(68) 1988: 25 mei EC1 finale: PSV – Benfica 6-5 (n.s.)

PSV wint “The Treble”

De finale van de Europacup I van het seizoen 1987/88 werd gehouden op 25 mei 1988 in het Neckarstadion in Stuttgart. Met PSV stond er voor het eerst sinds 1973 weer een Nederlandse club in de finale. Tegenstander was het Portugese Benfica. Na in de eerste twee ronden Galatasaray en Rapid Wien te hebben uitgeschakeld, speelde PSV de wedstrijden in de kwartfinale (tegen Bordeaux) en halve finale (tegen Real Madrid) alle vier de wedstrijden eindigden gelijk, en ging beide keren tóch door op grond van doelpunten gemaakt in uitwedstrijden. In de finale wordt Benfica na strafschoppen verslagen. Voor PSV Eindhoven was het de tweede overwinning in een Europese eindstrijd, na de UEFA Cup in 1978.

Onder Guus Hiddink behaalde PSV in 1988 het landskampioenschap, de beker en de Europa Cup I, maar het was Kees Rijvers die in het midden van de jaren zeventig de dominatie van Ajax en Feijenoord doorbrak en PSV definitief tot één van de topdrieclubs van Nederland maakte.

Midden jaren ’70 beleeft PSV een gouden periode. Met voetballers als Willy van der Kuylen, de gebroeders Van de Kerkhof, Jan van Beveren, Jan Poortvliet, Harry Lubse en Huub Stevens wint PSV tweemaal de KNVB beker en drie nationale kampioenschappen. Bovendien beleeft PSV op 9 mei 1978 haar eerste grote Europese triomf. Na een geweldige thuiswedstrijd tegen Bastia, die met 3-0 door PSV wordt gewonnen, wint PSV de UEFA Cup.

Na deze succesvolle periode wordt gebouwd aan een nieuw PSV. In de tweede helft van de jaren 80 ontstaat een selectie met vele internationale toppers. Bekende namen uit die periode zijn: Ruud Gullit, Ronald Koeman, Hans van Breukelen, Gerald Vanenburg, Wim Kieft, Sören Lerby, Frank Arnesen en Erik Gerets. Opnieuw beleeft PSV een periode van grote successen.

Hierbij dient te worden aangetekend dat dit met een groot aantal voormalig Ajax spelers gebeurde. Frank Arnesen, Wim Kieft, Gerald Vanenburg, Sören Lerby en Ronald Koeman verruilden Ajax voor PSV en het scheelde maar een haar of ook Frank Rijkaard was PSV binnen gelokt.

In het midden van de jaren tachtig breekt een gouden tijd aan voor PSV, met als onbetwist hoogtepunt de Europacup 1 finale in 1988 tegen Benfica. Trainer Guus Hiddink had in 1987 het roer overgenomen van Hans Kraay sr. die in conflict was geraakt met Ruud Gullit. Guus Hiddink smeedde een ijzersterk team en onder de leiding van Hiddink won PSV in drie jaar tijd driemaal de landstitel, driemaal de nationale beker en eenmaal de Europacup 1, in 1988.

Wim Kieft schiet op het Portugese doel in de EC I finale tegen Benfica
foto: VI

PSV op weg naar de Europa Cup I finale.

Op Europees niveau heeft de landskampioen een moeizame start. Na de ruime 3-0 overwinning in eigen huis moet PSV flink aan de bak tegen het Turkse Galatasaray. In Istanboel wordt het 2-0, de enige nederlaag in Europees verband. Rapid Wien is in de volgende ronde een veel eenvoudigere tegenstander. Vanaf die kwartfinale scoort PSV alleen nog maar gelijke spelen.

In en tegen Bordeaux begaat Hans Gillhaus een zware overtreding op de Franse spelmaker Jean Tigana, die het einde van de wedstrijd niet haalt. Wim Kieft scoort in Frankrijk de belangrijke gelijkmaker, waardoor PSV op eigen veld aan een doelpuntloos gelijkspel genoeg heeft.

In de halve finale stuit PSV op het sterke Real Madrid van ‘Don Leo’ Beenhakker. Met spelers als Butragueño, Camacho, Gordillo, Martín Vázquez, Michel en Hugo Sánchez heeft de Madrileense ploeg (ook bekend als De Koninklijke) eerder afgerekend met titelverdediger FC Porto en Bayern München.

In Madrid komt Real al vroeg op voorsprong door een penalty van Hugo Sánchez. Een kwartier later legt de jonge Edward Linskens een vol Bernabeu het zwijgen op met een slap rollertje dat keeper Buyo volkomen verrast. Met hand en tand verdedigt PSV de gelijke stand en sleept een kostbare 1-1 uit het vuur. Het is een bittere pil voor het superieur geachte Madrid, maar trainer Beenhakker houdt het volste vertrouwen in een goede afloop: "Met alle respect voor PSV, maar de realiteit is gewoon dat Real de finale haalt."

1988: Edward Linskens scoort een historisch lelijk doelpunt tegen Real Madrid.
foto: onbekend

Voor de return moet PSV een forse tegenvaller incasseren. Ronald Koeman heeft in een interview de doodschop van Gillhaus tegen Tigana ‘klasse’ genoemd. De UEFA kan dat niet waarderen en legt hem een schorsing op van één wedstrijd. Guus Hiddink moet improvi- seren, want zonder Koeman moet PSV in Eindhoven de Madrileense sterrenenploeg van scoren af zien te houden.

De Spanjaarden voeren de druk ongekend hoog op, maar uitblinker Hans van Breukelen stopt alles. Na het laatste fluitsignaal barst in Eindhoven een orkaan van vreugde los. De gelukstreffer van Linskens in Madrid blijkt genoeg voor een finaleplaats.

De weg naar de finale:

1e ronde: PSV – Galatasaray 3-0 (Gillhaus, Koeman, Koot)
1e ronde: Galatasaray – PSV 2-0
2e ronde: Rapid Wien – PSV 1-2 (Van Aerle, Gillhaus)
2e ronde: PSV – Rapid Wien 2-0 (Lerby, Gillhaus)
Kwartfinale: Bordeaux – PSV 1-1 (Kieft)
Kwartfinale: PSV – Bordeaux 0-0
Halve finale: Real Madrid – PSV 1-1 (Linskens)
Halve finale: PSV – Real Madrid 0-0

PSV wint ‘The Treble‘. Na de nationale titel en de KNVB beker, treedt PSV op 25 mei 1988 aan in de Europacup 1 finale.

Tegenstander Benfica verschijnt in Stuttgart aan de aftrap zonder de geblesseerde vedette Diamantino, maar met de imposante Braziliaan Mozer en spits Rui Aguas. De finale in het met 70.000 mensen gevulde Neckarstadion is niet bepaald indrukwekkend te noemen. De Portugezen beperken zich tot verdedigen. PSV heeft het meeste balbezit, maar neemt geen onverantwoorde risico’s. De wedstrijd is het aanzien nauwelijks waard.

Een schot van Vanenburg is het enige wapenfeit in de eerste helft. Na rust krijgt verde- diger Ivan Nielsen een goede kans om de score open te breken, maar hij faalt in de afwerking. Ook de verlenging verstrijkt zonder doelpunten.

Verlenging. In nog eens twee keer vijftien minuten lukt het geen van beide ploegen om te scoren. Penalty’s…

De PSV en Benfica spelers wachten geduldig op de eerst gemiste strafschop
foto: Pics United

In de eerste serie mist niemand. "Pak er nou eens een!" bijt Sören Lerby keeper Hans van Breukelen toe. Tien strafschoppen verdwijnen achter elkaar in het net. Elke volgende penalty kan beslissend zijn. Anton Janssen is door trainer Guus Hiddink aangewezen voor de elfde pingel vanaf elf meter. Hij schiet, hij scoort. PSV staat met 6-5 voor.

Portugees António Veloso legt de bal klaar voor zijn confrontatie met Hans van Breukelen. Wat Veloso destijds niet wist, was dat Van Breukelen in zijn befaamde ‘boekje van Jan Reker’ had gespiekt en wist hoe de Portugees zou schieten. Rechts van de keeper, laag in de hoek.

Veloso schiet precies volgens het boekje. Van Breukelen duikt rechts in de hoek en… hij stopt de penalty! Het is 22.57 uur in Stuttgart en PSV wint de finale en voor het eerst sinds 1973 wint een Nederlandse club de Europese beker voor landskampioenen.

Hans van Breukelen bezorgt PSV de EC I door de penalty van Veloso te stoppen.
foto: onbekend

PSV wint de Europa Cup I met drie overwinningen in negen wedstrijden. Twee doelpunten in de laatste vijf wedstrijden zijn voldoende om de cup met de grote oren vast te kunnen houden. Na het kampioenschap en de KNVB-beker voltooit PSV in 1988 de triple door het winnen van de Cup met de Grote Oren. Het grootste succes uit de clubgeschiedenis tot nu toe.

Wedstrijdgegevens:
25 mei 1988 Europacup I finale
PSV – Benfica 0-0 (6-5 n.s)
Strafschoppen PSV: Koeman, Kieft, Nielsen, Vanenburg, Lerby, Janssen
Strafschoppen Benfica: Elzo, Dito, Hajry, Pacheco, Mozer, Veloso (mist)
Neckarstadion, Stuttgart
Toeschouwers: 70.000
Scheidsrechter: Luigi Agnolin (Italië)

PSV:
1 Hans van Breukelen, 2 Eric Gerets, 3 Ivan Nielsen, 4 Ronald Koeman, 5 Jan Heintze, 8 Gerald Vanenburg, 7 Berry van Aerle, 6 Sören Lerby, 9 Edward Linskens, 10 Wim Kieft, 11 Hans Gillhaus (105+2′)
Invallers: 12 Adick Koot, 13 Eric Viscaal, 14 Anton Janssen (105+2′), 15 Willy van de Kerkhof, 16 Patrick Lodewijks.
Coach: Guus Hiddink.

Benfica:
1 Silvino, 2 António Veloso, 5 Carlos Mozer, 3 Dito, 4 Álvaro Magalhães, 7 Chiquinho Carlos, 6 Elzo, 10 Shéu, 8 António Pachecho, 9 Rui Águas (56′), 11 Mats Magnusson (112′)
Invallers: 12 Manuel Bento, 13 Samuel, 14 Adelino Nunes, 15 Hajry Redouane (112′), 16 Wando (56′)
Coach: Toni

Het elftal van PSV na de gewonnen strafschoppenreeks.
foto: UEFA

Na de winst van de Europa Cup haalt PSV één van de grootste talenten ter wereld naar het Philips Stadion: Romario de Souza Faria. Begin jaren negentig is hij onmiskenbaar de ster van de Nederlandse voetbalvelden. Na zijn vertrek in 1993 wordt zijn positie overgenomen door een nieuw talent: Ronaldo Luiz Nazario de Lima. Ook Ronaldo blijkt een speler van absolute wereldklasse.

Wereldbeker 1988. PSV – Nacional de Montevideo 6-7 na strafschoppen.

Heeft PSV toen definitief de kans gemist om voor altijd in een adem te worden genoemd met Ajax en Feyenoord? Dat is een vraag die onbeantwoord zal blijven, maar PSV had zichzelf een enorme status kunnen geven door gewoon wel de wereldcup te winnen. De club en de ploeg hadden echter pas na de verloren finale door hoeveel impact die ene wedstrijd in Japan had op de rest van de wereld.

De club wilde vooral de naam van de sponsor uitdragen, terwijl de ploeg vooral bezig was met een bizarre ervaring ver van huis.

De trip naar Japan was ook niet de beste voorbereiding voor PSV. Tijdens een tussenstop in Anchorage (er werd toen nog helemaal niet rechtstreeks naar Japan gevlogen, omdat het Sovjetluchtruim niet vrij was, en dus een omweg over de Noordpool werd gevolgd) zag Romario voor het eerst in zijn leven sneeuw. De Braziliaan weigerde uit het vliegtuig te stappen. Hij wilde liever slapen en zich op die manier voorbereiden op de wedstrijd. Het Japanse cabinepersoneel was onverbiddelijk, ook Romario moest eruit. Later zouden ze niets liever dan met hem op de foto willen, maar toen was de voetballer nog een ster in wording.

Vanenburg (no. 8) en Romario in duel tegen Nacional de Montevideo
foto: onbekend

Het was buiten –20 graden en zijn ploeggenoten verschansten zich aan de bar. Ze waren meer bezig met een schoolreisje vol kattenkwaad en leerden Romario vieze Nederlandse woorden. De Braziliaan was vooral onder de indruk van een opgezette ijsbeer in de hal. Een vliegreis van bijna 24 uur was natuurlijk niet de ideale voorbereiding voor een sportploeg.

Weinig spelers slaagden erin om de jetlag te overwinnen. Daarbij had de sponsor geregeld dat er nog officiële bezoekjes waren, waardoor de spelers al helemaal niet in het juiste ritme konden komen. Eigenlijk wist alleen Wim Kieft vanwege zijn ervaringen in Italië hoeveel aanzien dit duel in de wereld had. Hij slaagde er nauwelijks in om zijn ploeg- genoten ervan te overtuigen.

De tegenstander was Nacional uit Montevideo. Een club die weinig bekendheid genoot in ons land ook al had het al twee keer de wereldcup gewonnen. De finale in Tokyo werd in Nederland afgedaan als een commercieel gedrocht, maar dat vond Philips nog wel interessant. De club wilde in het land van de elektronica graag als ‘Philips SV’ spelen en daarom nam voorzitter Ruts hoogstpersoonlijk roodwitte vlaggen mee om uit te delen aan Japanners, waarop alleen Philips stond in het PSV-logo.

Na een aardige wedstrijd die dankzij doelpunten van Romario en Koeman op 2-2 eindigt, komt het aan op strafschoppen. De strafschoppen reeks werd door de Uruguayanen na een serie van maar liefst twintig strafschoppen gewonnen. Voor PSV missen: Kieft, Lerby (lat), Gerets en de vliegende postbode, cultfiguur Berry van Aerle. Een zekere Gomez (familie van latere PSV keeper?) velt het vonnis: 7-6 voor Nacional. PSV verspeelt haar enige kans een keer de wereldbeker te winnen.

Berry van Aerle mist de beslissende penalty in de Werelbekerwedstrijd tegen Nacional de Montevideo
foto: onbekend

Hoe dicht was PSV niet bij de wereldcup? Heel dicht, wel twee keer had PSV die mooie beker eigenlijk al in handen. "Een wedstrijd om een hartaanval van te krijgen," kopte La Gazzetta dello Sport de volgende dag. Maar in Nederland leek die wedstrijd geruisloos voorbij te gaan, omdat hij diep in de nacht werd gespeeld. De NOS zond hem zelfs met een paar uur vertraging uit, want wie zou er ’s nachts voor opstaan?

Het ging dus om de Wereld Beker, maar toen Berry van Aerle – hij miste de beslissende strafschop – later nog naar de naam van de tegenstander werd gevraagd, zei hij na lang nadenken: "Iets met Nationaal of zo, ik geloof dat het een ploeg uit Uruguay was."

Wedstrijdgegevens:
11 december 1988
Nacional de Montevideo 2 – 2 (n.v.) 7-6 (n.s) PSV
Doelpunten: Ostolaza  7′ en 119′, Romário 75′, Koeman 110′ (pen.)
Strafschoppen PSV: Koeman, Kieft (mist), Gillhaus, Romário, Lerby (mist), Ellerman, Valckx, Gerets (mist), Koot, Van Aerle (mist).
Olympisch Stadion, Tokio
Toeschouwers: 62.000
Scheidsrechter: Jesús Díaz Palacio (Colombia)

Nacional:
1 Jorge Seré, 2 Julio César G&cute;mez, 3 Hugo de León, 4 Felipe Revelez, 5 José Pintos Saldanha, 6 Santiago Ostolaza, 8 Yubert Lemos, 10 Jorge Cardaccio (113′), 7 Ernesto Vargas (71′), 9 Juan Carlos de Lima, 11 William Castro.
Wisselspelers: 14 Héctor Morán (71′), 15 Daniel Carreño (113′).
Coach: Roberto Fleitas

PSV:
1 Hans van Breukelen, 2 Eric Gerets, 3 Ronald Koeman, 4 Adick Koot, 5 Jan Heintze (73′), 6 Berry van Aerle, 7 Søren Lerby, 8 Gerald Vanenburg (90′), 9 Romário, 10 Wim Kieft, 11 Juul Ellerman.
Wisselspelers: 12 Hans Gillhaus (73′), 15 Stan Valckx (90′)
Coach: Guus Hiddink

Bronnen en referenties
voetbalcanon.nl, dichtbij.nl, Algemeen Dagblad, sportgeschiedenis.nl