(93) 2010: 11 juli Nederland verliest derde WK finale

Het Wonder van Port Elizabeth

De finale van het wereldkampioenschap werd gespeeld op 11 juli, in Soccer City in Johannesburg, tussen Nederland en Spanje. Na verlenging won Spanje met 0-1 door een doelpunt van Andrés Iniesta; het land werd daarmee voor het eerst in zijn geschiedenis wereldkampioen. Nederland verloor na 1974 en 1978 voor de derde keer in zijn geschiedenis de finale van het wereld- kampioenschap voetbal. Hoogtepunt is de kwartfinale Brazilië – Nederland, altijd de beste wedstrijden als deze twee elkaar treffen op WK’s. Deze is daarop geen uitzondering. "Het Wonder van Port Elizabeth" zo zal deze wedstrijd met twee gezichten de boeken ingaan.

Het wereldkampioenschap voetbal van 2010 vond plaats in de periode van 11 juni tot en met 11 juli 2010 in Zuid-Afrika. Het was de 19e editie van het wereldkampioenschap voetbal en de eerste editie die op het Afrikaanse continent werd georganiseerd.

Zuid-Afrika werd verkozen boven Marokko en Egypte als gastland in een geheel Afrikaans selectieproces. Via een uitgebreid kwalificatieproces en de automatische kwalificatie van het gastland bleven er 32 landen over voor het eindtoernooi, dat gespeeld werd in tien stadions verspreid over Zuid-Afrika. De gekwalificeerde landen werden in december 2009 verdeeld in 8 poules van vier teams. De nummers 1 en 2 van elke poule gingen door naar de finalerondes, die volgens een knock-outsysteem werden gespeeld.

De keuze voor Zuid-Afrika

Volgens de Tegenlicht documentaire Trademark 2010 van de VPRO zou het WK 2010 het meest winstgevende WK voor de wereldvoetbalbond FIFA worden in de historie. Dat was vreemd, aangezien het toernooi in het armste continent van de wereld werd georganiseerd. Of het ook een financieel succes is geworden, is eigenlijk niet zo van belang. De redenen voor de winstverwachting waren schokkend en legden de werkelijke motivatie van de FIFA bloot om het WK in Zuid-Afrika te organiseren. De hoofdreden: Zuid-Afrika is goedkoop en de financiële risico’s waren voor het organiserende land, niet voor de FIFA.

De Zuid-Afrikaanse regering en gemeentes van speelsteden hebben een verdrag moeten ondertekenen, waarin zij de FIFA en haar sponsoren een groot aantal privileges bieden. In 2006 werden er voor het aankomende WK enkele veranderingen aangebracht in de Zuid-Afrikaanse wetgeving; de Merchandise Marks Act, stammend uit 1941.

De nieuwe regels omschrijven onder anderen een ‘tax-free bubble’, een voorwaarde voor het organiseren van een WK. Op alle door de FIFA aangewezen plaatsen hoeft geen inkomstenbelasting of BTW te worden afgedragen. Onder aangewezen plaatsen vallen onder andere stadions, door de FIFA gemaakte ‘exclusion zones’, pers- en televisieruimtes, officiële parkeerplaatsen, trainingsvelden, en ‘overige plaatsen die in gebruik worden genomen voor het officiële toernooi’. Vooral de laatste lijkt toch een behoorlijk rekbaar begrip.

Fans van Zuid-Afrika tijdens de openingsceremonie van het WK 2010.
foto: onbekend

De groepswedstrijden

Voor Nederland was het negende deelname aan een WK. Bij de vorige editie in 2006 strandde het Nederlands elftal in de achtste finale. Nederland was als groepshoofd ingedeeld in groep E. Andere landen die met Oranje streden in groep E waren: Denemarken, Japan en Kameroen. Na de tweede speelronde in de groepsfase was Oranje al zeker van plaatsing voor de achtste finale. De overwinningen op Denemarken en Japan en de resultaten van de andere wedstrijden in de groep zorgden ervoor dat Nederland zich als eerste land voor de achtste finale plaatste.

Sprankelend was het allemaal niet in Zuid-Afrika, dat minimalistische spel van Oranje in de eerste vier WK-duels. Zuinige overwinningen op Denemarken, Japan, Kameroen en Slowakije.

Groepswedstrijden:
14 juni 2010
Nederland 2 – 0 Denemarken
Doelpunten: Agger 47′ (e.d.), Kuijt 85′
Soccer City, Johannesburg
Toeschouwers: 83.465
Scheidsrechter: Stephane Lannoy (Frankrijk)

19 juni 2010
Nederland 1 – 0 Japan
Doelpunten: Sneijder 53′
Moses Mabhida Stadium, Durban
Toeschouwers: 62.010
Scheidsrechter: Héctor Baldassi (Argentinië)

24 juni 2010
Kameroen 1 – 2 Nederland
Doelpunten: Eto’o 65′ (pen.), Van Persie 36′, Huntelaar 83′
Groenpuntstadion, Kaapstad
Toeschouwers: 63.093
Scheidsrechter: Pablo Pozo (Chili)

Achtste finale: Nederland – Slowakije 2-1

Vooraf stond deze wedstijd in de Nederlandse media toch vooral in het teken van de terugkeer van Arjen Robben in de basiself van het Nederlands elftal op het WK 2010 in Zuid-Afrika. Waar de test van twintig invalminuten tegen Kameroen goed uitpakte, zowel voor het spelbeeld als voor Robbens toch wat tere gestel, waren de verwachtingen in Nederland hoog gespannen.

Robbens terugkeer betekende een keur aan mogelijkheden in aanvallend opzicht. Van Marwijk posteerde Robben aan zijn geliefde rechterkant, een positie die hem ook deze wedstrijd in staat stelde zijn kenmerkende naar binnen snijdende actie te maken waarmee hij dat seizoen al zo vaak de korte hoek wist te vinden. Op de linkervleugel verdiende Kuijt de voorkeur boven Elia, Afellay en Babel, hoewel de laatstgenoemde nauwelijks serieus in de plannen lijkt te hebben voorgekomen. De keuze om Kuijt hier te posteren maakte vele positiewisselingen mogelijk, aangezien zowel Sneijder als Van Persie aan de linker zijde goed uit de voeten kunnen. Dit drietal dook dan ook veelvuldig in verschillende posities op.

In de 18e minuut is het, wie anders?, Arjen Robben die de score opent. Slowakije verliest de bal na een ingooi aan de rechter kant van het veld. Wesley Sneijder geeft een dieptepass op Robben waarmee een twee-tegen-drie situatie ontstaat. Robin van Persie kruist achter- langs om ruimte te maken in het centrum en Robben plaatst de bal tussen de verdedigers door precies in de korte hoek.

In de 18e minuut scoort Robben de openingstreffer.
foto: onbekend

Tijdens het noodgedwongen Slowaakse slotoffensief scoort Sneijder de 2-0. Een vrije trap rond de middellijn, genomen door aanvoerder van Bronckhorst terwijl centrale verdediger Skrtel zich nog bezig houdt met protesteren. Kuijt en Huntelaar staan hierdoor één-tegen-één. Kuijt kruist met invaller Huntelaar, is teamspeler genoeg om het overzicht te bewaren en vindt Sneijder die de bal perfect plaatst door de benen van verdediger Durica.

Slowakijje zorgt in de blessuretijd voor de einduitslag van 2-1 door een benutte penalty. De penalty kan je op veel manieren van commentaar voorzien. Nederland moet het schot er eerder uithalen, Heitinga moet centraal achterin blijven, Stekelenburg moet zijn arm niet uitsteken, of de spits haakt (slim) zijn been achter de arm van de keeper. Afijn, 2-1 met het laatste balcontact…

Wedstrijdgegevens:
28 juni 2010
Nederland 2 – 1 Slowakije
Doelpunten: Robben 18′, Sneijder 84′. Vittek 90+4′ (pen.
Moses Mabhida Stadium, Durban
Toeschouwers: 61.962
Scheidsrechter: Alberto Undiano Mallenco (Spanje)

Kwartfinale Brazilië – Nederland en "Het wonder van Port Elizabeth".

Nog voordat er ook maar één minuut gespeeld was stond reeds vast dat dit een ware klassieker van het WK 2010 zou worden. Nederland was maar liefst 23 wedstrijden ongeslagen aan de vooravond van deze kraker. De wereld hield zijn adem in, het Wereldkampioenschap Voetbal 2010 ging nu echt beginnen.

De grootste kansen werden toegedicht aan het Brazilië van coach Dunga, in eigen land stevig onder vuur genomen vanwege de keuze voor defensieve stabiliteit boven swingend sambavoetbal. Bert van Marwijk schikte zich maar wat graag in de rol van underdog: "Ik heb altijd gezegd dat we in staat zijn om iedere ploeg te verslaan. Daar blijf ik blij. Maar het is denk ik niet zo dat we als favoriet aan die wedstrijd beginnen. Misschien is dat ook wel eens lekker."

Slechts een paar minuten voor de aftrap van deze WK kwartfinale werd duidelijk dat Joris Mathijsen, die in alle kwalificatiewedstrijden en alle WK-wedstrijden tot dat moment nog geen minuut gemist had, wegens een knieblessure niet kon spelen. Hij werd vervangen door de clubloze (!) André Ooijer.

Zwakke eerste helft

De defensieve zwakte van Oranje werd door de ‘Goddelijke Kanaries’ vanaf het eerste fluitsignaal onmiddellijk blootgelegd. Nadat eerst een doelpunt van Robinho terecht werd afgekeurd, sloeg de 26-jarige spits toch al in de tiende minuut genadeloos hard toe. Na een snelle aanval werd hij door Felipe Melo in alle vrijheid voor doelman Maarten Stekelen- burg neergezet. Robinho aarzelde geen moment en schoof de bal tegen de touwen.

Het sprankelende spel van Brazilië had een verlammende werking op de spelers van Oranje. John Heitinga ontving binnen het kwartier de gele kaart, Arjen Robben ging meerdere malen opzichtig liggen, een knullige corner van diezelfde Robben en geen één uitgespeelde kans waren daar de passende voorbeelden van.

De Braziliaanse stervoetballers legden in de Zuid-Afrikaanse kustplaats Port Elizabeth daarentegen de ene na de andere vloeiende combinatie op de mat. Oranje ontsnapte zo in de eerste helft een aantal keer aan een grotere achterstand. Arbiter Yuichi Nishimura onthield Brazilië, na een tackle van Nigel de Jong op Kaká, een zuivere strafschop. Én Stekelenburg bracht tweemaal toe schitterend redding op schoten van Kaká en de levensgevaarlijke verdediger Maicon.

Het bouwwerk Oranje wankelt. Een afgang dreigt. Langs de lijn ziet bondscoach Van Marwijk radeloosheid in de ogen van de spelers. En dan zegt hij ineens tegen assistent Frank de Boer. "Als het bij een 1-0 achterstand blijft, hebben we nog een kans." Het blijft 1-0, wonderwel.

Hoog oplopende emoties bij Brazilië. Robinho scheldt Mark van Bommel uit
foto: onbekend

Tweede helft: complete omwenteling

Wat dan gebeurt, na rust, tart elke beschrijving: weg angst, weg schroom. Ineens is het momentum helemaal bij Oranje. Van Marwijk ziet in de wederopstanding van Oranje tegen Brazilië een doorbraak. Pure manifestatie van wilskracht. Jongens die mannen werden in Port Elizabeth, tegen beesten van Brazilianen.

Direct in de eerste minuten na rust wordt duidelijk dat Van Marwijk uit een ander vaatje tapt. De Brazilianen, overtuigd van de overwinning, kwamen bovendien slap uit de kleedkamer. In de tweede helft toonde Oranje een ander gezicht. Met meer explosiviteit, agressie en kalmte werd de aanval op de gelijkmaker gezocht en met groots succes. Het kantelpunt van de wedstrijd viel kort na de rust. Bastos, die geel had, schoffelde Robben fors onderuit. Donkergeel, maar de Japanse scheidsrechter Nishimura miste het lef om de terechte tweede gele en dus ook rode kaart te trekken.

Een voorzet van Wesley Sneijder werd in de 53e minuut door Felipe Melo achter zijn eigen keeper Julio Cesar gekopt. De vreugde-uitbarsting bij Sneijder & co was enorm. Brazilië was vanaf dat moment van slag en Van Marwijk zag dat zijn ploeg het duel plotseling naar zijn hand zette.

Vlak na de 1-1 zag de Japanse scheidsrechter Nishimura wederom een penalty over het hoofd. Dit keer, na de handsbal van aanvoerder Lucio, in het nadeel van Nederland. Brazilië rechtte even de rug en werd weer gevaarlijk. Ingrepen van Gregory van der Wiel en De Jong leverden geel op en een bekeken bal van Kaká verdween rakelings naast de paal.

De middenvelders De Jong en Van Bommel bleven de grens van het fysiek toelaatbare opzoeken en daarmee het Braziliaans balbezit beperken. De Zuid-Amerikanen, niet gewend aan dergelijke tegenstand konden bij momenten hun ergernis niet weerstaan.

Uiteindelijk was het notabene uit een corner dat Nederland 2-1 maakte. De ironie aan deze treffer kon niet op. Sneijder (1.70m) die niet goed wordt gedekt door Felipe Melo (1.83m) en koppend scoort. De tegenstelling met de volkomen mislukte corner variant van Robben uit de eerste helft. Het feit dat juist Brazilië bekend staat om het goed verdedigen van dode spelmomenten, waar Oranje zelden uit deze situaties weet te scoren.

Sneijder scoort koppend de winnende treffer tegen Brazilië
foto: Laurence Griffithy/Getty Images

Al deze ironie kwam vijf minuten later samen toen Felipe Melo eerst geen vrije trap kreeg in een duel met Van Bommel en enkele seconden later, na een overtreding op opnieuw Robben, niet voor het eerst in zijn carrière, zijn frustraties niet de baas kon en volkomen terecht wegens natrappen met rood het veld moest verlaten.

Buiten een spannend moment op een hoekschop overleefde Nederland vlotjes de slotfase en Sneijder miste nog de 3-1.

Een wedstrijd om nooit te vergeten. Eén van de mooiste wedstrijden van Oranje in een hele lange tijd! Nederland verslaat Brazilië op het WK in Zuid-Afrika en plaatst zich voor de halve finales. Dat zijn zorgen voor later, eerst viert het Nederlandse Legioen met volle teugen deze memorabele stunt. Het Nelson Mandela Bay Stadium trilde in ieder geval nog lang na op zijn grondvesten.

"Het Wonder van Port Elizabeth" zo zal Nederland zich deze wedstrijd met twee gezichten herinneren.

Wedstrijdgegevens:
2 juli 2010
Nederland 2 – 1 Brazilië
Doelpunten: Robinho 10′, Melo (e.d) 54′, Sneijder 68′
Nelson Mandelabaai Stadion, Port Elizabeth
Toeschouwers: 40.186
Scheidsrechter: Yuichi Nishimura

Halve finale: Uruguay – Nederland

Na de geweldige overwinning op Brazilië speelt Nederland in de halve finale tegen een ander Zuid-Amerikaans land: Uruguay. Het laatste obstakel op weg naar een derde finale is Uruguay, dat in ware Houdini-stijl ontsnapte maar wel zonder topschutter Suarez moest aantreden. In de kwartfinale-wedstrijd Uruguay – Ghana had Suarez in de laatste minuut van de verlenging een tegendoelpunt voorkomen door de bal opzettelijk met de hand uit het doel te slaan. Hiermee voorkwam hij een voorsprong voor Ghana en een zo goed als zekere uitschakeling van Uruguay. Suarez kreeg rood maar Ghana miste de strafschop die volgde. Ghana werd vervolgens in de strafschoppenserie uitgeschakeld. Hiermee kreeg Suarez vervolgens de woede van heel Afrika over zich heen.

Nadat Kuijt al in de derde minuut een mooie kans net niet kon verzilveren ging de strijd enige tijd gelijk op. Kansen waren er aan beide kanten, al had Nederland de pech dat een fraai schot van Sneijder door Van Persie werd geblokkeerd.

Meer dan 100 miljoen mensen wereldwijd zijn getuige van het mooiste doelpunt op het WK 2010: aanvoerder Giovanni van Bronckhorst zet Nederland op fenomenale wijze in de 18e minuut op voorsprong.

Met een geweldige knal zet Giovanni van Bronckhorst Nederland op een 1-0 voorsprong.
foto: onbekend

Nederland moest tien minuten later even met tien man spelen nadat De Zeeuw vol in het gezicht was geraakt bij een omhaal van Cáceres, die daar een gele kaart aan overhield. Uruguay begon gaandeweg meer aan te dringen en in de 41e minuut maakt Forlán er 1-1 van.

Van Marwijk wisselde in de rust de geblesseerde De Zeeuw voor de meer aanvallend ingestelde Van der Vaart. Sneijder kreeg een iets meer teruggetrokken rol en Van der Vaart nam de rol achter van Persie op zich. Hierdoor waren twee controleurs op het middenveld in feite te veel van het goede en mocht Rafael van der Vaart de aanval meer kracht bijzetten. De wedstrijd kantelde hiermee in het voordeel van Nederland en het geluk om dit ook in de score vertaald te zien ontbrak niet.

De tweede helft is 25 minuten oud, en Uruguay lijkt het beste van het spel te hebben, als Wesley Sneijder Nederland op 2-1 zet. Netaan twee minuten later kopt Robben de 3-1 in het Uruguyaanse doel.

In de eerste minuut van de extra tijd wordt een lachende Robben gewisseld. De Buit lijkt binnen. Maar meteen daarna scoort Uruguay en bezorgt Nederland zo nog drie angstige minuten. Maar het blijft bij 3-2 en Nederland mag zich opmaken voor de finale tegen Spanje.

Een recordaantal van 12,3 miljoen Nederlandse tv-kijkers zag het Nederlands elftal tegen Uruguay spelen. Hiermee ging de halve finale van het WK Voetbal 2010 de boeken in als het meest bekeken televisieprogramma aller tijden.

Wedstrijdgegevens:
6 juli 2010
Uruguay 2 – 3 Nederland
Doelpunten: van Bronckhorst 18′, Forlán 41′, Sneijder 70′, Robben 73′, M. Pereira 90+2′
Groenpuntstadion, Kaapstad
Toeschouwers: 62.479
Scheidsrechter: Ravshan Irmatov (Oezbekistan)

Finale: Spanje – Nederland

Spanje heeft betere spelers, analyseert Van Marwijk, maar Nederland heeft een beter team. Hij heeft een ploeg waarvan geen wonderen werden verwacht, maar Nederland zit nu in een roes. Al 25 wedstrijden op rij niet verloren. Oranje voelt zich thuis in Johannes- burg, de finalestad waar het toernooi voor Nederland ook was begonnen tegen Dene- marken. We komen hier nog terug, had Dirk Kuyt toen al geroepen. Reservedoelman Sander Boschker vond dat wel mooi, die bravoure.

Oranje is een karakterploeg geworden, met leiders, opofferingsgezindheid. En rituelen. Geloof en bijgeloof lopen door elkaar heen, maar voor de finale wordt het ritme opeens verbroken als Oranje na ruim vier weken het Sandton Hilton Hotel moet verlaten. Het onderkomen is door de KNVB tot de halve finale geboekt. De staf moet even slikken als de FIFA met een alternatief komt: het Sunnyside Park hotel. Dit onderkomen is niet alleen in de gevaarlijke volksbuurt Hillbrow, maar ontbeert ook luxe voorzieningen. Uiteindelijk wordt met het Hyatt Hotel in Rosebank een alternatief gevonden.

Maar over negatieve zaken wordt niet gepraat. Van Marwijk zegt tegen de pers dat het hem allemaal weinig kan schelen. Een leugentje om bestwil. Van binnen baalt de bondscoach. De spelers missen hun vaste stekkie en de trommels, zang en dans waarmee ze steevast werden uitgezwaaid door het Hilton-personeel. En ook weer verwelkomd werden, telkens als ze wonnen.

Oranje moet terugvallen op andere zekerheden. Op de kracht van de Power Balance polsbandjes bijvoorbeeld, die vele internationals op aanraden van Wesley Sneijder dragen. Op de muziek van Frans Duijts en André Hazes, die steevast in de spelersbus en in de kleedkamer de boel opzweept. Op de teamspirit.

Eerste gele kaart

Scheidsrechter Howard Webb uit Rotherham fluit voor de aftrap. Opnieuw is Nederland niet zichzelf. Al na 46 seconden schopt Robin van Persie achter op de knie van Sergio Busquets. De tweede forse overtreding is weer van de Nederlandse spits, die met een slecht getimede sliding Joan Capdevila neerhaalt. Webb trekt zijn eerste gele kaart. Dan gaat het los. Puyol schopt Arjen Robben hard op zijn enkel. Geel. Mark van Bommel doet hetzelfde bij Andrés Iniesta. Geel. Sergio Ramos vloert Kuyt langs de zijlijn, ook geel. Binnen 22 minuten waren er vier gele kaarten, twee om twee voor beide landen. Vlak voor rust was er dan nog een sportief hoogtepunt, toen Arjen Robben doelman Iker Casillas tot een redding in de korte hoek dwong.

De karatetrap

Dan, in de 28e minuut, ‘de karatetrap’. Het moment dat uitgroeit tot de belichaming van de Hollandse hardheid. Nigel de Jong taxeert verkeerd bij een bal die uit de lucht valt. Hij treft met hoog geheven been de instormende Xabi Alonso vol in de ribbenkast, maar komt weg met een gele kaart. "Blijven gaan, blijven gaan, blijven gaan", roept De Jong tegen teamgenoten. Xavi, Iniesta, David Villa en Busquets kunnen niet geloven dat De Jong ontsnapt aan rood en beklagen zich bij de scheidsrechter. Alonso komt klagend en kreunend overeind. Het is al met al nerveus, vervelend, lelijk. De finale hobbelt richting de rust.

De karatetrap van Nigel de Jong in de borst van Xabi Alonso.
foto: onbekend

Tweede helft

Het tweede bedrijf bood meer spektakel in het Soccer City Stadium. Zowel Oranje maar vooral de Spanjaarden lieten zien waarom zij in de finale zaten. Na ruim een uur spelen verspeelt Nederland dé kans op eeuwige roem. Sneijder levert een perfecte steekpass af op Robben. De Spaanse doelman van Real Madrid kwam uit zijn doel. Robben leek genoeg ruimte hebben om in te schieten en geschiedenis te schrijven. Hij probeerde Casillas links te passeren, maar de ervaren goalie stak zijn rechterbeen uit en via zijn teen ging de bal naast het Spaanse doel. Robben bleef vol ongeloof achter na deze reuzekans om zichzelf tot nationale held te bombarderen.

Na deze enorme kans voor Oranje waren de kansen vooral nog voor Spanje tot aan het eindsignaal. Tien minuten na de misser van Arjen Robben had David Villa de bal voor het inschieten, maar Maarten Stekelenburg en Gregory van der Wiel lagen in de weg. Iets later kopte Sergio Ramos over het doel bij een corner, hoewel hij veel vrijheid had.

Robben mist dé kans voor Nederland oog in oog met Iker Casillas.
foto: Telegraph

Verlenging

Zo eindigde voor de tweede keer in de geschiedenis een WK-finale na 90 minuten zonder goals. In 1994 kwamen in de States ook Italië en Brazilië niet tot scoren. In de verleng- ingen bleef Spanje op zoek gaan naar dat ene bevrijdende goaltje. Iniesta en Fabregas lieten mogelijkheden onbenut, waar Oranje in de verlengingen enkel nog kon dreigen via een kopbal van Mathijsen. Een tweede gele kaart voor Heitinga, na een fout op Iniesta, luidde de Nederlandse ondergang in. Bij een vlijmscherpe Spaanse aanval bediende Fabregas Iniesta, die raak trof.

Jammer voor Oranje was dat aan de goal van Iniesta een vrije trap van Sneijder vooraf ging waarvoor Webb uiteindelijk en overduidelijk geen corner gaf aan Oranje.

In Johannesburg werd de teen van Casillas het nieuwe nationale trauma en Arjen Robben werd de nieuwe Robbie Rensenbrink. De finale Spanje-Nederland zal verder altijd wel de wedstrijd van de ‘teen van Casillas’ en de ‘karatetrap’ van De Jong blijven.

Van der Vaart komt te laat om de winnende treffer van Iniesta te voorkomen.
foto: onbekend

Wedstrijdgegevens:
11 juli 2010
Nederland 0 – 1 (n.v.)Spanje
Doelpunt: Iniesta 116′
Soccer City, Johannesburg
Toeschouwers: 84.490
Scheidsrechter: Howard Webb (Engeland)

Nederland:
1 Maarten Stekelenburg, 2 Gregory van der Wiel, 3 John Heitinga (rood 109′), 4 Joris Mathijsen, 5 Giovanni van Bronckhorst (105′), 6 Mark van Bommel, 8 Nigel de Jong (99′), 11 Arjen Robben, 10 Wesley Sneijder, 7 Dirk Kuyt (71′), 9 Robin van Persie,
Wisselspelers: 17 Eljero Elia (71′), 23 Rafael van der Vaart (99′), 15 Edson Braafheid (105′)

Spanje:
1 Iker Casillas, 15 Sergio Ramos, 3 Gerard Piqué, 5 Carles Puyol, 11 Joan Capdevila, 16 Sergio Busquets, 14 Xabi Alonso (87′), 8 Xavi, 6 Andrés Iniesta, 7 David Villa (106′), 18 Pedro (60′)
Wisselspelers: 22 Jesús Navas (60′), 10 Cesc Fàbregas (87′), 9 Fernando Torres (106′)

Wereldwijd keken 500 miljoen mensen naar de slotceremonie en de finale wedstrijd tussen Nederland en Spanje.

Na afloop

Dit kon toch nooit de bedoeling zijn? Als het stof neergedaald is na de veldslag in Soccer City op zondag 11 juli 2010, resteren de statistieken van een grimmige WK-finale. Uitslag 1-0 voor Spanje, met 28 overtredingen van Nederland tegenover 19 van Spanje. Negen gele kaarten, waaronder twee voor John Heitinga, die dus rood kreeg. Spanje gaat vijf keer ‘in het boekje’.

Het was vulgair, concludeert Johan Cruijff daags na de finale over de confrontatie tussen de twee landen waarvan hij de aanvallende voetbalcultuur mede vormgaf. Een demon- stratie van hardheid, van antivoetbal en cynisme. De internationale voetbalwereld is teleurgesteld in een finale die, cru gezegd, niet om aan te zien was. Vooral Nederland moet het ontgelden, want het verloor. Bovendien kwam de hardste overtreding van Oranje – de vliegende trap van Nigel de Jong op de borst van Xabi Alonso.

En tenslotte de derde partij op het veld, scheidsrechter Howard Webb, die ook zijn stempel op de finale wist te drukken door een recordaantal van 15 gele kaarten te trekken, daarmee het bestaande record van 13 (Nederland – Portugal 2006) overtreffend. Zo vaak komt het niet voor dat een scheidsrechter zowel de fans van beide tegenstanders als de neutrale toeschouwers tegen zich weet te keren.

Uiteindelijk is het goed om aan te sluiten bij de woorden van Rafael van der Vaart, kort na de wedstrijd. "Maar we hebben niet van de arbiter maar van een sterk Spanje verloren".

Scheidsrechter David Webb trekt de rode kaart voor Heitinga in de WK finale
foto: Associated Press

De tactisch en technisch superieure ‘Furia Roja’ van Del Bosque schrijft twee jaar na de Europese titel nieuwe Spaanse voetbalgeschiedenis. Voor het eerst wint een land het WK na verlies in de eerste wedstrijd. Daarna volgden zuinige overwinningen tegen Honduras en Chili, gevolgd door maar liefst vier opeenvolgende 1-0 zeges, maar het pleit voor de Spanjaarden dat deze met dikwijls subliem combinatievoetbal op de mat werd gebracht. Dit Spanje ontbrak alleen een Fernando Torres in supervorm, zoals twee jaar geleden toen ze nog machtiger waren. Maar uiteindelijk bleek het ook zonder ‘El Niño‘ te kunnen. Spanje staat nu helemaal op de wereldkaart, Oranje bleef met een immense kater achter.

Vuvuzela
Het WK 2010 is ook wel het toernooi van de vuvuzela genoemd. De vuvuzela is een langwerpig blaasinstrument waarmee een hard monotoon geluid geproduceerd kan worden. Omdat veel televisiekijkers het constante getoeter van de grote aantallen vuvuzela’s in de stadions als irritant ervoeren, gingen televisiezenders er toe over dit geluid er gedeeltelijk uit te filteren.

Aanslag op kijkers naar de wedstrijd
In de Oegandese hoofdstad Kampala vond een zelfmoordaanslag plaats op kijkers naar de finale van het WK. Hierbij vielen 74 doden. De Somalische islamitische groepering al-Shabaab eiste de aanslag op.

Opmerkelijk:
Dat een Europees land de Wereldtitel wint buiten Europa.
Dat de finale gespeeld werdt zonder aanwezigheid van Brazilië, (West-)Duitsland, Italië of Argentinië.
Dat de uiteindelijke wereldkampioen zijn eerste groepswedstrijd verloor.
Dat een land voor de derde keer een finale speelde, en alle drie verloor. Nederland stond na 1974 en 1978 weer in de finale van het wereldkampioenschap voetbal in 2010 en verloor met 0-1 van Spanje.
Er is een recordaantal gele en rode kaarten uitgedeeld in een WK-finale: van de 14 gele kaarten werden er twee omgezet in één rode kaart.

Verder zal het WK de geschiedenis ingaan als het WK met de grote vraag of Robben op tijd fit zou zijn, het WK waar het mooiste doelpunt door onze aanvoerder Giovanni van Bronckhorst werd gemaakt, het WK waar opnieuw ophef is ontstaan over een camera op de doellijn na het, niet gegeven, doelpunt van Frank Lampard en natuurlijk het WK met het keeperswerk van Luis Suarez, waardoor Uruguay de grootste verrassing werd, door de halve finale te halen.

Bronnen en referenties
11tegen11.net, Telegraaf, hln.be, voetbalanalyses.nl, oranje-ek2016.nl, Trouw, bet.nl, NOS, NRC