(83) 2001: 1 september Duitsland – Engeland 1-5

Engeland verlost van Duits trauma

Op 1 september 2001 werden jarenlange angst en frustratie vanwege Engelands onvermogen om van Duitsland te winnen in één glorieuze avond volledig weggespoeld. In 1966 had Engeland de (West) Duitsers nog verslagen in de WK finale van dat jaar, maar daarna liep Engeland (net als Nederland) een "Duits trauma" op. Maar net als Nederland, werd ook Engeland verlost van dit trauma door die wedstrijd in september 2001, toen de Engelsen de Duitsers met 1-5 klop gaven.

Tussen 1966 en 2001 speelden Engeland en (West) Duitsland acht keer vriendschappelijk tegen elkaar. Duitsland won zes van de acht wedstrijden, Engeland de overige twee.

In kwalificatiewedstrijden, EK’s en WK’s gedurende de periode 1966-2001 troffen beide landen elkaar meerdere malen. De balans van deze onderlinge krachtsmetingen was wederom in het voordeel van Duitsland. In september 2001 nam Engeland de ultieme revanche door Duitsland in eigen huis met 1-5 te vernederen. Onderstaand een overzicht van de deze onderlingen ontmoetingen.

De teams van Engeland en Duitsland voor de WK finale in 1966.
foto: Press Association

1. WK 1970

Kwartfinale: Engeland – West-Duitsland 2-3

Als die beroemde Russische grensrechter in de WK-finale van 1966 niet had ingegrepen, dan waren het vrijwel zeker de Duitsers geweest die de beker mee naar huis hadden genomen. Duitsland wilde wraak op Engeland en in het snikhete Leon, vier jaar later, kregen ze dan eindelijk genoegdoening.

Engeland begon vol zelfvertrouwen aan de wedstrijd. Ze waren tenslotte regerend wereldkampioen en hadden in de groepswedstrijden alleen nipt verloren van de briljante Brazilianen. Met nog 21 minuten op de klok stonden ze comfortabel op 2-0 en miste Alan Mullery een opgelegde kans om de wedstrijd definitief te beslissen. Engeland leek zeker van plaatsing voor de halve finale. Totdat Engelands tweede keeper Peter Bonetti bewees dat de ketting zo sterk is als de zwakste schakel en een zondagsschot van Franz Becken- bauer onder zich door liet glippen. De wedstrijd lag opeens weer helemaal open. De eerste doelman van Engeland Gordon Banks was geveld door een voedselvergiftiging en dat brak de Engelsen behoorlijk op. Na het doelpunt van Franz Beckenbauer wisselde de Engelse coach Alf Ramsey Bobby Charlton om hem rust te gunnen voor de halve finales. Een misrekening, bleek achteraf.

Acht minuten voor tijd kon de ongelukkige Chelsea keeper alleen maar toekijken hoe Uwe Seelers bizarre achterwaartse kopbal het net in draaide en pijnlijk de verlenging aankondigde. De Duitse Schwung was terug, terwijl de Engelsen er eerder uitgeput uitzagen. Gerd Müller had zich tot dat moment niet buitensporig ingespannen, je kon je afvragen of hij überhaupt een druppel zweet was kwijtgeraakt, maar bewees wel wat voor een wereldspits hij was: "Der Bomber" benutte zijn enige kans en Engeland lag eruit.

Er zijn genoeg mensen in Engeland die zeggen dat de nationale ploeg van 1970 beter was de de WK-winnaars van 1966. Een rematch tegen West-Duitsland in de kwartfinale was een prachtig affiche in de Mexicaanse hitte na de memorabele WK-finale van ’66. Er wordt wel gezegd dat de sfeer in Engeland veranderde na de onverwachte nederlaag tot zelfs in de politieke top. De Engelse premier Harold Wilson leed enkele dagen later een flinke verkiezingsnederlaag en gaf de schuld hiervan aan het verlies van Engeland tegen West-Duitsland.

Kwartfinale Duitsland-Engeland: Gerd Müller scoort de winnende goal.
foto: onbekend

Wedstrijdgegevens:
14 juni 1970
West-Duitsland 3 – 2 (nv) Engeland
Doelpunten Engeland: Mullery 31′, Peters 49′. West-Duitsland: Beckenbauer 68′, Seeler 82′, Müller 108′.
Estadio Nou Camp
Toeschouwers: 23.357

2. EK KWALIFICATIE 1972

Engeland – West-Duitsland 1-3
West-Duitsland – Engeland 0-0

De West-Duitse bondscoach Helmut Schön had een luxe-probleem, hij had twee begenadigde spelbepalers, normaal speelde Wolfgang Overath van 1.FC Köln mede op aandringen van aanvoerder Franz Beckenbauer, maar Günter Netzer van Borussia Mönchengladbach was eigenlijk volgens insiders begenadigder, maar ook vaak lastig. Overath speelde dan ook op de WK’s van 1966 en 1970. In 1972 kreeg Netzer eindelijk de voorkeur en hij maakte van de West-Duitse machine een swingend geheel.

Dat hadden de Engelsen geweten, in het Wembley Stadium waren de Duitsers opper- machtig, al werd de zege pas behaald in de slotfase: 1-3. De treffers waren van Uli Hoeness, Netzer uit een strafschop en Gerd Müller. In de return in West-Berlijn bleef het 0-0.


Günter Netzer (midden) tegen twee Engelse verdedigers tijdens Engeland-West-Duitsland 1-3.
foto: onbekend

Wedstrijdgegevens:
29 april 1972
Engeland – West-Duitsland 1 – 3
Doelpunten: 0-1 Hoeness (26′), 1-1 Lee (77′), 1-2 Netzer (85′-p), 1-3 G.Müller (89′)
Wembley, Londen

13 mei 1972
West-Duitsland – Engeland 0 – 0
Friedrich-Ludwig-Jahn Stadion, Berlijn

3. WK 1982

Tweede ronde: Engeland – West-Duitsland 0-0

Het duel tussen Engeland en West-Duitsland was voor beide landen de eerste wedstrijd uit de tweede ronde bij het WK voetbal 1982 in Spanje. Het was de vijftiende ontmoeting ooit tussen beide landen, die elkaar voor het laatst hadden getroffen op 22 februari 1978 in een vriendschappelijke wedstrijd in het Olympiastadion van München. West-Duitsland won dat duel destijds met 2-1 door doelpunten van Ronald Worm en Rainer Bonhof. Stuart Pearson had de score in de 41ste minuut geopend voor de Engelsen.

Wedstrijden tussen West-Duitsland en Engeland leveren meestal veel spektakel op, maar dat gold niet voor de matige versie van 1982. Engeland was wel wat beter, maar de beste kans kreeg Karl-Heinz Rummenigge vlak voor tijd, hij schoot op de lat. Tegen het opnieuw teleurstellende Spanje maakte West-Duitsland het halverwege de tweede helft af: Pierre Littbarski was de grote man met een doelpunt en een assist. De uitslag was 2-1, Spanje was uitgeschakeld en Engeland moest nu met twee doelpunten verschil winnen van Spanje om de Duitsers voor te zijn. Engeland viel wanhopig aan, kreeg wat kansen, maar het leverde geen doelpunten op. De beste kans was voor invaller en sterspeler Kevin Keegan, die het hele toernooi geblesseerd was.

Uiteindelijke winnaar is West-Duitsland dat ten koste van Engeland (en Spanje) een ronde verder gaat in het WK.

WK 1982: Harald Schumacher (West-Duitsland) tikt een kopbal van Bryan Robson over de lat.
foto: Bob Thomas/Getty Images

Wedstrijdgegevens:
29 juni 1982
Engeland – West-Duitsland 0-0
Estadio Santiago Bernabéu, Madrid
Toeschouwers: 75.000

4. WK 1990

Halve finale: Engeland – West-Duitsland 1-1 (Duitsland wint na strafschoppen)

Engeland was lange tijd de bovenliggende partij, met name het veel geprezen West-Duitse middenveld had het zwaar, Lothar Matthäs werd constant overvleugeld door de ont- ketende Paul Gascoigne en aanvaller Rudi Völler raakte snel geblesseerd. In de tweede helft kwam Engeland ongelukkig op achterstand, Andreas Brehme schoot raak uit van richting veranderde vrije trap dankzij ongelukkig uitlopen van Paul Parker.

Engeland toonde veerkracht en Gary Lineker profiteerde van matig verdedigen de Duitse verdediging. In de verlenging schoten zowel Chris Waddle als Guido Buchwald op de paal. Meest opmerkelijk moment van de wedstrijd was de gele kaart van Paul Gascoigne, zijn tweede gele kaart van het toernooi, waardoor hij de finale in ieder geval zou missen. De speler barstte in tranen uit, maar hervond zichzelf weer.

Zijn medespelers zouden de finale ook niet halen, zowel Stuart Pearce als Chris Waddle miste tijdens de strafschoppenserie en de West Duitsers haalden voor de derde achtereenvolgende keer de finale.

WK 1990: Andreas Brehme scoort de openingstreffer voor West-Duitsland.
foto: Bob Thomas/Getty Images

Wedstrijdgegevens:
4 juli 1990
Engeland – West-Duitsland 1 – 1 (3-4 n.s.)
Doelpunten: Lineker 80′, Brehme 60′
Strafschoppen Engeland: Lineker, Beardsley en Platt scoren. Pearce en Waddle missen.
Strafschoppen West-Duitsland: Brehme, Matthäus, Riedle en Thon benutten hun penalties.
Stadio delle Alpi, Turijn
Toeschouwers: 62.628
Scheidsrechter: José Roberto Wright (Brazilië)

5. EK 1996

Halve finale: Engeland – Duitsland 1-1 (5-6 n.s)

Op papier zag het tactisch plaatje van Duitsland er aardig uit. Maar wat is tactiek nog waard, wanneer al in de tweede minuut de verdediging nog staat te slapen als Gascoigne een hoekschop neemt? Adams kopte door en topscorer Shearer greep zijn ongekende vrijheid aan om met het hoofd zijn vijfde toernooitreffer te produceren. De doelpunten- machine van Blackburn Rovers (64 goals in twee seizoenen) had in Helmer en Babbel wisselende tegenstanders, maar toen het er op aan kwam, was geen van beide Duitsers aanwezig.

Duitse voetballers zijn pas verslagen als het laatste eindsignaal heeft geklonken. Zo ver lieten zij het dit keer op Wembley niet eens komen. Zij brachten heel snel al weer het evenwicht terug. Na een kwartier zetten Möller en Helmer een vloeiende aanval op. Kuntz kwam voor Pearce en gleed de bal achter Seaman: 1-1.

Tot aan de rust ontspon zich vervolgens een duel dat uitermate scherp werd gespeeld. In de duels ging het er meer dan stevig aan toe. Opvallend was dat de Hongaar Puhl de thuisploeg, Engeland, aanzienlijk meer toe stond dan de Duitsers. Ince en Gascoigne kwamen met gestrekte benen in, Pearce ging Reuter hardhandig te lijf, Anderton sloeg Scholl in het gezicht en Shearer riskeerde een schorsingskaart toen hij in de lucht tegen doelman Köpke zijn handen gebruikte. Direct na de rust was het een ander die begreep dat hij dit toernooi aan zijn laatste wedstrijd bezig was.

Reuter legde McManaman neer en dat betekende voor de verdediger zijn tweede gele kaart van het toernooi. Een half uurtje later wist Möller dat hij er precies zo voor stond. Het was een kaart die door Pearce op een nare manier werd uitgelokt. Nadat Ince eerst hard te werk was gegaan tegen de Duitse spelmaker, kwam Psycho Pearce de Dortmunder nog even treiteren. Vanaf de grond reageerde Möller en dat mocht niet van de zwakke Puhl.

WK 1996: Paul Gascoigne mist een grote kans voor Engeland in de verlenging.
foto: Rexmailpics

Intussen bleef het een temposlag met veel strijd. De spelers gingen in een mooie ambiance tot het uiterste. Zonder dat het tot mooi voetbal kwam, boeide de wedstrijd van begin tot eind. Engeland kwam het compliment toe dat het na een heel zwakke toernooistart het herstel door trok. De echte kansen voor het doel van Köpke bleven in de tweede helft echter achterwege.

De beste kans van na de rust was opnieuw aan de andere kant te zien. Eilts, sterk in zijn duels met Platt, ging er op links van door. Zijn voorzet was perfect, maar de afwerking van Helmer liet veel te wensen over. Het gaf wel aan dat het gehandicapte Duitsland vanuit alle linies toch gevaarlijk was. De teamprestatie was van een goed gehalte.

Heel Wembley rees in de tweede minuut van de verlenging op. McManaman trok voor, Anderton kon inschieten, maar hij zag zijn bal van de paal direct in de handen van Köpke ketsen. Het was het geluk dat het nog altijd twijfelachtige doelpunt van Hurst in de WK-finale van 1966 leek te neutraliseren.

Vier minuten later dacht Duitsland een fractie van een seconde dat het de finale had bereikt. Kuntz ging bij een hoekschop goed de lucht in. Zijn kopbal was raak, maar de voorafgaande duwfout annuleerde dit feest. Weer twee minuten verder kwam Gascoigne een voetje te kort. Met zijn zware lijf had hij niet meer de souplesse om de bal in de open goal te glijden.

Even later deed zich vrijwel een kopie van die situatie voor. Ook toen was Gascoigne niet soepel genoeg meer om de zaak te beslissen. Het waren in dat eerste deel van de extra tijd al met al meer doelrijpe situaties dan in de complete tweede helft.

Ondanks kansen over en weer blijft het daarbij. Weer penalty’s dus. Gareth Southgate mist de zesde strafschop namens de Engelsen en uitgerekend Andy Möller bezorgt Duitsland de ultieme wraak. Möller kreeg eerder in het duel geel en wist dat hij de finale daarom niet zou spelen.


EK 1996: Engeland beleeft tegen Duitsland reprise van halve finale WK 1990
foto: BBC

Wedstrijdgegevens:
26 juni 1996
Engeland – Duitsland 1-1 (5-6 n.s.)
Doelpunten: Shearer 3′, Kuntz 16′
Strafschoppen Engeland: Platt, Pearce, Gascoigne, heringham scoren. Southgate mist.
Strafschoppen Duitsland: Hässler, Strunz, Reuter, Ziege, Kuntz ,Möller scoren.
Wembley Stadium, Londen
Toeschouwers: 75.862
Scheidsrechter: Sándor Puhl (Hongarije)

6. EK 2000 (Eindelijk winst voor Engeland)

Groepswedstrijd: Engeland – Duitsland 1-0.

De autoriteiten in de Belgische stad leefden maandenlang met vrees toe naar de derde zaterdag in juni. Een veldslag bleef uit, maar zowel voor als na de wedstrijd kwam het wel tot rellen en andere ernstige ongeregeldheden.

De wedstrijd viel vies tegen. Beide grootmachten waren bezig met een ‘tussentoernooi’ op weg naar het WK 2002. De confrontatie werd beslist door Alan Shearer, die een voorzet van David Beckham op waarde schatte.

Duitsland, met Lothar Matthäus, Carsten Jancker en Ulf Kirsten, maakte geen enkele indruk.

In groep A wist Portugal zich met drie overwinningen voor de kwartfinale te plaatsen. Na een 0-2-achterstand won men uiteindelijk met 3-2 van Engeland. Roemenië werd laat in blessuretijd met 0-1 verslagen, de wedstrijd tegen Duitsland werd gewonnen door een hattrick van Sérgio Conceição (3-0). Roemenië wist zich als tweede te kwalificeren, het speelde gelijk tegen Duitsland en won door middel van een late strafschop van Engeland (2-3). Hierdoor werden Engeland en regerend Europees kampioen Duitsland verrassend in de groepsfase uitgeschakeld.

Beide landen raakten in een crisis, door de vroege uitschakeling op het EK. Duitsland werd Erich Ribbeck ontslagen en de bij Bayer Leverkusen succesvolle Christoph Daum werd benoemd tot nieuwe bondscoach. Bij Engeland werd de Zweed Sven Goran Eriksson de nieuwe coach, de eerste buitenlandse coach ooit.

Over de aanstaande Duitse coach Daum waren geruchten ontstaan over cocaïne-gebruik. Daum besloot een test te doen, maar nadat hij positief werd bevonden verscheurde de Duitse voetbalbond zijn contract. Hij vertrok ook bij zijn club Bayer Leverkusen en zou uiteindelijk een baan vinden bij de Turkse club Galatasaray.

EURO 2000: Alan Shearer scoort de enige en winnende goal voor Engeland
foto: Empics Sport

Wedstrijdgegevens:
17 juni 2000
Engeland 1 – 0 Duitsland
Doelpunten: Shearer 53′
Stade du Pays de Charleroi, Charleroi
Toeschouwers: 30.000
Scheidsrechter: Pierluigi Collina (Italië)

7. WK 2002 KWALIFICATIE

Engeland – Duitsland 0-1
Duitsland – Engeland 1-5

In deze kwalificatiegroep moesten twee voormalige wereldkampioenen uitmaken, wie naar het WK zou gaan: Engeland of Duitsland. Onder interim-coach Rudi Völler begon Duits- land WK-kwalificatie-reeks succesvol met een zege op Griekenland en een overwinning op concurrent Engeland. Dieter Hamann profiteerde van een fout van doelman David Seaman en bondcoach Kevin Keegan nam na de wedstrijd ontslag.

Het was de laatste wedstrijd in het originele Wembley Stadium, het stadion zou verbouwd worden. Vier dagen later kwam Engeland met interim-coach Howard Wilkinson niet verder dan een doelpuntloos gelijkspel tegen Finland en had na twee wedstrijden al een achterstand van vijf punten op Duitsland.

Bij Engeland werd de Zweed Sven Goran Eriksson de nieuwe coach. Na drie opeen- volgende overwinningen hervond Engeland zich en had voor de directe confrontatie drie punten achterstand op Duitsland.

Het Engelse team was ten opzichte van de wedstrijd in oktober op vijf plaatsen gewijzigd. De oude garde hadden hun plek moeten afstaan aan jongere talenten. De Duitsers moesten het stellen zonder belangrijke spelers als Scholl en Jeremies. Engeland speelde met jeugdige gedrevenheid. In München nam Duitsland de leiding via Carsten Jancker, maar Engeland bleef vastberaden het spel bepalen.

Gerrard schoffelde Harmann, zijn ploeggenoot bij Liverpool, onderuit om hem duidelijk te maken dat in deze wedstrijd niet hij, maar iemand anders de baas was. De Duitsers bakten er weinig van (in de vorige confrontatie waren ze evenmin goed, maar de toenmalige coach Keegan durfde ze toen niet het mes op de keel te zetten). Maar de nieuwe coach Eriksson benutte de ruimte achter de Duitse vleugelverdedigers ten volle: Beckham en Gerrard verstuurden pass op pass naar de opkomende Gary Neville en Ashley Cole, die beiden een voortreffelijke wedstrijd speelden.

De Duitse achterhoede was zwak, het middenveld ontbeerde creativiteit en van de voor- hoede ging geen enkele dreiging uit. Engeland voetbalde in deze wedstrijd zoals een goed team betaamt en overvleugelde de Duitsers op alle fronten.

Engeland won met 1-5 dankzij treffers van Michael Owen (drie maal), Steven Gerrard en Emile Heskey, allemaal spelers van FC Liverpool. Het was pas de tweede nederlaag van Duitsland in de kwalificatie-geschiedenis en de zwaarste WK-nederlaag sinds 1954 (Duitsland-Hongarije 3-8).

Na de overtuigende overwinning van Engeland stond de ploeg boven Duitsland dankzij een beter doelsaldo. In de laatste speeldag speelde beide landen een thuiswedstrijd: Engeland tegen Griekenland en Duitsland tegen Finland. Duitsland schoot via Oliver Bierhoff tweemaal op de lat en bleef steken op een doelpuntloos gelijkspel. Engeland ha het ook moeilijk tegen Griekenland, bij een 0-1 maakte de 35-jarige invaller Teddy Sheringham de gelijkmaker uit een voorzet van David Beckham, maar binnen twee minuten stond Griekenland weer voor dankzij een doelpunt van Demis Nikolaidis. Drie minuten voor tijd redde Beckham Engeland met een vrije trap. Engeland was alsnog geplaatst en Duitsland moest een play-off wedstrijd spelen tegen de Oekraïne.

2001: De revanche van Engeland in München, 1-5.
foto: News Group Newspapers Ltd.

Wedstrijdgegevens:
7 oktober 2000
Engeland – Duitsland 0-1
Doelpunt: Harmann.
Wembly, Londen

1 september 2001
Duitsland – Engeland 1-5
Doelpunten: Jancker, Owen (3), Gerrard, Heskey.
Olympiastadion, München

Duitsland:
1 Kahn, 2 Worms, 3 Linke, 4 Nowotry, 5 Boehme, 6 Harmann, 7 Rehmer, 8 Ballack, 9 Jancker, 10 Neuville, 11 Deisler.
Coach: Rudi Völler.

Engeland:
1 Seaman, 2 Neville, 3 Cole, 4 Gerrard, 5 Campbell, 6 Ferdinand, 7 Beckham, 8 Scholes, 9 Heskey, 10 Owen, 11 Barmby.
Coach: Sven-Goran Eriksson.

De nazi controverse in Engeland

Bron: www.catenaccio.nl/voetbal-is-oorlog-de-nazi-controverse-in-engeland. 27 December 2011 geschreven door Gino van Montfort.

Engeland en Duitsland zorgden door hun tumultueuze geschiedenis al voor veel memo- rabele voetbalduels. Daarbij staat de diverse ontmoetingen op EK- WK’s nog in het geheugen gegrift. Vlak voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, speelden de twee teams echter ook al tegen elkaar. In Engeland. Vriendschappelijk. In het stadion van Tottenham Hotspur, op White Hart Lane, in de joodse buurt van Londen, wapperde de swastikavlag van Nazi-Duitsland in 1935 fier. Sport werd hier voor het eerst in Engeland een propa-gandamiddel.

Maar dit was niet zomaar een interland. De dood van prinses Victoria een dag eerder was een schok voor de monarchistische bevolking van Engeland. Het was tevens het enige feit dat verhinderde dat de swastikavlag van Nazi-Duitsland bovenin de mast van White Hart Lane wapperde. Hetzelfde White Hart Lane stadion in Londen, dat zich nadien zo na- drukkelijk zou identificeren met de joodse gemeenschap van de stad. Spurs-supporters noemen zichzelf niet zomaar ‘yids’ (joden).

Toch stond de wedstrijd onder hoogspanning. Vanaf de dag dat het duel tussen Engeland en Duitsland aangekondigd werd in de Times, op 8 oktober 1935, werden joodse krachten gebundeld en linkse partijen gemobiliseerd om de Engelse voetbalbond ervan te over- tuigen om de Duitsers te boycotten. Twee jaar geleden was Adolf Hitler aan de macht gekomen in Duitsland, iemand die niet alleen korte metten wilde maken met het Britse imperialisme, maar ook met de joodse bevolking.

Er ontstond een felle polemiek, een tweespalt tussen de bevolking in Engeland. De partijen die dicht bij de nazi-ideologie van Adolf Hitler en consorten stonden, hadden een warm onthaal voorbereid voor de Duitse ploeg. Op 2 december landde hun vlucht vanuit Rotterdam in Croydon, waarna de Duitsers werden onthaald in stijl, compleet met
fascistische groeten en nazi-symbolen.

De voetbalbond wilde bij monde van Sir Stanley Rous, secretaris, sport volledig gescheiden houden van politieke belangen. Een dag voor de wedstrijd was er echter een anti-nazi betoging in de buurt van het stadion, een indicatie dat ook politieke belangen van deze voetbalwedstrijd de gemoederen flink bezighielden.

Daardoor moest de Londense politie een speciaal plan bedenken om alles in goede banen te leiden. Immers, de Duitsers zouden met 10.000 man aan supporters de sprong wagen naar White Hart Lane. Tezamen met 50.000 Engelsen kon dat best wel eens tot gespannen situaties leiden, ondanks dat dit ver voor de tijd van hooliganisme was.

Voorafgaand aan het duel hadden de Engelse spelers de opdracht gekregen om beide volksliederen aan te horen terwijl ze de Hitler-groet brachten. Ze gehoorzaamden enkel bij het Duitse volkslied. White Hart Lane was die dag, net als vele andere sportevenementen in die tijd, voor even een nationaal-socialistisch propagandamiddel.

1935: De Duitsers brengen de Hitler-groet. Het Engelse elftal kijkt gelaten toe.
foto: Pathe film

De partij zelf was niet zo enerverend als gehoopt. Engeland won makkelijk met 3-0, en er waren nauwelijks incidenten te bespeuren. De krant ‘The Observer’ schreef daarover het volgende: "Zo ridderlijk en zo sportief als de Engelsen en Duitsers met elkaar omgingen op het veld, deed zelfs de oudste oorlogsveteranen vergeten dat er op dat moment belangrijke politieke ontwikkelingen op het spel stonden."

Hoewel de commotie om de interland van tevoren groot was, liep het geheel dus met een sisser af. Het was echter wel de eerste nadrukkelijke flirt van Engeland met nationaal-socialistisch gedachtengoed. Op zo’n nationale schaal was dit tot dan toe nog niet voor- gekomen. De situatie wekte dan ook terecht zorgen, want waar zou de natie op af koersen als dit soort denkbeelden toe werden gelaten?

Drie jaar later, in 1938, kwam er een terugwedstrijd. Engeland ging op bezoek in Berlijn, en won wederom, dit keer met 3-6. De Engelse spelers werden echter op de gevoelige plaat gezet toen zij voor de tribune met hoge functionarissen de nazi-groet brachten. Onder andere Goebbels, Göring, Hess, Ribbentrop, Tschammer en Osten waren te herkennen. Deze foto doet de Britten nog altijd blozen.

1938: Voor aanvang van de wedstrijd brengen zowel Duitsland als Engeland de Hitler-groet.
foto: Popperfoto/Getty Images

Het was niet vrijwillig. Kort voor het betreden van het veld werden de Engelse spelers wederom opgedragen om de nazi-groet te brengen tijdens het spelen van de beide volksliederen, een tafereel waardoor de 115.000 toeschouwers in de Duitse hoofdstad wild werden van enthousiasme. Die beslissing kwam van de Britse ambassadeur in Berlijn, Neville Henderson, die bang was om Hitler voor het hoofd te stoten. Vanzelfsprekend werd de beslissing bij de Engelsen met verontwaardiging ontvangen. Vooral de Britse pers reageerde zich af op het feit dat de Engelsen zich overmatig ondergeschikt zouden maken aan Hitler.

In 2003 berichtte de BBC dat het saluut van de Engelse spelers bedoeld was om te laten zien dat "Duitsland, dat twee maanden eerder Oostenrijk geannexeerd had, geen paria- staat was." De vriendschappelijke wedstrijd hielp de Britse premier Neville Chamberlain in zijn ‘Peace for our time’ deal met Hitler. Die deal, die inhield dat de Duitsers en Engelsen voorlopig de vrede zouden bewaren, zou een mogelijke nieuwe oorlog moeten voorkomen.

Zoals de geschiedenis ons nu leert, negeerden de Duitsers dit schijnverdrag onmiddellijk. Ze vielen Tsjechië binnen één dag na de officiële overeenkomst, toen de inkt op het papier nauwelijks was opgedroogd. Voor de Duitsers was deze interland geen vriendschappelijke aangelegenheid. De Duitse schrijver Ulrich Linder is ervan overtuigd dat het een heel ander doel had: "Verliezen van Engeland in een vriendschappelijk duel had geen waarde voor Duitsland. Iedereen verloor van ze in die tijd, omdat zij al langere tijd professionele
voetballers hadden."

Voor Hitler was het propaganda effect van die interland van veel grotere waarde. Het toonde aan de bevolking van Duitsland dat de Engelsen bang waren.”

Het was een wijze les voor de Britse voetbalbond. Politieke motieven werden in 1935 moedwillig genegeerd ten faveure van het sportieve aspect. In 1938 waren diezelfde politieke belangen de reden van het überhaupt organiseren van de interland. De voetbal- bond zal zich nadien nog vaak voor het hoofd geslagen hebben, waarom ze in 1935 niet luisterden naar de protesten.