(92) 2010: 2 mei Twente Nederlands kampioen

FC Twente schrijft historie

Op zondag 2 mei 2010 wist FC Twente historie te schrijven. Na een simpele overwinning in Breda op NAC behaalde men het eerste landskampioenschap binnen in de clubhistorie (sinds 1965). De Tukkers eindigden bovenaan de Eredivisie-ranglijst met één punt voorsprong op Ajax. De Amsterdammers kenden een goed seizoen met een recordaantal aan goals, maar moeten nog even wachten op de derde ster op hun shirt. Ook PSV had dit seizoen het nakijken, na de eerste helft van de competitie als onbetwiste nummer 1 te hebben afgesloten.

Eén jaar nadat AZ de traditionele top drie versteld deed staan, herhaalt Twente in het seizoen 2009/2010 hetzelfde kunstje. In 2003 was de club bijna failliet gegaan. Voorzitter Munsterman nam het stokje over en zette met de heren Wessels en Van der Laan een bedrijfsvoering neer met de club FC Twente als een bindende factor in de regio. Een professionaliseringsslag, zowel op als buiten het veld. Met een mooi, nieuw stadion (de Grolsch Veste) doken er nieuwe fans en sponsoren op.

Daarnaast werd een gelouterde trainer aangesteld, die rust uitstraalde (Steve McClaren). ‘The Wolly with the Brolly’ haalde zijn gram op de genadeloze Engelse tabloids, die hem als de ultieme mislukkeling afschilderden door zijn falen als bondscoach bij het Engelse elftal. Ondanks het feit dat McLaren (mede)verantwoorderlijk was voor clubsuccessen bij Manchester United en Middlesborough.

Steve McClaren kon in zijn selectie beschikken over een drietal doelmannen. De ervaren Sander Boschker, het talent Nikolaj Michajlov en derde doelman Cees Paauwe. In de verdediging bestond het centrum uit Peter Wisgerhof en Douglas. Slobodan Rajkovic moest genoegen moeten nemen met een plaats op de bank. Voor rechtsachter had de oefenmeester de keus uit Ronnie Stam en Dwight Tiendalli, al kon de laatste ook op de linksback positie worden ingezet. Daar had hij tevens keus uit Nicky Kuiper en David Carney.

FC Twente coach Steve McLaren viert het kampioenschap op 2 mei 2010
foto: ANP

Het middenveld bestond uit Wout Brama, Theo Janssen en Kenneth Pérez, waar Cheik Tioté, Dario Vujicevic, Andrej Rendla en Nashat Akram de reserves waren. In de spits stond aanvoerder Blaise Nkufo, met als back-up de 18-jarige Luuk de Jong en de Braziliaan Wellington. Op de vleugels was er de keus uit Bryan Ruiz, Miroslav Stoch, Bernard Parker en Vagif Javadov.

Eerste seizoenshelft

In de eerste seizoenshelft werd door Blaise Nkufo het record van Jan Jeuring verbroken. De Zwitser heeft sindsdien de meeste competitietreffers op zijn naam in dienst van FC Twente. In de voorronde van de Champions League kreeg het elftal een teleurstelling te verwerken toen de ploeg ten koste van Sporting Lissabon in de allerlaatste minuut werd uitgeschakeld voor de volgende ronde. Via FK Qarabag werd daarna de groepsfase van de Europa League behaald, waarin de ploeg tweede werd en zo Europees wist te over- winteren. In de competitie werd er vooral gewonnen. Na speelronde negen nam de ploeg de koppositie in handen, nadat het na speelronde drie al even bovenaan stond. Door geen enkel duel te verliezen en slechts twee gelijke spelen werd de ploeg in december voor het eerst in de historie winterkampioen.

Tweede seizoenhelft

Twente hervatte de competitie met personele problemen op het middenveld. Zo was Janssen door de club geschorst, Akram geblesseerd en Tioté actief op de Africa Cup. Ook Ron Stam en David Carney waren vanwege blessures niet inzetbaar. Zo verloor Twente in januari punten in Utrecht en Groningen en verspeelde zo de koppositie. Sparta Rotterdam werd wel verslagen in het kader van het bekertoernooi, waarmee de ploeg zich voor de halve finale plaatste. In februari won Twente van Roda JC en Heracles Almelo, maar kreeg de eerste competitienederlaag te verwerken in de uitwedstrijd tegen Ajax.

20-03-2010 PSV-FC Twente 1-1: Orlando Engelaar (PSV) en Theo Janssen (FC Twente) strijden om de bal… Arbiter Pieter Vink is toeschouwer.
foto: onbekend

In het kader van de Europa League werd Werder Bremen thuis met 1-0 verslagen. In de uitwedstrijd kreeg de ploeg echter een zware nederlaag te verwerken, waardoor het afscheid moest nemen van het Europese toernooi. Ondertussen heroverde het elftal tegen RKC Waalwijk de koppositie in de Eredivisie. In de cruciale uitwedstrijd tegen PSV werd met 1-1 gelijk gespeeld. Een paar dagen later werd echter van Feyenoord in het beker- toernooi verloren, waardoor de ploeg alleen nog in de competitie actief was. Daarna werd er alleen nog in Alkmaar van AZ verloren, waardoor de ploeg in Breda op de laatste speeldag voor het eerst in de historie kampioen van Nederland kon worden.

De kampioenswedstrijd

In het eerste bedrijf trok FC Twente vanaf het eerste fluitsignaal het initiatief naar zich toe. Dat resulteerde niet alleen in een veldoverwicht en een aantal hoekschoppen, maar ook in enkele kansen. Tijdens een scrimmage in de negende minuut wisten achtereenvolgens Kenneth Perez, Bryan Ruiz en uiteindelijk Dwight Tiendalli de bal echter niet het laatste zetje te geven. Een slordige vijf minuten later had opnieuw Perez de 0-1 op de schoen. Hij kreeg de bal echter niet voorbij doelman Ten Rouwelaar van NAC Breda.

Na twintig minuten voetballen was er opschudding in het Rat Verleigh stadion. Na een charge op Theo Janssen moest NAC-verdediger Csaba Feher het veld met een rode kaart verlaten. In de aansluitende aanval van de bezoekers kwam de bal via een prachtige dieptepass van Janssen terecht bij Ruiz. De Costa Ricaan wist –zoals vaker dit seizoen- wel raad met deze kans en schoot tot vreugde van de 750 meegereisde supporters van FC Twente de 0-1 binnen.

Bryan Ruiz (l) &eacuteén van de spelers die een belangrijke rol speelden in het kampioenschap.
foto: onbekend

In het vervolg van de eerste helft kreeg FC Twente via met name Perez en Blaise Nkufo grote kansen om de score verder uit bouwen. De thuisploeg stelde daar weinig tegenover en kwam in het eerste bedrijf niet verder dan een kopbal voorlangs van Kees Kwakman.

Ook na de rust bleef FC Twente het spelbeeld bepalen en het middenveld beheersen. Uiteindelijk gooide Miroslav Stoch de wedstrijd in het slot en maakte hij na een indivi- duele actie met een gekruld schot de 0-2. Daarna kon FC Twente zich opmaken voor de eerste landstitel in haar geschiedenis, ondanks dat NAC Breda zich nog niet gewonnen gaf en via Anthony Lurling en Ellery Cairo het Twenste doel bleef zoeken. Maar echt in gevaar kwamen de Tukkers niet.

Radioverslag

De fans van Ajax hadden op de tribune in Nijmegen meer aandacht voor het radioverslag van de wedstrijd van de concurrent dan voor de wedstrijd van hun eigen club. Ajax won door doelpunten van Suarez (twee keer), De Zeeuw en Pantelic. NEC-speler Saïdi maakte in de slotfase een tegendoelpunt.

Troostprijs voor Suarez is dat hij met 35 doelpunten topscorer werd van de eredivisie. Hij evenaarde de prestatie van PSV’er Mateja Kezman als meest scorende buitenlander in de Nederlandse competitie. NEC-speler Patrick Pothuizen vestigde een ander record: hij kreeg tegen Ajax de 84ste gele kaart in zijn carrière, meer dan enige andere eredivisie- speler in de historie.

In Breda vond scheidsrechter Kevin Blom het na negentig minuten spelen genoeg en floot af. Op het veld was de vreugde bij de spelers groot en de FC Twente-supporters waren in Breda euforisch. Voor het eerste in haar historie werd FC Twente kam- pioen van Nederland. De schaal werd uitgereikt door bondsvoorzitter Henk Kesler. Aanvoerder Blaise Nkufo, die een dag later bekend maakte dat hij zou vertrekken bij FC Twente, nam de prijs in ontvangst.

Trainer Steve McClaren, Jan van Halst en voorzitter Joop Munsterman feesten ook mee in de kleedkamer

foto: ANP

Wedstrijdgegevens:
2 mei 2010
NAC Breda – FC Twente 0 – 2
Doelpuntenmalers: Bryan Ruiz 23′, Miroslav Stoch 74′
Rat Verlegh Stadion
17.750 toeschouwers
Scheidsrechter: Kevin Blom

FC Twente:
Boschker, Stam, Wisgerhof, Rajkovic, Tiendalli, Brama, Pérez (67′ Tioté), Janssen, Ruiz, Nkufo, Stoch (84′ De Jong) Rajkovic, Janssen (38′)

Feestroes

Na de overwinning van FC Twente verkeerde Enschede in een feestroes. Tienduizenden mensen vierden uitzinnig feest in de binnenstad. Na afloop van de wedstrijd ging er een golf van emotie door Enschede. Fans braken spontaan in tranen uit en vielen elkaar massaal in de armen van blijdschap. Het centrum veranderde snel na het laatste fluitsignaal in een roodgekleurde massa die flink mee hoste op livemuziek.

De selectie zal de terugweg vanuit Breda naar Enschede niet snel vergeten. Ruim voor Enschede werd de spelersbus ingeruild voor een open bus, waardoor de supporters de kans kregen hun helden te eren. En daar werd massaal gebruik van gemaakt. De snelweg werd in beslag genomen door blije supporters van FC Twente en het feest werd de vrije loop gegeven.

FC Twente supporters bezetten de A1 om de spelersbus toe te juichen.
foto: onbekend

Wat volgde was een nooit eerder vertoond volksfeest. Vele duizenden fans van FC Twente blokkeerden de A1 in beide richtingen. Een zegsman sprak van een "chaos op de weg". De touringbus met de spelers reed met nog geen 10 kilometer per uur over de A1 richting Enschede. Ook de weg richting Apeldoorn was geblokkeerd door automobilisten die vanuit Enschede de bus tegemoet reden en vervolgens in de middenberm parkeerden. Het leverde prachtige taferelen op onder meer door Theo Janssen die op de snelweg onderweg naar Enschede uit een rijdende bus springt om bier te halen.

Huldiging

De dag na de gewonnen wedstrijd wachtte de ploeg een huldiging bij het stadion. Er was rekening gehouden met een groot aantal bezoekers en dat bleek ook maar goed. De officiële schatting van het aantal bezoekers was 70.000. Spelers waren verrast door de impact die de titel met zich meenam en genoten zichtbaar, evenals de supporters. De huldiging werd breed uitgemeten in de media. Er was twee dagen feest gevierd zoals het hoorde.


De huldiging van FC Twente in de Grolsch Veste
foto: onbekend

Waarschijnlijk historisch was het feit dat Ajax in dit seizoen maar één keer de eerste plaats bezet hield en wel in de tweede speelronde. Uiteindelijk kwam Ajax slechts één punt tekort om FC Twente in te halen en bezette daarmee de tweede plaats.

Ajax werd voor de zesde keer achter elkaar geen kampioen, iets wat nog nooit eerder was voorgekomen. Dat dit de nodige interne onrust met zich mee zou brengen was wel duidelijk. Johan Cruijff maakte zich al op voor de zoveelste confrontatie tussen hem en het bestuur van Ajax. PSV eindigde als derde met een achterstand van 8 punten op FC Twente, terwijl Feyenoord met maar liefst 23 punten verschil op de vierde plaats uitkwam.

Hoewel AZ in het vorige seizoen nog kampioen werd kon ze dit jaar nog geen deuk in een pakje boter slaan en verloor al direct de openingswedstrijd tegen Heracles. Het was tien jaar geleden dat de regerend landskampioen in de eerste wedstrijd geen punten behaalde. Dit bleek een voorbode van een slecht seizoen, waarin AZ slechts 1 keer de toppositie bekleedde, maar daarna snel afzakte en uiteindelijk als 5e eindigde met maar liefst 24 punten verschil met de koploper.

Voor FC Twente betekende het kampioenschap een uittocht van veel dragende spelers. Het succes van McLaren bleef niet onopgemerkt en hij ging naar Wolfsburg uit de Bundeliga. Bryan Ruiz en verdediger Douglas hadden zich in de kijker gespeeld van grote Europese clubs. Blaise N’Kufo vertrok naar de V.S. en Stoch en Raijkovic waren gehuurd.En andere dragende spelers zoals Janssen en Tioté vertrokken eveneens.

Wat ging er mis?

Wat er vervolgens met FC Twente gebeurde kan bijna niemand geloven. Wat ging er allemaal mis na het behalen van het kampioenschap ?

Na het behalen van de titel in 2010 lijken de bomen in Twente tot in de hemel te groeien. Onder voorzitter Munsterman is de club, in 2004 nog strijdend tegen een faillissement, helemaal opgebloeid. De omzet groeit onder Munstermans leiding van 10 naar 42 miljoen euro. Maar het sprookje van Twente stort langzaam maar zeker in.

Aanvankelijk zelfs letterlijk: in juli 2011 komt een deel van het dak van de Grolsch Veste tijdens bouwwerkzaamheden naar beneden. Het stadion werd vanwege alle successen uitgebreid met een tweede ring, maar tijdens de verbouwing gaat het mis. Er vallen twee doden, veertien mensen raken gewond.

Overeenkomst met Doyen

Intussen bleek het financiële kaartenhuis van Twente ook op instorten te staan. Er zouden onverantwoorde financiële risico’s zijn genomen: een enorme hypotheek op het stadion, enorme salarissen voor de spelers en grote aankopen. De schulden lopen op. Munsterman komt in opspraak wegens belangenverstrengeling: hij zou in de zomer van 2012 samen met drie commissarissen tonnen aan privégeld hebben geïnvesteerd in de aankoop van Felipe Gutiérrez.

En dan beginnen in 2013 de gesprekken met investeringsmaatschappij Doyen Sports Group. Er wordt een overeenkomst gesloten die volgens Twente "een fundament voor een financieel gezonde toekomst" moet vormen.

De overeenkomst bestaat uit het verkopen van een deel van de transferrechten van een zevental spelers: Luc Castaignos, Quincy Promes, Bilal Ould Chikh, Youness Mokhtar, Shadrach Eghan, Kyle Ebecilio en Dusan Tadic. Doyen betaalt Twente daar vijf miljoen euro voor.

Zorgelijke gezichten bij Joop Munsterman (r) en Aldo van der Laan (l)
foto: Annina Romita

Vraagtekens

Hoe werkt dat? Doyen nam voor 500.000 euro een belang van 10 procent in Tadic. In juli 2014 vertrok de Serviër voor 13 miljoen euro naar Southampton, wat Doyen vervolgens weer ruim 1 miljoen euro opleverde. Een lucratieve deal, die zich ook bij de andere spelers voordeed.

De KNVB zette vraagtekens bij het contract tussen Twente en Doyen en stelt in januari 2014 een onderzoek in. Want wie bepaalt nu het moment waarop een speler wordt verkocht? De onafhankelijkheid van de club en de spelers leken in het geding.

En het wordt al snel nog erger. In april 2014 moet Twente 35.000 euro boete aan de KNVB betalen voor het te laat inleveren van de jaarrekening 2012/2013 en het niet tijdig, onvolledig en onjuist informeren van de licentiecommissie. Er blijkt te zijn gegoocheld met de manier waarop tv-gelden waren verrekend in de boekhouding. Een financiële truc waar deskundigen hun vraagtekens bijzetten.

Zorgwekkende financiën

Twee weken later, in mei 2014, wordt FC Twente door de KNVB ingedeeld in categorie 1, waarin profclubs zitten met een zorgwekkende financiële situatie. De club komt onder verscherpt toezicht. Houdt Twente zich niet aan de verplichtingen, dan volgen sancties. Puntenaftrek dreigt en zelfs het intrekken van de licentie is mogelijk.

De druk op voorzitter Munsterman, die ondanks alle donkere wolken blijft volhouden dat het mooi weer is, wordt groter en groter. Er is kritiek op zijn dubbelfunctie: hij is directeur van het managementteam én voorzitter van de raad van commissarissen, en daardoor beoordeelt hij dus zijn eigen functioneren. Om daar een einde aan te maken stapt Munsterman in januari van 2015 op als directeur.

In maart volgt een nieuwe klap. FC Twente krijgt drie punten aftrek van de KNVB omdat de club de zaken financieel nog niet op orde heeft. "Het is heel ernstig", zegt directeur Gerald van den Belt. Hij kondigt een "enorme bezuinigingsslag" aan. Jong FC Twente wordt uit de Jupiler League gehaald, de stekker ging uit het vrouwenvoetbal, de afdeling profscouting wordt opgedoekt, spelers worden verkocht en er vallen vele ontslagen.

Exit Munsterman

In april stapt Munsterman ook op als voorzitter van FC Twente. Hij draagt zijn taken over aan Aldo van der Laan. De dagen na Munstermans vertrek laten de commissarissen bij Twente zich horen. Munsterman heeft zijn mede-commissarissen "zwaar besodemieterd", zegt Joop de Winter in Tubantia. Volgens een zwaar teleurgestelde Hennie ten Hag heeft Munsterman iedereen verkeerd geïnformeerd over de financiële situatie en het vertrouwen zwaar beschaamd.

Op 10 april krijgt FC Twente opnieuw drie punten in mindering van de KNVB, omdat wederom niet is voldaan aan de eisen van de licentiecommissie. De club blijft voorlopig in categorie 1, zo blijkt in september, en eind november wordt een nieuw dieptepunt bereikt als het omstreden contract tussen Twente en Doyen wordt gelekt. De licentie van de Tukkers lijkt serieus in gevaar. Voorzitter Aldo van der Laan stapt enkele uren na het uitlekken van de documenten op.

Seizoen 2016-2017

Op 18 mei 2016 kwam naar buiten dat de licentiecommissie van de KNVB voornemens was de licentie van Eredivisieploeg FC Twente in te trekken wegens "”een stelselmatige, opzettelijk misleidende handelwijze van FC Twente om het licentiesysteem te omzeilen en de licentiecommissie om de tuin te leiden. Het was – zogezegd – een onderdeel van haar bedrijfsvoering. Daarbij deinsden FC Twente en haar functionarissen er niet voor terug om overeenkomsten te vervalsen, te werken met onjuiste facturen en misleidende informatie te verstrekken aan de licentiecommissie.".

Op 26 mei werd duidelijk dat dit voornemen definitief werd en FC Twente dus uit het betaald voetbal gehaald zou worden en opnieuw zou moeten instromen in de Eerste divisie. FC Twente ging hiertegen bij de rechter in beroep, maar op 10 juni stelde die de licentiecommissie van de KNVB in het gelijk. Een week later, op 17 juni, kreeg FC Twente echter van de beroepscommissie van de KNVB te horen dat alsnog besloten werd dat FC Twente de huidige licentie mag behouden en dus niet verplicht degradeert naar de Eerste divisie.

Wel kreeg FC Twente een boete van 181.000 euro vanwege nieuwe overtredingen van het licentiereglement die sinds december 2015 naar boven waren gekomen.

Het lijkt voorlopig nog niet het einde van de malaise voor FC Twente.

Bronnen en referenties
fctwente.nl, NRC, tobsport.nl, eredivisiestand.nl, NOS, metronieuws.nl.