(80) 1998: 12 juli WK Finale: Frankrijk – Brazilie 3-0

Haantjes tegen de Kanaries

De verwachtingen in het gastland van de prestaties van de nationale ploeg waren hooggespannen, maar De Haantjes gingen niet ten onder aan de druk. Gesteund door een solide defensie en met de geniale spelmaker Zinedine Zidane als motor bereikte de Franse ploeg van bondscoach Aimet Jacquet glansrijk de finale, waarin het Brazilië (zonder het plotseling ziek geworden supertalent Ronaldo) op zijn grootste WK-nederlaag ooit (tot die dag) trakteerde (3-0). Frankrijk, een ploeg met veel Noord-Afrikaanse migranten, was voor het eerst ‘s werelds beste.

Met dank aan de Franse bondscoach Aimé Jacquet en z’n ploeg. Vooraf bestond scepsis. Inderdaad waren de resultaten na de eerste ronde nauwelijks aansprekend. Vooral omdat het met tegenstanders als Paraguay, Italië en Kroatië constant moest opboksen tegen muren van verdedigers. Er moesten verdedigers (Laurent Blanc en Lilian Thuram) aan te pas komen om die muren te slechten. Aimé Jacquet wist met zijn ploeg te bereiken wat Platini en zijn musketiers ondanks hun élan tien jaar eerder niet gelukt was.

Jacquet hanteerde gedurende het hele toernooi een onwrikbare defensieve tactiek. Hoewel reeds gezegend met een stel eersteklas verdedigers steld hij drie stoere middenvelders voor hen op en vertrouwde hij erop dat het genie Zinedine Zidane voorin openingen zou creëren. Het was een realistische, zij het niet erg Gallische aanpak. Jacquets verdediging was zijn sterke kant; hij had geen aanvallers van internationale klasse, laat staan van wereldklasse.

Het was de eerste keer dat Frankrijk de finale van een WK haalde. Voor de Brazilianen was het al de zesde keer. De Goddelijke Kanaries, die met Ronaldo over één van de beste voetballers van de jaren 90 beschikten, werden op voorhand als favoriet beschouwd, hoewel de Fransen met Zinédine Zidane eveneens een wereldtopper in hun rangen hadden. Toen Ronaldo op de avond van de wedstrijd een, wat toen leek, epileptische aanval kreeg en bijna zijn tong inslikte, werd hij door bondscoach Mário Zagallo uit de basiself gehaald. Pas 72 minuten voor de aftrap raakte bekend dat Ronaldo ondanks het voorval toch zou starten. Bij Frankrijk ontbrak de ervaren verdediger Laurent Blanc, hij was geschorst na zijn rode kaart in de halve finale tegen Kroatië.

WK 1998. Hoofdrolspeler Zinedine Zidane met de wereldbeker
foto: Onbekend

De WK finale: Frankrijk – Brazilië

Ondanks de aanwezigheid van Ronaldo was het Frankrijk dat de finale meteen naar zich toe trok. Hoewel Brazilië het samba-voetbal heeft ingeruild voor koel, koud rendements- voetbal, zochten de ‘kanaries’ vaker de vijandelijke helft op dan de meeste andere landen. Direct vanaf de openingsfase namen de Fransen het initiatief. Stephane Guivarc’h (3x), Youri Djorkaeff en Emmanuel Petit wisten echter geen raad met uitgespeelde kansen na goed veldspel. Het oude liedje, de oude kwaal.

Corners brachten uitkomst. In de 27e minuut trapte Petit de eerste hoekschop. Ronaldo bleef staan, Leonardo kwam te laat en Zidane kopte feilloos in. de man van Algerijnse origine flikte het dan uiteindelijk toch. Samen met Ronaldo zou hij de grote ster worden van het toernooi in Frankrijk. Maar na natrappen tegen Saoedi-Arabië kon hij twee wedstrijden rusten. In de finale greep hij z’n laatste kans op een hoofdrol.

Wat later kreeg Ronaldo een kans om gelijk te maken. De aanvaller werd diep gestuurd, maar botste op de uitgekomen doelman Fabien Barthez. De Braziliaan bleef even liggen, maar kon toch verder spelen. Maar Zidane greep een hoofdrol, en een mooie in de finale. Vlak voor rust was hij namelijk opnieuw succesvol, opnieuw uit een corner, opnieuw met het hoofd. Ditmaal was Djorkaeff de aangever en werd de Braziliaan Dunga handig opzij gezet, 2-0.

Frankrijk – Brazilië: Zidane scoort uit een corner
foto: Nieuwsdossier

Dit zouden de Fransen met een uitzinnig menigte in het Stade de France nooit meer uit handen geven. Brazilië zette wel aan na rust. Het kreeg twee grote kansen via Ronaldo en Bebeto. Fabien Barthez en Marcel Desailly redden op de lijn. Voor de laatste was het z’n laatste goede actie in de finale. Een minuut later kreeg hij z’n tweede gele kaart en kon met rood inrukken. De Marokkaanse arbiter (hoe is zo’n aanstelling mogelijk met Frankrijk in de finale?) schrok hier blijkbaar zo van, dat hij vanaf dat moment alles in het voordeel van de Fransen floot.

Zelfs Ronaldo werd tweemaal teruggefloten. Al hadden de nieuwe mandekkers Petit en Frank Leboeuf dit niet eens nodig. Ronaldo liep namelijk zichtbaar geblesseerd aan enkel en knie over het veld. Niet voor niets kreeg hij pas een uur voor de wedstrijd toestemming te spelen terwijl er al officiële opstellingen waren met Edmundo in de basis. Edmundo kwam hij pas een kwartier voor tijd om alsnog een Braziliaanse opening te forceren.

Fabien Barthez in duel met Ronaldo, Lilian Thuram kijkt toe.
foto: Michael Steele / EMPICS

Tevergeefs. Brazilië kon niet meer omschakelen na zes zuinige wedstrijden. Frankrijk ging het redden ondanks een aanval zonder angel. Guivarc’h en Christophe Dugarry misten namelijk nog even 100% kansen alleen en in alle vrijheid voor doelman Taffarel. Vandaar dat Petit in blessuretijd nog eens aanzette en de derde Franse treffer scoorde, waarna aanvoerder Didier Deschamps de wereldbeker uit handen van de Franse president Jacques Chirac kreeg om aan de wereld te laten zien wie zich wereldkampioen voetbal mag noemen: Frankrijk.

Zinédine Zidane werd na afloop verkozen tot "Man van de Wedstrijd". De middenvelder van Juventus werd in 1998 ook voor het eerst uitgeroepen tot wereldvoetballer van het jaar.

Met deze overwinning schaarde Frankrijk zich in het rijtje landen dat wereldkampioen werd. Eerder lukte dat Uruguay (2x), Italië (3x), (West)Duitsland (3x), Brazilië (5x), Engeland en Argentinië (2x). Twee jaar later tijdens Euro 2000 werd Frankrijk eveneens kampioen en was daarmee het eerste land dat ooit achtereenvolgens wereldkampioen en Europees kampioen is geworden. Ten tijde van het EK van 2000 beschikte Frankrijk inmiddels wel over twee topaanvallers: Trezeguet en Henry. Op het WK van 1998 bakte Guivarc’h er helemaal niks van, en Dugarry, het alternatief, was een lichtgewicht.

Zidane scoort door de benen van Roberto Carlos van Brazilië.
foto: EPA / Daily Mail

Wedstrijdgegevens:
12 juli 1998
Frankrijk – Brazilië 3 – 0
Doelpunten: Zidane 27′, Zidane 45+1′, Petit 90+3′
Stade de France, Saint-Denis
Toeschouwers: 75.000
Scheidsrechter: Said Belqola (Marokko)

Brazilië:
Taffarel; Cafu, Aldair, Baiano en Roberto Carlos; Sampaio (74. Edmundo), Dunga, Leonardo (46. Denilson) en Rivaldo; Bebeto en Ronaldo.

Frankrijk:
Barthez; Thuram, Desailly, Leboeuf en Lizarazu; Karembeu (56. Boghossian), Deschamps, Zidane en Petit; Djorkaeff (76. Vieira) en Guivarc’h (66. Dugarry).

Ronaldo had hartaanval voor WK-finale 1998

Caru is voorzitter van de Italiaanse vereniging van sportcardiologen en was in 1998 werkzaam bij Internazionale, toen de club van Ronaldo. Enkele uren voor de aanvang van de finale kreeg Ronaldo een hartaanval, zegt hij. Tot nog toe was een epilepsie-aanval de diagnose, maar cardioloog Bruno Caru beweert dat de werkelijke toedracht anders is. Volgens hem kreeg Ronaldo op 12 juli 1998 wel degelijk een hartaanval, enkele uren voor de finale van het WK.

Aan Mediaset vertelt de dokter: "Ronaldo lag op zijn bed naar een F1-race te kijken op tv. Hij boog zijn hoofd plots in een onnatuurlijke positie. Zijn bloed stroomde niet meer vlot. Zijn hartslag en zijn bloeddruk daalden en hij viel flauw." Het was Ronaldo’s ploegmaat Roberto Carlos die alarm sloeg.

Ronaldo werd overgebracht naar het ziekenhuis waar hij allerlei neurologische tests onderging. Men ging toen uit van een epilepsie-aanval, zoals voetballer Robert Carlos had aangegeven. Die diagnose bleef dertien jaar overeind. Tot dokter Caru die nu ontkent. "Het elektrocardiogram werd niet geanalyseerd het hoort", beweert de arts. "In het ziekenhuis had hij nog een hartslag van 18 slagen per minuut. Dat betekent dat het hart gestopt was met kloppen op het moment van de aanval. Maar de Franse artsen bleven koppig geloven in de diagnose van Robert Carlos en niet in die van een arts."

Ronaldo na afloop van de finale
foto: Onbekend

Die diagnose had Ronaldo het leven kunnen kosten. "Ze hebben hem een heel zwaar medicament gegeven, dat weliswaar goed was tegen epilepsie maar niet aangewezen was bij hartproblemen."

Het hartinfarct zou ook de zwakke prestatie van Ronaldo in de finale kunnen verklaren. "En ook de beelden van de speler die daags nadien van het vliegtuig waggelde bij zijn aankomst in Brazilië, alsof hij dronken was", besluit Caru.

WK 1998

Na zestig jaar was Frankrijk opnieuw gastheer van het WK. Op het WK 1998 was er voor het eerst in de geschiedenis plaats voor 32 deelnemers. Dat betekende dat er tijdens de kwalificatiecampagne voor het toernooi wereldwijd liefst 174 landen op jacht gingen naar een WK-ticket. De uitbreiding van het deelnemersveld had tot gevolg dat alleen de nummers één en twee in de groepsfase zich zouden plaatsen voor de knock-outfase van het toernooi.

Het aantal landen dat deel mocht nemen aan het WK in 1998 was dus een stuk groter, waardoor de diversiteit aan landen ook behoorlijk toenam. Zo waren het bijvoorbeeld landen als Zuid-Afrika, Nigeria en Kameroen die zich wisten te plaatsen, maar konden daarnaast ook Iran en Jamaica meedoen. Verder was er plaats voor bijvoorbeeld Japan en Paraguay, landen die helaas nog weinig kans bleken te maken op de eindoverwinning. Desalniettemin zorgde het WK in 1998 voor een nieuwe stap richting een toernooi dat landen van over de hele wereld tegenover elkaar zet in dit geweldige toernooi.

Het WK 1998 in Frankrijk was geen onvergetelijk toernooi, maar werd wel hoger aangeslagen dan het WK 1990 en zelfs het WK 1994. De wedstrijden hadden een opener karakter en bovendien was er meer drama. Zoals in de boeiende achtste finale tussen Engeland en Argentinië (2-2), met een fraai doelpunt van Michael Owen en een rode kaart voor David Beckham.

WK 1998. Michael Owen tijdens Engeland – Argentinië 2-2
foto: Russel Cheyne

De Duitse aanvaller Mario Götze heeft het WK 2014 in Brazilië aan een record geholpen. De invaller maakte in de WK-finale tegen Argentinië het 171ste doelpunt van dit toernooi (1-0). Daarmee werd de productie van het WK 1998 in Frankrijk geëvenaard. Zowel in Frankrijk als in Brazilië; vielen per wedstrijd gemiddeld 2,67 doelpunten. Tijdens het vorige WK in Zuid-Afrika (2010) werd 145 keer gescoord.

Het WK in 1998 werd daarmee een toernooi dat we ons over het algemeen graag herinneren, tot aan de halve finale (Nederland-Brazilië).

Troostfinale

Behalve Frankrijk viel debutant Kroatië in positieve zin op. De nieuwe Europese natie veroverde, mede dankzij zes goals van topschutter Davor Suker, de derde plaats door de troostfinale tegen Nederland met 2-1 te winnen. Oranje was in Frankrijk dicht bij zijn derde WK-finale, maar strandde in de halve finale na strafschoppen op Brazilië.

De goede bedoelingen van Oranje vooraf ten spijt. Het WK eindigde in het Parc des Princes in een anti-climax voor het Nederlands elftal. De Kroaten werden na de 2-1 overwinning op Oranje naar het erepodium gedirigeerd om de bronzen medaille in ontvangst te nemen. De Nederlandse internationals stonden her en der verzameld op het veld, gewoon met de schoenen in het gras, zonder opgespelde versierselen. De vierde plaats telde niet mee.

Troostfinale WK 1998: Nederland – Kroatië 1-2
foto: Telegraaf

Wedstrijdgegevens:
11 juli 1998
Nederland – Kroati&euml 1 – 2
Doelpunten: Prosinecki 14′, Boudewijn Zenden 22′, Suker 36′
Parc des Princes, Parijs
Toeschouwers: 45.500
Scheidsrechter: Epifanio González (Paraguay)

Nederland:
Van der Sar; Stam, Frank de Boer en Numan; Zenden, Seedorf, Jonk, Cocu (46. Overmars) en Davids; Bergkamp (58. Van Hooijdonk) en Kluivert.

Kroatië:
Ladic; Bilic, Soldo, Stimac en Jurcic; Prosinecki (78. Vlaovic), Boban (86. Tudor), Asanovic en Jarni; Stanic en Suker.

Bronnen en referenties
voetbalprimeur.nl, 2link.nl, wkvoetbal.nl, Telegraaf