitspraak van Franky van der Elst dat bondscoach Guy Thys "oud wordt en zich laat beïnvloeden door de laatste met wie hij praat", sprak boekdelen over de ijzige sfeer.

Rene Vandereycken heeft het gemunt op Enzo Scifo en Frank Vercauteren, notabene zijn teamgenoten bij Anderlecht. Het blijkt dat er nog wat rekeningen openstaan vanuit het afgelopen seizoen. Vanderycken pleit bij Thijs voor een groepsgesprek, maar de coach voelt daar niets voor. Vandereijcken speelt de eerste twee wedstrijden, raakt daarna geblesseerd en mag daarna naar huis.

De Belgische bondscoach Guy Thys liet zich echter niet kennen en gooide zijn elftal doorelkaar voor het laatste groepsduel tegen Paraguay. Zo grepen onder meer Danny Veyt, Georges Grün en Stéphane Demol hun kans. Erwin Vandebergh en Franky van der Elst verliezen hun plaatsen. De bondscoach behield wel het vertrouwen in sterkhouders als Jan Ceulemans en Enzo Scifo en ook dat bleek een goede zet. Het resultaat (2-2) tegen Paraguay viel dan misschien wat tegen, de inzet bleek wel veel beter. België eindigde zo derde in zijn poule. Vandaag zou dat een uitschakeling betekenen, maar toen mochten liefst vier van de zes groepsderdes doorstoten. 

WK 1986: Belgisch elftal.
foto: onbekend

In de volgende ronde wachtte de op papier het ijzersterke Sovjet-Unie. Met spelers als Pavel Jakovenko, Igor Belanov en Rinat Dasajev was de Sovjet-Unie favoriet, De geoliede machine van Valerie Lobanovski. De man die ook Dinamo Kiev coachte en daarmee de Europa Cup II veroverde door Atletcio Madrid te vermorzelen met 3-0. Lobanovksi heeft zijn mannen gedrild. Looplijnen zijn ingestudeerd. Als Belanov naar rechts rent, dribbelt Protasov naar links. Als Besonov opkomt, laat Aleinikov zich zakken. Naast automatismen, ziet het er ook erg aantrekkelijk uit. Tegenstanders worden steeds weer opgejaagd. Hongarije wordt tijdens de eerste WK-wedstrijd in Mexico onder de voet
gelopen; 6-0.

En dat elftal tegen een rommelend, kibbelend en stotterend België. Het duel tussen beide landen werd een van de meest onvergetelijke wedstrijden uit de geschiedenis van de Rode Duivels.

1/8 finale; België – Sovjet-Unie

De wedstrijd tussen België en de Sovjet Unie groeide uit tot een klassieker, die de verge- lijking van Italië tegen West-Duitsland in 1970 of Frankrijk tegen West-Duitsland in 1982 makkelijk kan doorstaan. Daar zag het er in het begin niet naar uit, want de Russen begonnen stormachtig aan de wedstrijd en vooral dankzij doelman Jean-Marie Pfaff en missers van met name Yakovenko bleef de stand lange tijd 0-0. Op het moment, dat België wat beter in de wedstrijd kwam, produceerde Igor Belanov een verwoestend schot: 1-0 (volgens de legendarische verslaggever Rik De Saedeleer was het een SS-20 raket).

Toch hoefde België in de eerste helft geen tegendoelpunten meer te incasseren. Het bleef tot aan de rust 1-0. Net na de pauze stond Scifo op de juiste plaats om de gelijkmaker binnen te tikken. De Sovjet-Unie panikeerde echter niet, opnieuw Belanov zorgde na 70 minuten voor de 2-1. Maar enkele minuten daarna bracht aanvoerder Jan Ceulemans de score opnieuw in evenwicht. Hij controleerde een diepe bal met de borst en trapte de bal overhoeks binnen. Met nog een tiental minuten te gaan, leek plotseling alles mogelijk.

Enzo Scifo (midden) de nieuwe ster van België die voor de gelijkmaker zorgde tegen de Sovjet-Unie
foto: onbekend

Voor de verlenging schoot Ivan Yaremchuk op de paal en redde Dasayev miraculeus op een inzet van Scifo vlak bij de paal. Het bleef 2-2 en dus kwamen er verlengingen.

In de verlenging namen de Belgen steeds meer het initiatief, al moest Pfaff nog twee keer redden. Daarna scoorde België twee doelpunten achter elkaar en opnieuw toonde de Russische verdediging aan kwetsbaar te zijn. Eerst rukte verdediger Stéphane Demol mee op en bracht de Belgen met een harde kopbal voor het eerst op voorsprong. De Rode Duivels waren ontketend. Nico Claesen haalde in de tweede verlenging hard uit, zijn vliegend schot was onhoudbaar voor doelman Dasajev. Belanov maakte vervolgens zijn hattrick door te scoren vanaf de penaltystip.

De man in vorm: Jan Ceulemans snelt langs twee verdedigers van de Sovjet-Unie.
foto: Getty images

Er volgden nog tien spannende minuten: de Russen bestormden het Belgische doel, al waren de Belgen in de tegenaanval gevaarlijker. In de slotseconde redde Pfaff op een inzet van Yevtushenko door de bal over de lat te tikken, de hoekschop werd niet gegeven en op sensationele wijze bereikte België de kwartfinale

De drie treffers van Belanov waren niet genoeg voor de Russen, al werd hij later wel gekozen tot Europees voetballer van het jaar.

De Russische Sportkrant Sport Express bracht een overzicht van de voetbalgeschiedenis tussen Rusland en België. De Sovjet-Unie heeft vijf keer tegen de Rode Duivels gespeeld, en maar één keer verloren. Maar die nederlaag (3-4 n.v.) in de achtste finales tijdens Mexico 1986 zijn de Russen nog niet vergeten. In die wedstrijd was de Zweedse scheidsrechter Erik Frederiksson toen de boeman. Hij zou niet gezien hebben dat Jan Ceulemans buitenspel stond. De goal die uit die fase volgde, leidde tot verlengingen, waarin de Rode Duivels het uiteindelijk haalden.

Kraker op het WK van 1986: 1/8 finale België – Sovjet-Unie 4-3 (n.v.)
foto: Popper Foto

Wedstrijdgegevens:
15 juni 1986
Sovjet-Unie  3 – 4 (nv)  België
Doelpuntenmakers: Belanov  27′, 70′, 111′ (pen.) Scifo 56′, Ceulemans 77′, Demol 102′ Claesen,  110′
Estadio Nou Camp, León
Toeschouwers: 32.277
Scheidsrechter: Erik Fredriksson ( Zweden)

België
Pfaff – Gerets (101′ L. Van Der Elst), Grün (112′ Clijsters), Renquin , Vervoort, Scifo, Demol, Ceulemans , Vercauteren, Claesen, Veyt.

België haalt de halve finale

In de kwarfinale was de tegenstander Spanje, dat een ronde eerder Denemarken met 1-5 had ingeblikt. Spanje beschikte tegen de Belgen over bekende namen als Emilio Butragueño, José Antonio Camacho, Andoni Zubizarreta en Julio Salinas. België was in theorie opnieuw de underdog, maar kwam als eerste op voorsprong. Aanvoerder Ceulemans maakte zijn tweede van het toernooi en toonde opnieuw dat hij in bloedvorm was.

De Spanjaarden gingen op zoek naar een gelijkmaker, maar stuitten meermaals op Pfaff. Pas in het slot wist Juan Antonio Señor te scoren voor de Zuid-Europeanen. Het duel eindigde in 1-1, in de verlengingen werd er niet meer gescoord. De strafschoppenreeks werd een thriller. Bij de strafschoppenreeks ontpopten Pfaff en Leo Van der Elst zich daarna tot de helden van de natie. Pfaff stopte de tweede strafschop van de Spanjaarden en zette de Belgen op rozen. Invaller Leo Van der Elst mocht de laatste strafschop nemen. Hij trapte de bal snoeihard binnen en maakte zo zijn belangrijkste doelpunt ooit.

België stond op zijn kop en droomde zelfs van meer, maar zag de Rode Duivels in de halve finales stuiten op Maradona.

En tijdens dit WK lijkt niets opgewassen tegen Diego Armando Maradona. Het kleine dribbelwonder dolde met de Belgen en met 2 goals zet hij de Belgen terug op aarde en zorgt hij er hoogstpersoonlijk voor dat de droom op een WK finale voor de Belgen in duigen valt. De Rode Duivels waren niet opgewassen tegen zoveel individuele klasse.

In de halve finale is Maradona ongrijpbaar voor de Belgen.
foto: FIFA

In de troostfinale namen de Rode Duivels het op tegen Frankrijk. Michel Platini keek vanaf de zijlijn toe. Thys liet Raymond Mommens, die nog niet had meegespeeld op het toernooi, 90 minuten meespelen. Na de reguliere speeltijd stond het 2-2, Ceulemans en Claesen scoorden voor de Belgen. De derde wedstrijd met verlengingen was er één te veel voor de Rode Duivels. Frankrijk liep uit tot 4-2, waardoor de Belgen met lege handen naar huis moesten. Na het toernooi werd Enzo Scifo uitgeroepen tot beste jongere van het WK.

Voor velen staat deze WK-prestatie geboekstaafd als het hoogtepunt uit de geschiedenis van het Belgische voetbal. De Belgen werden in hun thuisland dan ook door een massa fans als koningen ontvangen. Volgens sommigen waren liefst 300.000 Belgen afgezakt naar Brussel. De Grote Markt in Brussel stond volledig op z’n kop toen de selectie van Guy Thys op het balkon van het stadhuis verscheen. De menigte scandeerde de naam van Pfaff, die in België een volksheld werd na zijn sterke WK-prestatie.

  • De Rode Duivels hebben nog altijd het record van meest gespeelde minuten op een WK in handen. Doordat ze ook in de verloren troostfinale tegen Frankrijk verlengingen moesten spelen, kwamen ze aan 720 minuten in totaal. 
  • Nadat de Belgen hun partij tegen gastland Mexico hadden verloren, raakten ze met hun bus nauwelijks langs de feestende Mexicaanse mensenmassa. De Duivels kwamen pas na een rit van zeven uur in hun hotel aan.
  • Het was de zevende WK deelname van België. Guy Thys nam als bondscoach voor de tweede keer deel aan het WK. De spelers die tot de selectie van Thys behoorden, werden na het WK op handen gedragen door de Belgische voetbalsupporters.
  • De Belgische selectie:
    Keeper: Gilbert Bodart, Jacky Munaron, Jean-Marie Pfaff
    Verdediging: Lei Clijsters, Michel de Wolf, Eric Gerets, Georges Grün, Michel Renquin, Leo van der Elst
    Middenveld: Hugo Broos, Stéphane Demol, Philippe Desmet, Raymond Mommens, Enzo Scifo, Franky van der Elst,René Vandereycken, Frank Vercauteren, Patrick Vervoort
    Aanval: Jan Ceulemans, Nico Claesen, Erwin Vandenbergh, Danny Veyt

    Halve finales:
    Argentinië-België 2-0
    West-Duitsland-Frankrijk 2-0

    WK Finale 1986 Argentinië – West-Duitsland 3-2

    In de finale trof Argentinië West-Duitsland, dat net als vier jaar eerder met knokvoetbal doorheen het tornooi was geslopen.De finale was geen hoogstaande wedstrijd, maar was spannend vanwege het scoreverloop. In tegenstelling tot België en Engeland ge- bruikte West-Duitsland wel een persoonlijke bewaker om het gevaar Maradona te bestrijden, Coach Franz Beckenbauer had in de finale met Lothar Matthäus een mannetje gezet op Maradona. Maradona speelde inderdaad veel minder als in alle vorige wedstrijden, maar andere spelers van Argentinië konden ervan porfiteren. De andere Argentijnen kregen uiteindelijk meer ruimte en konden die benutten met drie goals.

    Uit een vrije trap van Burruchaga kopte libero José Luis Brown de openingstreffer in, met dank ook aan de verkeerd timende Duitse doelman Harald Schumacher. Dankzij Schumacher haalde Duitsland de finale, maar hij speelde een ongelukkige wedstrijd. Toen Jorge Valdano volkomen vrijgelaten door de Duitse verdediging het tweede doelpunt maakte, leek de wedstrijd beslist.

    Een gave van de Duitsers was het altijd terugkomen van benarde situaties. Coach Beckenbauer gooide alles op de aanval en vooral met het inbrengen van stormram Dieter Hoeness wist de Argentijnse verdediging geen raad. Uit twee hoek- schoppen van Andreas Brehme scoorden zowel Karl-Heinz Rummenigge als Rudi Völler.

    De Argentijnen konden het niet geloven, maar opeens was daar weer een "Touch of genius" van de voor zijn doen anoniem spelende Maradona. Omsingeld door vier Duitse spelers wist hij met een leep passje Burruchaga te bereiken, die vrij voor Schumacher de winnende treffer produceerde.

    Jorge Valdano schiet de bal langs doelman Harald Schumacher en scoort de 2-o voor Argentinië.
    foto: DPA

    Onder impuls van zijn geniale aanvoerder rijgde Argentinië zo zijn tweede WK-winst binnen.

    Vier jaar later in 1990 stonden beide landen wederom tegen elkaar in de finale. Nu namen de Westduitsers revanche in Stadio Olimpico in Rome door de wereldtitel te grijpen. Met twee keer een hoofdrol voor Diego Armando Maradona. In 1986 leidde hij met zijn adjudant Jorge Valdano de Argentijnen naar de wereldtitel door in Mexico met 3-2 te winnen.

    Vier jaar later verloor een door schorsingen verzwakt elftal in Rome met 1-0 van de Duitsers. Dat was een abominabele finale waarin Maradona weinig inbreng had. In 1986 werd het een levendige finale, in 1990 was het eenzijdig en saai. Beide duels gaven een weerslag van het gehele WK. En toch een hoofdrol?

    Onvergetelijk is zijn reactie op het gefluit en gejoel van de vele Duitsers en Italianen in het Stadio Olimpico tijdens het spelen van het Argentijns volkslied. Het gevloek kwam regel- recht uit zijn tenen, de haat spuwde uit z’n ogen. Er hoefde geen liplezer aan te pas te komen, zijn gemoedstoestand was overduidelijk. Het mocht echter niet baten en na afloop schreide hij hete tranen.

    “]
    Een vallende Maradona in de WK finale tegen West-Duistland.
    foto: onbekend

    Westrijdgegevens:
    29 juni 1986
    Argentinië  3 – 2  West-Duitsland
    Doelpunten: Brown  (23′), Valdano  (55′), Burruchaga  (83′), Rummenigge (74′), Völler (80′)
    Aztekenstadion, Mexico-Stad
    Toeschouwers: 114.600
    Scheidsrechter: Romualdo Arppi Filho (Brazilië)

  • Gary Lineker uit Engeland werd dankzij zijn 6 goals topscorer van dit WK. Op de tweede plaats komen, met 5 goals, Diego Maradona (Argentinië), Careca (Brazilië) en Emilio Butragueño (Spanje).
  • Bronnen en referenties
    voetbalnieuws.be, sportgeschiedenis.nl, sportkroniek.blogspot.com, voetbalblog.nl