(79) 1998: juli WK Frankrijk: Nederlands elftal

Nederland tegen Zuid-Amerika

4 juli 1998. WK Frankrijk – Kwartfinale Nederland – Argentinië 2-1.
7 juli 1998. WK Frankrijk – Halve finale Nederkland – Brazilië 1-1. Brazilië w.n.s. 4-2

Nederland zat op het WK in 1998 opnieuw in de groep bij België en moest het daarnaast opnemen tegen Mexico en Zuid-Korea. De wedstrijd tegen België bleef 0-0 en tegen Mexico zou men uiteindelijk niet verder komen dan een gelijkspel in de vorm van 2-2. Het was de overwinning op Zuid-Korea (5-0) die ervoor zorgde dat Nederland de knock-out fase tijdens het toernooi relatief gemakkelijk wist te bereiken. In die fase was Joegoslavië vervolgens, net als Argentinië, niet bij machten om het Nederlands Elftal af te stoppen. Het was Brazilië dat er uiteindelijk in slaagde om Nederland te verslaan, al was daar meer voor nodig dan de reguliere 90 minuten tijdens het WK in 1998.

De revanche op het EK van 1996

De meest zwarte bladzijde in de recente voetbalgeschiedenis van Oranje had plaats in Engeland tijdens het EK van 1996. Alles ging mis in het ruziënde team van coach Guus Hiddink. Het ging om geld en de bij Ajax achtergestelde Surinaamse spelers. Dieptepunt was dat Edgar Davids naar huis werd gestuurd omdat hij in de buitenlandse pers de coach had beschuldigd van vriendjespolitiek met de blanke spelers. Twee jaar later, op het WK van 1998 in Frankrijk, speelt Oranje bijna de finale. Met Edgar Davids als de grote roerganger. Pas na strafschoppen verliest de vriendenclub van Brazilië. Het is dezelfde coach en dezelfde spelersgroep die in 1996 voor een blamage zorgde, die het land nu in euforie brengt. Alles lukt en iedereen is blij. Van total loss tot glanzende bolide.

Bergkamp in actie tegen Zuid-Korea
foto: (AP Photo/Michel Euler

Poulfase en 1/8 finale:
Nederland-België  0-0
Nederland-Zuid-Korea 5-0 (1-0 Cocu, 2-0 Overmars, 3-0  Bergkamp, 4-0 Van Hooijdonk, 5-0  Ronald de Boer)
Nederland-Mexico 2-2  (1-0 Cocu, 2-0  De Boer, 2-1 Pelaez, 2-2 Hernandez)
Nederland-Joegoslavië 2-1 ( 1-0 Bergkamp, 1-1 Komljenovic, 2-1 Davids)

1998: het WK dat Nederland verdiende te winnen.

WK 1998 Kwartfinale: 4 juli: Nederland – Argentinië 2-1 (1-1)

Voor 55.000 toeschouwers maakten Nederland en Argentinië er een legendarisch duel van en had ongeveer alles dat je in een voetbalwedstrijd zoekt.

Voor rust vielen aan beide kanten nogal wat slordigheidjes te noteren. Jonk kon tweemaal aanleggen en in de twaalfde minuut opende Kluivert de score. Ronald de Boer schudde simpel twee Argentijnen af, speelde Bergkamp aan, die met het hoofd terug legde op Kluivert. Simpel lifte de spits de bal over doelman Carlos Roa heen. De assist van het hoofd van Bergkamp was net zo heerlijk als de goal zelf. Lang kon Nederland echter niet genieten van de voorsprong, want in de 17e minuut stond het alweer gelijk. Toen stuurde Juan Veron de tweede spits Claudio Lopez weg. Michael Reiziger stapte net te laat en oog in oog met Van der Sar wachtte Lopez zolang dat hij door de benen van de goalie 1-1 scoorde.

Over en weer vielen kansen te noteren. Ortega schoot via de vingertoppen van Van der Sar op de paal en Simeone knalde rakelings naast. Na rust nam Nederland het heft in handen en speelde het een lange fase foutloos. Alleen leverde het dominante spel te weinig doelgevaar op. In de 64e minuut kwamen de Zuid-Amerikanen voor het eerst over de middenlijn en direct teisterde Batistuta de paal.

Nederland en Argentinië maakte er daarna een harde strijd van. Op rechts kwam Marc Overmars voor Ronald de Boer, die niet helemaal fris meer was, in het veld. Een test wees ‘s ochtends uit dat de hamstring niet helemaal honderd procent was, maar goed genoeg om in te vallen. Dat bleek dus niet het geval te zijn, want na één sprintduel verkrampte de spier. Toen Arthur Numan even later met rood van het veld werd gestuurd, speelde Oranje in feite met negen man. Zelfs met een man meer konden de Argentijnen geen enkele druk zetten. Nederland speelde rustig rond en bleef het tempo bepalen, al kwam de ploeg aanvallend minder gevaarlijk voor de dag.

Na enkele schoten op de paal en lat aan beide kanten was het Ortega die vlak voor tijd gewillig naar de grond ging in het zestienmetergebied. Ariel Ortega liep in de 87e minuut tegen het uitgestoken been van Stam aan. De Argentijn ging mooi neer, maar volgens scheidsrechter Brizio Carter was het een ‘Schwalbe’: geel voor de aanvaller, de verdediger ging vrijuit. Nederland ontsnapte aan een penalty bij een 1-1 stand. Een fractie later verspeelden de Argentijnen zelfs hun man-meer-situatie.

De scheidsrechter wilde Ortega geel geven toen deze een kopstoot gaf aan keeper Edwin van der Sar die verhaal kwam halen na de fopduik. Ook Ortega kon vertrekken waardoor het weer tien tegen tien was. De wedstrijd leek af te stevenen op een verlenging, tot de prachtige combinatie tussen Frank de Boer en Dennis Bergkamp resulteerde in het winnende doelpunt, één minuut voor tijd. Gerechtigheid, want Oranje kreeg wederom de beloning voor de aanvallende spelstijl, waar de Argentijnen na rust gokten op de counter.

Ortega krijgt rood, na een ‘Schwalbe’ van Van der Sar.
foto: Onbekend

1 minuut voor tijd, scoort Dennis Bergkamp de beslissende treffer.
foto: Telegraaf

In de resterende drie minuten extra speeltijd lukte het Argentinië niet meer langszij te komen. Bondscoach Guus Hiddink: "Enkele spelers waren rijp voor een wissel, maar met tien tegen tien hoopte ik op Het Moment bij Dennis Bergkamp. Je weet dat hij zelfs in mindere vorm de wedstrijd voor je kan beslissen." Hiddink kreeg gelijk. Zoals hij het ook bij het rechte eind had om Wim Jonk op te stellen. Redelijk onverwacht, omdat de Argentijnen enkele diepgaande middenvelders hadden en dat was voor Hiddink tegen Joegoslavië de reden om Jonk te vervangen voor Seedorf. "Ik wilde met Jonk de passing terugkrijgen in het elftal. Wij moesten het spel bepalen. Dat lukte goed."

Historisch commentaar

"Ik heb opeens zo’n gevoel dat we in de halve finale gaan komen", zei Jack van Gelder op 4 juli 1998 terwijl een verlenging aanstaande lijkt. Maar dan is daar Jack van Gelder die opeens de wonderlijke gave heeft om in de toekomst te kijken. Nog geen 10 seconden later vestigde Jack vermoedelijk een wereldrecord met het herhalen-van-een-spelersnaam-na-een-doelpunt-op-een-WK.

Bergkamp maakt één van de mooiste WK-doelpunten ooit en iedereen in Nederland kan het historische commentaar van Van Gelder dromen. "Frank de Boer speelt de bal, heel goed naar Dennis Bergkamp. Dennis Bergkamp… Dennis Bergkamp neemt de bal aan… Dennis Bergkamp… DENNIS BERGKAMP… DENNIS BERGKAMP… DENNIS BERGKAMP… DENNIS BERGKAMP… OOOOOOOAAAAHHHAAAAAA.".

Mooiste goal ooit

In 2010 in de maanden voorafgaand aan het WK telde de NOS af richting het mondiale voetbalevenement met het programma NOS Op Weg Naar Zuid-Afrika. Hierin werd aandacht besteed aan de wereldkampioenschappen uit de periode 1970-2006, de tegenstanders van Oranje en Oranje zelf. In de laatste aflevering maakte de NOS bekend welk doelpunt tot ‘mooiste goal ooit’ is verkozen door de ruim zestien miljoen bonds- coaches die ons land telt. De grote winnaar van deze internetverkiezing via nos.nl was het doelpunt van Dennis Bergkamp in het halve finale treffen met Argentinië tijdens het wereldkampioenschap van 1998. Deze goal was goed voor 26% van de ruim vijfduizend stemmen.

Dennis Bergkamp: Nederlands mooiste WK doelpunt ooit.
foto: VI/Paul Getty

Wedstrijdgegevens:
4 juli 1998
Nederland – Argentinië 2-1
Doelpunten: Patrick Kluivert 12′, Lopez (Arg) 17′, Dennis Bergkamp 89′
Velodrome – Marseille
Toeschouwers: 55.000
Scheidsrechter: Arturo Brizio Carter (Mexico)

Nederland:
Edwin van der Sar, Michael Reiziger, Jaap Stam, Frank de Boer, Arthur Numan, Wim Jonk, Ronald de Boer (64′ Marc Overmars), Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert, Philip Cocu, Edgar Davids

Argentinië:
Roa, Ayala, Chamot (89′ Balbo), Almeyda (67′ Pineda), Sensini, Lopez, Simeone, Batistuta, Ortega, Veron, Zanetti
Coach: Daniel Passarella

Gele Kaarten: Jaap Stam 10′, Arthur Numan 17′, Chamot (Arg) 22′, Sensini (Arg) 60′, Arthur Numan 76′, Ortega (Arg) 87′
Rode Kaarten: Arthur Numan 76′, Ortega (Arg) 87′

WK 1998 Halve finale: 7 juli: Nederland – Brazilië 1-1 (2-4 na strafschoppen)

In de aanloop naar de halve finale tegen Brazilië ontstaat er een enorme Oranje hype in Nederland. Hele straten kleuren oranje. Een recordaantal van 11,7 miljoen mensen zit achter de buis als Nederland het in Marseiile tegen de wereldkampioen opneemt. Het wordt een zinderende wedstrijd waarin de Brazilianen vlak na rust via Ronaldo de leiding nemen.

Het scheelt even later weinig of de Braziliaan maakt ook de beslissende 2-0, alleen trekt Edgar Davids zeer effectief aan de noodrem. Vlak voor tijd blijkt pas echt hoe waardevol die actie was, want in de 88ste minuut kopt Patrick Kluivert de gelijkmaker binnen.

Ronaldo breekt door, en laat de Boer en Jonk achter zich.
foto: Onbekend

In de verlenging blijft het spannend. Twee minuten voor tijd verdient Oranje een stafschop als invaller Pierre van Hooijdonk door Junior opzichtig naar de grond wordt getrokken. Arbiter Mohamed Bujsaim uit Dubai ontging dat, zo’n beetje als enige in het stadion, zodat een strafschoppenserie de beslissing moet brengen. Niet het meest favoriete onderdeel van Oranje dat eerder twee EK’s na strafschoppen moest verlaten.

Ook nu slaat het noodlot weer toe. Phillip Cocu, één van de grote uitblinkers van het toernooi, en Ronald de Boer missen. De Brazilianen gaan door en de spelers van het Nederlands Elftal laten de tranen de vrije loop. Het feest is over. Voor de strijd om de derde plaats tegen Kroatië kan Oranje zich niet meer opladen. Het Nederlands Elftal wordt vierde.


Kluivert scoort de 1-1 tegen Brazilië
foto: Volkskrant

‘Tranen na thriller’ kopte De Telegraaf in chocoladeletters op de voorpagina de ochtend na de halve finale tegen Brazilië op het WK 1998 in Frankrijk. En zo was het. De spanning was om te snijden geweest en de teleurstelling over de verloren strafschoppenserie was immens, zowel bij de spelers als bij de miljoenen fans die het hele toernooi hartstochtelijk met Oranje hadden meegeleefd.

Beste wedstrijd uit de geschiedenis

Deze kwalificatie is overgenomen van de Duitse voetbalschrijver Christoph Biermann. Hij kwam met zijn theorie in 1998 nadat Brazilië van Nederland gewonnen had in de halve finale van het WK in Marseille. Iemand zei dat het een fantastische wedstrijd was en Biermann corrigeerde hem met de woorden ‘Het was de beste wedstrijd uit de geschiedenis.

Wedstrijdgegevens:
7 juli 1998
Brazilië – Nederland 1-1 na verlenging, 4-2 na strafschoppen.
Doelpunten: Ronaldo (Bra) 46′, Patrick Kluivert 87′
Velodrome – Marseille
Toeschouwers: 54.000
Scheidsrechter: Ali Bujsaim (Vae).

Nederland:
Edwin van der Sar, Michael Reiziger (56′ Aron Winter), Jaap Stam, Frank de Boer, Wim Jonk (111′ Clarence Seedorf), Ronald de Boer, Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert, Philip Cocu, Boudewijn Zenden (75′ Pierre van Hooijdonk), Edgar Davids

Opstelling Brazilië:
Taffarel, Aldair, Juniior Baiano, Cesar Sampaio, Roberto Carlos, Dunga, Ronaldo, Rivaldo, Ze Carlos II, Leonardo (85′ Emerson). Bebeto (70′ Denilson)
Coach: Mario Zagallo

Strafschoppen serie Nederland-Brazilië;
foto: onbekend

Nederland-Brazilië ook een TV topper.

Hieronder een overzicht van de tien best bekeken wedstrijden van Oranje tijdens WK’s en EK’s sinds 1998. Deze Nederlandse kijkcijfers zijn inclusief het aantal mensen dat buitenshuis keek, voornamelijk in een horecagelegenheid.

1. Nederland – Argentinië, halve finale WK 2014: 12.356.000 kijkers
2. Uruguay – Nederland, halve finale WK 2010: 12.230.000 kijkers
3. Nederland – Spanje, finale WK 2010: 12.214.000 kijkers
4. Nederland – Brazilië, halve finale WK 1998: 11.700.000 kijkers
5. Portugal – Nederland, halve finale EK 2004: 11.520.000 kijkers
6. Italië – Nederland, halve finale EK 2000: 11.500.000 kijkers
7. Nederland – Chili, voorronde WK 2014: 11.493.000 kijkers
8. Nederland – Duitsland, voorronde EK 2012: 11.378.000 kijkers
9. Australië – Nederland, voorronde WK 2014: 11.287.000 kijkers
10. Portugal – Nederland, voorronde EK 2012: 11.228.000 kijkers

Selectie Nederland WK 1998
 
Bondscoach Guus Hiddink
Edwin van der Sar – Michael Reiziger – Jaap Stam – Frank de Boer – Arthur Numan – Wim Jonk – Ronald de Boer – Dennis Bergkamp – Patrick Kluivert – Clarence Seedorf – Philip Cocu – Boudewijn Zenden – Andre Ooijer – Marc Overmars – Winston Bogarde – Edgar Davids – Pierre van Hooijdonk – Ed de Goeij – Giovanni van Bronckhorst – Aron Winter – Jerrel Hasselbaink – Ruud Hesp

Waarom Oranje geen wereldkampioen werd?

Nederland beschikte in Frankrijk over een uitstekende selectie met topspelers als Philip Cocu, Frank de Boer, Jaap Stam, Patrick Kluivert , Dennis Bergkamp en Edgar Davids. Ook op de coach Guus Hiddink viel weinig aan te merken. Hij oogde ontspannen en zorgde voor een goede sfeer. Tegen Argentinië en Joegoslavië kroop Oranje nog door het oog van de naald.

In de halve finale tegen Brazilië had er meer ingezeten. Het goed nemen van strafschoppen was deze generatie helaas niet gegeven.

Bronnen en referenties
meemetoranje.nl, Telegraaf, Andere Tijden Sport, zuidafrika2010.net, NOS, WK 1998 Frankrijk – Renske de Boer